Chương 3: Đòn Bôi Nhọ Danh Dự Và Sức Ép Từ Những Người Từng Tin Tôi

Ba ngày sau khi tôi bắt đầu công việc tại Thanh Hải, một bản tin ngắn xuất hiện trong nhóm trao đổi của giới vận hành thanh toán vào đúng giờ mọi người đang bàn về đợt mở rộng cuối quý. Bản tin ấy không nêu tên người viết, chỉ nói rằng Tô Minh Khuê rời Đại Thịnh vì không theo kịp yêu cầu tái cấu trúc, rằng nền tảng do tôi giữ suốt năm năm đã lạc hậu và việc thay đổi nhân sự là điều tất yếu để doanh nghiệp bước sang giai đoạn mới. Tôi đọc hết ba đoạn ngắn ngủi ấy mà không thấy bất ngờ, bởi kẻ đã quen cướp thành quả của người khác thì khi không còn giữ được người ấy nữa, việc đầu tiên chúng làm không phải sửa hệ thống mà là sửa lại câu chuyện về người đã rời đi.

Chưa đầy một buổi chiều, bản đánh giá thành tích đã bị Phan Lệ Quyên sửa lại được gửi tới một số đối tác từng làm việc với Đại Thịnh, với danh nghĩa cung cấp thông tin nhân sự để các bên yên tâm hợp tác. Trong bản đánh giá ấy, năm năm tôi thức trắng xử lý sự cố, giữ cho giao dịch của hàng nghìn cửa hàng không đứt quãng và xây lại từng tầng đối soát đã bị thu gọn thành công lao chung của tập thể, còn phần nổi bật nhất lại nằm dưới tên Bành Duy Khải với vai trò người định hướng tái cấu trúc. Dòng nhận xét cuối cùng ghi rằng năng lực của tôi chỉ phù hợp với giai đoạn vận hành cũ, không còn đáp ứng được yêu cầu phát triển mới. Họ không chỉ lấy khoản thưởng Tết và chiếc ghế của tôi để trao cho người nhà, họ còn muốn lấy luôn danh tiếng nghề nghiệp mà tôi đã dùng năm năm để gây dựng, như thể chỉ cần đóng dấu lên một tờ đánh giá thì sự thật cũng phải cúi đầu nghe theo.

Ở phía bên kia, Bành Quốc Hưng đích thân gọi điện cho Võ Đức Thịnh và vài đối tác có quan hệ lâu năm với Đại Thịnh, mỗi cuộc gọi đều bắt đầu bằng vẻ tiếc nuối rất chừng mực của một người lãnh đạo rộng lượng. Ông nói với Võ Đức Thịnh bằng giọng chậm rãi và đầy ẩn ý rằng "Tôi cũng không muốn chuyện của cô Khuê ảnh hưởng đến hợp tác. Nhưng có lẽ năng lực của cô ấy chỉ phù hợp với giai đoạn trước đây, còn Thanh Hải đặt kỳ vọng lớn như vậy thì rủi ro không nằm ở phía chúng tôi." Ông không buộc tội tôi phá hoại, cũng không nói tôi thiếu trách nhiệm, ông chỉ gieo vào tai người nghe một hạt nghi ngờ vừa đủ để nó tự mọc thành nỗi lo về uy tín. Tôi hiểu rõ cách làm ấy, bởi suốt năm năm ở Đại Thịnh, ông chưa bao giờ cần ra lệnh bẩn một cách lộ liễu, ông chỉ cần đặt một câu nói đúng chỗ và để quyền lực tự đi phần đường còn lại.

Sáng hôm sau, Võ Đức Thịnh đến Thanh Hải với tập thông tin do Đại Thịnh gửi sang và yêu cầu một cuộc trao đổi thẳng thắn với Hứa Trọng Tín về quyết định bổ nhiệm tôi. Ông ngồi đối diện tôi, giọng điềm đạm nhưng không hề né tránh khi nói rằng "Ngân hàng của tôi không kết luận cô đúng hay sai, nhưng chúng tôi không thể đặt niềm tin của hàng nghìn điểm chấp nhận thanh toán vào một nhân sự đang bị chính nơi cũ công khai nghi ngờ năng lực." Hứa Trọng Tín nghe hết, không vội bênh vực tôi bằng cảm tính và cũng không tỏ ra dao động trước sức ép của đối tác. Ông chỉ đặt một câu hỏi rất rõ về việc ngân hàng muốn thẩm định dựa trên lời truyền miệng hay dựa trên dữ liệu vận hành, rồi đề nghị tôi trực tiếp trả lời những nghi vấn liên quan đến chuyên môn.

