Chương 1: Bản Nhận Tội Trên Chiếc Bàn Kính

Tôi bước vào phòng họp kính trên tầng cao của tập đoàn họ Lâm. Đồng hồ trên tường vừa điểm chín giờ sáng. Thứ đầu tiên đập vào mắt tôi không phải những gương mặt đang chờ sẵn. Đó là bản nhận trách nhiệm được đặt ngay ngắn trước chiếc ghế trống dành cho mình. Tờ giấy trắng nằm giữa mặt bàn bóng loáng. Bên cạnh là cây bút đã mở nắp. Người ta chỉ còn thiếu một chữ ký của tôi. Chỉ một chữ ký để khép lại toàn bộ vụ cháy ở khu nhà ở thương mại. Phía cuối phòng, màn hình lớn đang dừng ở hình ảnh những bức tường ám khói. Dãy căn hộ bị phong tỏa sau hỏa hoạn hiện rõ. Thứ hiện trường trần trụi ấy bị đem vào căn phòng sang trọng này. Nó chỉ để tìm một người chịu tội thay. Tôi không vội ngồi xuống. Tôi chỉ nhìn một lượt. Từ mẹ chồng tôi đang ngồi ở ghế chủ tọa. Đến Gia Huy đang dựa lưng thong thả. Rồi dừng lại ở Quốc Thái. Người chồng trên danh nghĩa của tôi đang cúi xuống tập tài liệu. Anh ta cố tránh ánh mắt vợ mình.

Bà Oanh gõ nhẹ đầu ngón tay lên mặt bàn. Giọng bà chậm rãi mà nặng như một mệnh lệnh. Không ai trong phòng được cãi lại khi bà lên tiếng trước tiên: “An, con ký vào đây cho mẹ, chuyện trong nhà đóng cửa bảo nhau vẫn hơn để người ngoài cười vào mặt họ Lâm.” Bà nói xong liền dùng hai ngón tay đẩy bản nhận trách nhiệm. Tờ giấy trượt thêm một đoạn về phía tôi. Động tác nhỏ. Nhưng đủ khiến mấy vị đối tác ngồi hai bên đồng loạt nín thở. Họ chờ phản ứng. Trong bản giấy ấy, người ta viết sẵn rằng tôi là người phụ trách giám định. Tôi đã biết vật liệu chống cháy có nguy cơ. Nhưng tôi vẫn để công trình tiếp tục nghiệm thu. Một câu chữ gọn gàng đến mức ai đọc qua cũng tưởng tội lỗi đã có sẵn chủ nhân. Tôi nghe tiếng giấy sột soạt trên mặt kính. Tôi chỉ thấy buồn cười. Cả căn phòng này đều biết sự thật. Tôi chưa từng được ngồi vào chiếc ghế quyết định chọn nhà thầu. Nhưng đến lúc cần một cái tên để thế mạng, họ lại nhớ tôi là con dâu trưởng của nhà họ Lâm.

Gia Huy ngả người sâu hơn vào lưng ghế. Hai tay hắn đan lại đặt trước bụng. Nụ cười lịch sự được hắn giữ rất khéo trước mặt các đối tác. Hắn cất giọng ngọt ngào gọi tôi là chị dâu: “Chị dâu, em cũng chỉ muốn mọi việc êm thấm thôi, chị ký một chữ là công ty qua được cửa ải này. Cư dân có người đứng ra nhận trách nhiệm, bảo hiểm cũng dễ nói chuyện hơn.” Hắn nói như thể chữ ký của tôi là một món quà cứu rỗi. Một món quà cho tất cả mọi người. Còn bản thân hắn thì khác. Hắn là vị giám đốc trẻ được tung hô là người kế nghiệp sáng giá. Hắn chỉ đang ngồi chờ được cứu. Cứu khỏi hậu quả do chính mình tạo ra. Tôi nhìn chiếc đồng hồ đắt tiền trên cổ tay hắn. Rồi tôi lại nhìn xuống đôi tay mình. Đôi tay vẫn còn vết chai mỏng. Đó là dấu vết của những năm tháng lăn lộn ở công trường. Trong lòng tôi không giận đến run người. Tôi chỉ lạnh đi từng chút một. Kẻ chọn nhà thầu thì ngồi rung đùi chờ thoát thân. Kẻ chưa từng chạm vào quyết định mua vật liệu lại bị dúi cây bút vào tay. Màn sắp xếp này trắng trợn đến mức khó tin. Nếu tôi ký xuống, tôi tự đào hố. Tôi chôn cả nghề nghiệp lẫn danh dự của mình.