Khi căn phòng chỉ còn lại sự im lặng nặng nề, Hứa Trọng Tín nhìn thẳng vào tôi và nói bằng giọng của một người đang phải giữ cả một tập đoàn đứng vững rằng "Tôi tin vào năng lực của cô, nhưng tôi phải bảo vệ niềm tin của các đối tác, vì vậy cô cần cho họ thấy kết quả thay vì tranh cãi với những lời đồn." Tôi đáp lại ông một cách bình tĩnh, không có một chút van xin hay ấm ức rằng "Tôi hiểu. Tôi sẽ để kết quả trả lời, còn phần nào thuộc về tin đồn thì xin các ông cứ giữ quyền kiểm chứng đến cùng." Võ Đức Thịnh hơi nghiêng người về phía trước, ánh mắt vẫn còn nguyên sự dè chừng khi hỏi tôi có ý kiến gì về bản đánh giá mà Đại Thịnh đã gửi hay không. Tôi nhìn ông, giọng rõ ràng và rạch ròi rằng "Ông có quyền thẩm định tôi bằng kết quả. Nhưng tôi mong ông phân biệt rõ giữa thông tin chưa được kiểm chứng và dữ liệu vận hành thực tế."

Tôi không mất thêm thời gian để thanh minh về năm năm đã qua, mà mở ngay phần việc tích hợp dữ liệu giữa Thanh Hải và hai ngân hàng đối tác, nơi đội ngũ trước đó đã loay hoay nhiều tuần vì số liệu đối soát luôn lệch nhau ở nhóm giao dịch cuối ngày. Vấn đề không nằm ở khả năng xử lý của nền tảng mới, mà nằm ở thời điểm chốt dữ liệu của từng ngân hàng không giống nhau, khiến cùng một giao dịch bị ghi nhận ở hai chu kỳ khác nhau và liên tục rơi vào trạng thái chờ xác nhận. Tôi tách mốc ghi nhận theo thời gian phát sinh gốc, cho chạy lại toàn bộ dữ liệu thử nghiệm trước mặt Võ Đức Thịnh và Hứa Trọng Tín, và chỉ sau một lần điều chỉnh, các con số từng lệch nhau bắt đầu khớp lại hoàn toàn. Võ Đức Thịnh nhìn bảng kết quả một lúc lâu rồi thừa nhận bằng giọng đã bớt căng thẳng rằng dữ liệu vận hành quả thật không nói cùng một điều với bản đánh giá kia, nhưng ông vẫn cần đưa kết quả thẩm định chính thức về cho hội đồng của ngân hàng.

Trong lúc uy tín của tôi tại Thanh Hải bị đặt lên bàn cân, Bành Duy Khải lại đang đứng trước ban lãnh đạo Đại Thịnh để công bố kế hoạch nâng cấp hệ thống trên diện rộng, với những lời lẽ hoa mỹ về tối ưu trải nghiệm, rút ngắn đường đi của giao dịch và cắt bỏ những tầng kiểm tra bị cho là rườm rà. Hắn tuyên bố rằng chỉ cần hợp nhất vài bước xác nhận và giảm tải cụm dự phòng trong giờ thấp điểm, tốc độ xử lý sẽ tăng lên rõ rệt, còn chi phí vận hành sẽ giảm xuống để tạo thành tích ngay trong quý này. Một kỹ sư phụ trách đối soát dè dặt nhắc tới nguy cơ lệch dữ liệu khi lưu lượng tăng đột ngột, nhưng Duy Khải lập tức gạt đi bằng vẻ tự tin của người vừa được tung hô rằng "Người tiền nhiệm quá thận trọng nên hệ thống mới chậm chạp, còn tôi muốn Đại Thịnh phải thay đổi bằng kết quả nhìn thấy được." Tiếng vỗ tay trong phòng họp vang lên đúng ý Bành Quốc Hưng, còn những người thật sự hiểu hệ thống chỉ lặng lẽ nhìn nhau, bởi họ biết một lời hứa đẹp đẽ không thể thay thế cho một mối nối đang chịu tải phía sau.

Sau buổi công bố, Bành Duy Khải bước vào phòng của chú mình với tập kế hoạch còn thơm mùi giấy mới, giọng đầy háo hức khi xưng cháu và gọi chú rằng "Cháu sẽ khiến hội đồng phải thấy việc thay đổi nhân sự là hoàn toàn đúng, chỉ cần chú cho cháu toàn quyền triển khai trước ngày báo cáo quý." Bành Quốc Hưng mỉm cười hài lòng, xưng chú và dặn cháu bằng giọng vừa khích lệ vừa thúc ép rằng "Cháu cứ mạnh dạn làm, thành tích phải có trước đã, còn mấy lời bàn tán về cô Khuê thì chú sẽ lo để không ai trong ngành dám tin vào cô ta nữa." Liên minh chú cháu ấy trong khoảnh khắc tưởng như đã thắng trọn một ván cờ, một người dùng quyền lực để bóp méo danh dự của tôi, một người dùng chức danh để chuẩn bị chạm vào những phần hệ thống mà hắn chưa từng hiểu tới gốc rễ. Điều họ không nhìn thấy là mỗi lời họ nói ra và mỗi chữ ký họ đặt xuống đều đang tự để lại dấu vết cho chính mình.