Quốc Thái cuối cùng cũng ngẩng lên. Nhưng ánh mắt anh ta chỉ lướt qua tôi một thoáng. Rồi nó lại rơi xuống mặt bàn. Giọng nói của anh ta hạ thấp như đang dỗ dành một người vợ làm mình làm mẩy nơi đông người. Anh ta mở lời: “An, em đừng làm lớn chuyện nữa, danh dự của gia đình này mà sụp đổ thì em cũng chẳng còn gì đâu, anh hứa sau khi qua đợt này mọi thứ sẽ trở lại như cũ.” Tôi nghe hai chữ như cũ. Tôi suýt bật cười thành tiếng. Bởi cái như cũ trong miệng anh ta rất rõ ràng. Là tôi tiếp tục đưa tiền. Tôi tiếp tục im lặng. Tôi tiếp tục làm chiếc khiên mềm cho hai anh em họ. Mỗi khi có chuyện, tôi là người chắn đạn. Anh ta không hỏi tôi có oan hay không. Anh ta cũng không dám hỏi em trai mình. Vì sao vật liệu đưa vào công trình lại không giống mẫu đã trình duyệt ban đầu. Thứ anh ta quan tâm duy nhất là một việc. Làm sao tôi chịu hạ bút cho nhanh. Để bữa tiệc danh dự của họ Lâm không bị thủng một lỗ. Ngay trước mắt đối tác. Tôi kéo ghế ngồi xuống. Tôi ngồi đối diện với cả ba người. Tôi đặt túi hồ sơ của mình lên bàn. Tôi mở khóa kéo thật chậm. Để từng người trong phòng đều hiểu một điều. Hôm nay tôi đến đây không phải để nhận tội.

Tôi rút bản nghiệm thu gốc có dấu lưu trữ của đơn vị thí nghiệm độc lập. Tôi đặt nó ngay giữa bàn. Rồi tôi xếp chồng chứng từ chuyển tiền cá nhân của mình lên trên. Giọng tôi bình thản và rõ ràng. Tôi không cần lớn tiếng. Cả phòng vẫn phải lắng nghe. Tôi nói với bà Oanh: “Mẹ, trước khi bàn chuyện ký hay không ký, con xin nhắc lại để các vị đối tác đang ngồi đây cùng nghe cho rõ. Tập đoàn này đã ba lần đứng bên bờ vực đứt dòng tiền. Và cả ba lần đều được cứu bằng tiền từ tài khoản cá nhân của con.” Tôi lật từng tờ chứng từ theo đúng thứ tự ngày tháng. Tôi chỉ vào khoản vay vốn lưu động trong giai đoạn công ty bị nhà cung ứng siết nợ. Tôi chỉ vào khoản ứng trước để giữ tiến độ khi hợp đồng bị đối tác dọa phạt. Và tôi chỉ vào khoản hỗ trợ tái cấu trúc. Chính Quốc Thái từng gọi điện cầu cứu tôi giữa đêm khuya vì khoản đó. Mỗi con dấu của ngân hàng hiện ra dưới ánh đèn. Nó đều khiến một vài gương mặt quanh bàn khẽ biến sắc. Có người đưa tay che miệng ho khan. Có người lặng lẽ đặt tách trà xuống. Họ sợ tiếng va chạm làm lộ sự lúng túng của mình. Tôi không kể công để xin một lời cảm ơn. Tôi chỉ đặt những con số lạnh lùng ấy lên bàn. Để xem thử một chuyện. Sau khi đã nuốt trọn tiền của tôi, họ còn dày mặt đến mức nào. Họ bảo tôi phải nộp thêm cả tự do nghề nghiệp của mình. Tôi không chấp nhận.

Bà Oanh sầm mặt lại. Bàn tay đang đặt trên tay vịn ghế siết chặt. Các khớp ngón tay của bà trắng bệch. Rồi bà ngẩng cao đầu. Bà dùng đúng giọng kể lể quen thuộc. Mỗi khi muốn biến sự hy sinh của người khác thành món nợ đạo lý, bà đều dùng giọng ấy. Bà trách tôi bằng giọng đanh lại: “Con nói vậy mà nghe được à, gia đình này nuôi con bao nhiêu năm, cho con một danh phận đàng hoàng. Bây giờ nhà gặp nạn thì con lại đem mấy đồng tiền ra tính toán như người dưng nước lã sao.” Mấy vị khách ngồi gần bà lập tức gật gù. Đó là thói quen nể mặt trưởng bối. Nhưng nụ cười trên môi họ đã cứng lại. Tôi mở đúng tờ chứng từ lớn nhất. Tôi xoay mặt giấy về phía những người đang dự họp. Tôi vẫn giữ lễ. Tôi gọi bà là mẹ. Tôi xưng con trong lần đối đầu đầu tiên này. Chỉ có điều từng chữ tôi nói ra đều không còn chút mềm yếu nào. Tôi đáp lại bằng giọng nhẹ như đang đọc một kết quả thí nghiệm: “Mẹ nói đúng, nhà mình quả thật nuôi được cả một tập đoàn, chỉ tiếc tiền nuôi nó lại đi ra từ tài khoản của con, chứ không nằm trong túi người đang ngồi kể công.” Câu nói vừa dứt, căn phòng rơi vào im lặng. Một khoảng im lặng đặc quánh. Một vị đối tác luống cuống làm nghiêng tách trà. Còn người thư ký ngồi ở góc bàn vội cúi đầu. Chị giả vờ ghi chép. Để giấu đi khóe miệng đang giật giật vì nhịn cười.

Tôi không để khoảng im lặng ấy kịp nguội đi. Ngón tay tôi gõ đúng vào mục nhà cung ứng trên bản nghiệm thu. Rồi tôi ngẩng lên nhìn thẳng vào Gia Huy. Giọng tôi sắc lạnh và chậm rãi. Như đang hỏi một câu chuyên môn đơn giản nhất trên đời. Tôi buộc hắn phải tự trả lời trước mặt tất cả mọi người: “Cậu chọn nhà thầu, cậu phê duyệt nhà cung ứng vật liệu chống cháy. Cậu cũng là người ký xác nhận thay đổi chủng loại để kịp tiến độ bàn giao. Vậy bây giờ cậu muốn chọn luôn người nhận tội thay mình nữa à.” Gia Huy thu lại nụ cười. Sống lưng hắn rời khỏi thành ghế. Nhưng hắn vẫn cố giữ vẻ ung dung. Vẻ của một giám đốc trẻ bị chị dâu hiểu lầm. Hắn cười nhạt và đáp bằng giọng vừa đủ lớn cho các đối tác nghe thấy: “Chị dâu nói vậy là nặng lời rồi, quyết định nào cũng qua nhiều khâu kiểm tra, chị là người phụ trách giám định thì không thể nói mình hoàn toàn đứng ngoài cuộc được.” Tôi nghe hắn vòng vo. Tôi chỉ thấy rõ thêm một điều. Kẻ này không sợ sự thật. Hắn chỉ sợ sự thật bị gọi đúng tên. Trước đám đông. Bởi một khi tên người phê duyệt thật sự vang lên giữa phòng họp, chiếc ghế hắn đang ngồi sẽ đổi khác. Nó không còn là ngai vàng. Nó thành ghế bị cáo. Tôi đặt lòng bàn tay lên tập hồ sơ gốc. Tôi nói tiếp bằng giọng tỉnh táo. Tỉnh táo đến mức chính mình cũng nghe rõ tiếng tim đập. Nó đập chậm rãi trong lồng ngực tôi: “Tôi không đứng ngoài cuộc, tôi đứng đúng ở vị trí của mình. Vị trí của người chỉ được nhận mẫu sau khi các cậu đã chốt xong nhà thầu. Và mẫu tôi nhận để lưu trữ ngày hôm đó hoàn toàn không phải thứ vật liệu đã cháy trong tường của cư dân.”