Đến cuối ngày, sức ép mà tôi phải đối mặt vẫn chưa hề giảm xuống, bởi một đối tác bán lẻ lớn bất ngờ thông báo tạm hoãn buổi ký kết hợp tác chiến lược với Thanh Hải cho đến khi việc thẩm định vị trí của tôi có kết luận rõ ràng. Hứa Trọng Tín gọi tôi lên và thông báo bằng giọng trầm xuống rằng hội đồng tập đoàn yêu cầu chuẩn bị sẵn phương án điều chỉnh quyền điều hành dự án nếu kết quả thẩm định bất lợi, dù ông chưa chấp thuận bất kỳ quyết định tạm đình chỉ nào. Nguy cơ lúc này không còn là vài lời đồn trong ngành, nó đã biến thành khả năng tôi mất đi quyền dẫn dắt chính dự án mà mình được mời về để xây dựng, ngay trước khi nền tảng mới kịp bước vào giai đoạn quan trọng nhất. Tôi gật đầu nhận thông tin, không tranh cãi và cũng không xin thêm một lời bảo đảm, bởi tôi biết niềm tin trong thương trường không được giữ bằng sự thương hại, nó chỉ được giữ bằng những dấu mốc không ai có thể sửa lại tùy ý.

Tối hôm ấy, tôi ở lại trung tâm vận hành của Thanh Hải để đối chiếu gói dữ liệu mà Võ Đức Thịnh gửi sang, nhằm kiểm tra một điểm lệch nhỏ trong lịch sử giao dịch từng xuất hiện ở các cửa hàng dùng chung tuyến đối soát cũ. Phần lớn hồ sơ đều khớp với thời điểm tôi bàn giao và thời điểm chuyển quyền quản trị, nhưng khi mở tới danh mục thay đổi được thực hiện sau ngày tôi rời Đại Thịnh, tôi bất ngờ dừng lại trước một tập hồ sơ phê duyệt việc hợp nhất bước xác nhận dự phòng và rút ngắn quy trình kiểm tra đối soát. Người ký ở cột xác nhận chuyên môn trong hồ sơ ấy không phải Bành Duy Khải, cũng không phải bất kỳ kỹ sư trưởng ca nào của phòng điều hành. Chữ ký nằm ngay ngắn ở cuối trang lại thuộc về Phan Lệ Quyên, người phụ trách nhân sự, người trong suốt năm năm tôi ở Đại Thịnh chưa từng tham dự một buổi nghiệm thu kỹ thuật nào và càng không thể hiểu việc mình vừa xác nhận sẽ tác động tới toàn bộ tuyến thanh toán ra sao.

Tôi phóng lớn mốc thời gian trên hồ sơ và cảm thấy một cơn lạnh chạy dọc sống lưng, không phải vì sợ hãi mà vì cuối cùng một mắt xích bị giấu kín đã tự lộ ra. Lệnh thay đổi được ký vào lúc gần nửa đêm, ba ngày sau khi quyền quản trị đã chính thức rời khỏi tay tôi, và thời điểm ấy trùng khớp với ngày Bành Quốc Hưng yêu cầu ban điều hành phải trình thành tích tái cấu trúc trước hội đồng quản trị. Tập hồ sơ do đối tác gửi sang chỉ có trang đầu và trang xác nhận, phần trang cuối ghi người ra chỉ đạo phê duyệt lại bị thiếu, khiến tôi chưa thể biết ai đã đặt bút của Phan Lệ Quyên vào đúng vị trí ấy và vì sao một thay đổi chuyên môn sâu như vậy lại phải đi qua tay trưởng phòng nhân sự. Tôi lặng lẽ lưu lại bản sao theo đúng quyền đối chiếu của đối tác, ghi rõ thời điểm phát hiện và không vội kết luận bất kỳ điều gì, bởi một chữ ký sai chỗ mới chỉ hé lộ một nửa sự thật, còn bàn tay thật sự đứng phía sau vẫn đang nấp trong khoảng trống của trang hồ sơ bị mất.

Đúng lúc tôi còn đang nhìn chằm chằm vào chữ ký của Phan Lệ Quyên, điện thoại trên bàn rung lên với thông báo khẩn từ văn phòng hội đồng của Thanh Hải, yêu cầu tôi có mặt vào tám giờ sáng mai vì đối tác lớn đã chính thức đề nghị xem xét lại quyền điều hành dự án của tôi cho đến khi thẩm định kết thúc. Tôi chưa kịp đặt điện thoại xuống thì màn hình đối chiếu lại hiện thêm một dòng cảnh báo mới, báo rằng phần đính kèm chứa trang cuối của tập hồ sơ phê duyệt vừa bị phía Đại Thịnh rút lại cách đó đúng một phút.