Quốc Thái khẽ dịch người trên ghế. Gương mặt anh ta thoáng hiện vẻ khó chịu. Anh ta bị vợ lật lại toàn bộ vai trò của gia đình mình trước người ngoài. Rồi anh ta đưa tay day mạnh sống mũi. Anh ta cố chen vào bằng giọng hòa giải giả tạo: “An, anh biết em ấm ức, nhưng em cũng phải nghĩ cho đại cục, Gia Huy còn trẻ, nó mà dính trách nhiệm hình sự thì cả họ Lâm này coi như mất hết tương lai.” Tôi quay sang nhìn người đàn ông đã từng đầu gối tay ấp với mình. Tôi bỗng thấy câu chuyện tình nghĩa trong miệng anh ta rẻ đến mức khó tin. Nó không đáng để tôi nổi giận thêm nữa. Anh ta sẵn sàng đem tương lai của vợ ra đổi. Đổi lấy tương lai cho em trai. Mà vẫn gọi đó là đại cục. Tôi nói rõ ràng. Tôi không cao giọng. Nhưng từng chữ đều rơi xuống mặt bàn như một nhát búa nhỏ. Tôi trả lời anh ta bằng cách xưng tôi. Tôi gọi đúng một tiếng anh lạnh nhạt: “Anh lấy tình nghĩa vợ chồng để đổi lấy chữ ký của tôi, lấy tương lai của tôi để lót đường cho em trai anh. Vậy trong cái đại cục của anh, tôi rốt cuộc là vợ hay là một món bảo hiểm biết đi.” Anh ta cứng họng. Môi anh ta mấp máy. Anh ta không tìm được câu nào tử tế để đáp lại. Còn mấy người ngồi quanh bàn bắt đầu tránh nhìn thẳng vào nhà họ Lâm. Như thể họ vừa nhận ra một sự thật. Họ đang chứng kiến một gia đình đem con dâu ra làm vật tế. Ngay giữa thanh thiên bạch nhật. Chính khoảnh khắc ấy khiến tôi hiểu rõ hơn bao giờ hết. Nếu hôm nay tôi mềm lòng dù chỉ một giây, ngày mai họ sẽ dùng nó. Họ dùng chính sự mềm lòng đó để đóng đinh tôi. Đóng đinh vào bản án thay cho cả tập đoàn.

Bà Oanh đập nhẹ cây quạt xuống bàn. Tiếng động khô khốc khiến thư ký giật mình. Rồi bà nghiêng người về phía tôi. Bà hạ giọng đe dọa bằng thứ đạo lý gia trưởng đã cũ mèm. Bà nói từng chữ như muốn ép tôi phải cúi đầu: “Con đừng tưởng có vài tờ giấy chuyển tiền là muốn nói gì cũng được, ở cái nhà này, con dâu phải biết lấy danh dự gia đình làm trọng. Mẹ cho con cơ hội tự nguyện ký là đã giữ thể diện cho con lắm rồi.” Tôi nghe đến hai chữ cơ hội. Tôi chỉ muốn hỏi bà một câu. Từ bao giờ việc gánh tội thay người khác lại được gói ghém thành ân huệ. Nhưng tôi không phí lời. Tôi không hỏi một câu mà đáp án đã quá rõ ràng. Trong mắt bà, tôi chưa bao giờ là con người có nghề nghiệp. Tôi chưa bao giờ có danh dự riêng. Tôi chỉ là một quỹ dự phòng biết chuyển tiền. Một lá chắn biết giữ im lặng. Một cái tên sạch sẽ để họ mượn dùng. Khi đống rác của con trai út bốc mùi quá nặng, họ cần cái tên ấy. Tôi chậm rãi gấp chứng từ lại. Tôi để bản nghiệm thu gốc nằm riêng ra giữa bàn. Nó như một lưỡi dao không cần mài thêm. Rồi tôi nhìn quanh phòng họp một lượt. Để chắc chắn từng đối tác đều đã nghe đủ. Những gì cần nghe trong màn mở đầu này, họ đã nghe.

Tôi đứng dậy một nửa rồi lại ngồi xuống đúng vị trí cũ. Động tác dứt khoát khiến Gia Huy vô thức nheo mắt lại. Tôi nói bằng giọng điềm tĩnh. Điềm tĩnh đến mức cả căn phòng như bị kéo căng. Kéo căng theo từng nhịp thở. Tôi đặt câu hỏi cuối cùng của màn vả mặt đầu tiên: “Nếu các người tự tin tôi là người chịu trách nhiệm, vậy cậu út có dám công khai ngay tại đây tên đơn vị cung ứng vật liệu chống cháy. Tên người ký lệnh thay mẫu và toàn bộ lịch trình bàn giao gốc cho các đối tác cùng xem không.” Câu hỏi vừa rơi xuống, sắc mặt Gia Huy lập tức thay đổi. Nụ cười đắc ý biến mất. Như bị ai lấy tay lau sạch khỏi gương mặt hắn. Còn bà Oanh thì quay phắt sang nhìn con trai út. Ánh mắt bà lần đầu tiên trong buổi sáng nay đổi khác. Nó không còn là tin tưởng mù quáng. Một vị đối tác ngồi gần màn hình khẽ đặt cây bút xuống. Người khác lặng lẽ kéo ghế dịch ra xa. Họ dịch ra xa khỏi phía nhà họ Lâm thêm một khoảng nhỏ. Những chuyển động tưởng như vô tình ấy lại nói rõ một điều. Niềm tin trong căn phòng này đã bắt đầu nứt. Nó nứt ra từ chính giữa. Tôi nhìn sự lúng túng lan dần trên mặt từng người. Tôi không hề thấy thỏa mãn trọn vẹn. Bởi tôi biết rõ một chuyện. Kẻ đã quen dùng tiền và quan hệ để bưng bít sai phạm sẽ không chịu thua. Không chỉ vì một câu hỏi trúng tim đen.

Gia Huy bật cười lạnh. Tiếng cười ngắn và sắc. Như cố tình cắt đứt bầu không khí đang quay lưng lại với mình. Rồi hắn ra hiệu cho thư ký kết nối máy tính với màn hình lớn. Hắn nói bằng giọng đầy tự tin. Giọng của một người vừa rút ra con bài tẩy đã chuẩn bị từ lâu. Hắn tuyên bố trước toàn phòng: “Chị dâu giỏi nói lý lẽ như vậy, thế thì mời chị nghe chính giọng của mình xem chị có còn chối được nữa không.” Màn hình tối đi một nhịp. Loa trong phòng vang lên tiếng rè rất nhẹ. Và đoạn ghi âm bị cắt ghép bắt đầu phát ra. Câu nói ấy khiến toàn bộ ánh mắt lập tức đổ dồn về phía tôi. Giọng của chính tôi vang lên trong không gian kín: “Tôi đã biết lô vật liệu này có nguy cơ từ trước, cứ để công trình nghiệm thu bình thường, xảy ra chuyện tôi sẽ chịu trách nhiệm.” Âm thanh dừng lại đột ngột. Nó dừng đúng ở chỗ hiểm hóc nhất. Không có đoạn trước. Không có đoạn sau. Chỉ còn lại một câu thú tội được cắt may hoàn hảo. Để biến tôi thành kẻ biết rõ nguy hiểm. Một kẻ vẫn nhắm mắt làm ngơ trước tính mạng của cư dân. Tôi nghe thấy tiếng xì xào nổi lên quanh bàn. Có người hít vào một hơi thật sâu. Có người nhìn tôi bằng ánh mắt vừa kinh ngạc vừa thất vọng. Còn chị thư ký ghi biên bản thì ngừng tay hẳn. Chị không dám tin thứ mình vừa nghe là sự thật.

Bà Oanh lập tức nắm lấy thời cơ. Bà đẩy cây bút trở lại sát mép bàn phía tôi. Giọng nói của bà đã lấy lại toàn bộ vẻ bề trên. Bà ra lệnh như thể bản án vừa được tuyên xong: “Con nghe rõ chưa, chính miệng con nói ra như thế, bây giờ ký đi thì mẹ còn có thể nói đỡ cho con trước họ hàng và đối tác. Để lâu thêm nữa thì đừng trách mẹ không giữ nổi thể diện cho con.” Gia Huy dựa hẳn lưng vào ghế. Hai tay hắn khoanh trước ngực. Khóe môi hắn nhếch lên thành nụ cười ngạo mạn. Nụ cười của kẻ tin rằng mình đã khóa chặt đường lui của đối phương. Rồi hắn nâng ly nước trước mặt lên ngang tầm mắt. Hắn nói bằng giọng thong thả. Thong thả đến mức khiến người nghe chỉ muốn đứng dậy lật tung chiếc bàn kính này: “Chị dâu, ngày mai thôi, cả cái ngành này sẽ biết chị là người đã bán rẻ lương tâm vì tiến độ. Lúc đó chị có quỳ xuống xin em rút lại đoạn ghi âm cũng không còn kịp nữa đâu.” Quốc Thái không nói gì thêm. Anh ta chỉ im lặng nhìn cây bút nằm trước mặt tôi. Sự im lặng nhu nhược ấy còn tàn nhẫn hơn mọi lời buộc tội. Bởi nó cho tôi biết một điều rõ ràng. Anh ta đã chọn đứng về phía kẻ vừa tung đòn bẩn nhất. Để đổi lấy sự bình yên tạm bợ cho nhà họ Lâm.

Tôi không chạm vào cây bút. Tôi cũng không vội vàng thanh minh lấy một lời. Tôi chỉ lặng lẽ lấy điện thoại từ trong túi áo. Tôi cúi xuống gửi đi một yêu cầu xác minh ngắn gọn. Gửi tới người đang nắm giữ bản ghi hình gốc của buổi bàn giao hôm đó. Một người mà cả nhà họ Lâm đều tưởng đã xong. Họ tưởng anh đã bị dọa cho câm miệng từ lâu. Màn hình điện thoại sáng lên rồi tắt đi rất nhanh dưới mép bàn. Đủ để tôi biết tín hiệu ở đầu bên kia đã nhận được. Nhưng chưa đủ để bất kỳ ai trong phòng này đoán ra. Tôi vừa kích hoạt mắt xích gì cho cuộc phản công sắp tới. Tôi ngẩng đầu nhìn thẳng vào Gia Huy. Giọng nói của tôi vẫn bình tĩnh. Nó lạnh như mặt kính dưới tay mình. Tôi nói câu duy nhất dành cho đoạn ghi âm vừa phát: “Một đoạn ghi âm có thể cắt được tiếng nói của tôi, nhưng nó không cắt được lịch sử của vật liệu. Càng không xóa được dấu thời gian của người đã thật sự chạm vào lô hàng đó.” Gia Huy vẫn cười. Bà Oanh vẫn đắc ý. Bà đẩy bản nhận tội về phía tôi thêm một lần nữa. Còn các đối tác thì chưa biết nên tin vào điều gì. Tin vào giọng nói trên loa. Hay tin vào người phụ nữ đang ngồi yên không hề run tay trước mặt họ. Họ không hề hay biết một chuyện. Tin nhắn tôi vừa gửi đi đã có hồi đáp. Một dấu xác nhận ngắn ngủi. Và quả bom mang tên bản ghi hình gốc chỉ mới bắt đầu đếm ngược. Nó đếm ngược ngay dưới nụ cười ngạo mạn của Gia Huy.