Chương 2: Một Đoạn Ghi Âm Và Cái Bẫy Mang Tên Sự Thật

Chưa đầy một buổi trưa, đoạn ghi âm bị cắt ghép đã tràn khắp các nhóm cư dân và diễn đàn của ngành xây dựng. Nó lan nhanh hơn cả tin về vụ cháy mà nó cố tình nhắc lại. Giọng của tôi bị bẻ ra khỏi ngữ cảnh. Chỉ còn trơ lại phần nghe như biết vật liệu có vấn đề mà vẫn giữ im lặng vì tiến độ. Bên dưới đoạn ghi âm, kẻ tung tin khéo léo gắn thêm tội danh chuyên gia bán rẻ lương tâm. Những người chưa từng gặp tôi cũng sẵn sàng kết án. Chỉ sau vài giây nghe. Mấy đối tác từng vồn vã bắt tay bỗng im lặng khác thường. Vài người quen trong nghề thì nhắn tin hỏi vòng vo rằng tôi có cần người đứng ra nói đỡ hay không. Tôi nhìn những dòng chữ ấy mà cổ họng nghẹn lại. Danh dự nghề nghiệp không mất trong một ngày. Nó bị người ta xẻ từng lát mỏng như thế này. Mỗi lát đều được gói bằng hai chữ sự thật.

Cuộc gọi đầu tiên đến từ người phụ trách hợp tác của một đơn vị đối tác lớn. Người ấy từng nhờ tôi cứu cho họ một hạng mục suýt bị đình chỉ vì vật liệu không đạt chuẩn. Người phụ trách ấy ho nhẹ mấy lần. Giọng anh ta gượng gạo và tránh né khi nói qua điện thoại: "Bên tôi phải tạm dừng hai hợp đồng tư vấn với cô để chờ xem xét trách nhiệm nghề nghiệp, mong cô thông cảm cho khó khăn chung." Tôi cầm cây bút xoay một vòng trên mặt bàn. Giọng tôi bình thản đến lạnh người khi đáp lại: "Tôi ghi nhận việc tạm dừng, nhưng viết cho rõ là chờ xác minh, đừng viết như đã có kết luận. Sợ liên lụy thì cứ nhận là sợ. Đừng mượn hai chữ chuyên môn để che cho sự quay lưng của mình." Người ấy im lặng vài giây rồi vội vàng cúp máy. Cảm giác chua chát còn lại trong tôi. Khi cần năng lực thì họ gọi tôi là chuyên gia. Khi cần một người để né bão thì họ lập tức xem tôi như tấm bia đã nứt.

Chiều xuống, tôi tự lái xe đến khu lán tạm. Nơi ấy là chỗ các hộ dân bị ảnh hưởng đang ở nhờ sau vụ cháy. Tôi mang theo tập sao chụp biên bản bàn giao. Tôi mang theo một túi mẫu vật liệu còn lưu lại từ hiện trường. Mùi khói cũ vẫn bám trong những tấm chăn được phơi vội. Trẻ con ngồi nép bên chân người lớn. Mấy căn hộ phía trên chỉ còn khung cửa ám đen. Chúng nhìn xuống như những hốc mắt trống rỗng. Tôi vừa bước xuống xe. Mấy ánh mắt đã đồng loạt quay lại. Trong đó có sự giận dữ. Có sự mệt mỏi. Có cả một chút dè chừng. Như thể tôi đến để diễn thêm một màn thanh minh rẻ tiền. Một người đàn ông trung niên khoanh tay đứng chắn lối vào khu vực để đồ. Giọng anh ta đầy cảnh giác khi nhắc mọi người đừng cho tôi chạm vào bất cứ thứ gì liên quan đến vụ cháy.

Chị Mai từ trong lán bước ra. Tay chị còn cầm chiếc khăn ướt của đứa con vừa ho xong. Gương mặt chị sạm đi vì mấy đêm mất ngủ. Ánh mắt chị thì cứng như thép. Chị Mai đứng thẳng trước mặt tôi. Giọng chị nén giận đến mức từng chữ đều run lên khi chất vấn: "Cô An, nhà tôi mất một góc phòng, con tôi nửa đêm vẫn ho vì mùi khói bám trong chăn, cô bảo chúng tôi phải nghe cô giải thích bằng cách nào đây." Một bà cụ đứng phía sau chị Mai ôm túi quần áo cứu được từ căn hộ cháy. Giọng bà nghẹn lại khi chen vào: "Người có chữ ký thì chối, người có tiền thì trốn, cuối cùng chỉ còn dân chúng tôi ôm đống tro này mà sống." Tôi không cãi ngay. Tôi chỉ cúi xuống đặt túi mẫu vật liệu lên chiếc bàn nhựa giữa sân. Tôi mở khóa kéo thật chậm. Mọi người đều nhìn thấy dấu niêm phong còn nguyên. Cái im lặng lúc ấy nặng hơn cả tiếng cãi vã. Tôi biết rõ điều đó. Nếu mình nóng vội thanh minh, họ sẽ chỉ nghe thấy một người đang cố cứu danh tiếng. Họ sẽ không nghe thấy một người đến để chịu trách nhiệm đúng phần.

Tôi ngẩng lên nhìn thẳng vào chị Mai, giọng rõ ràng và dứt khoát khi tuyên bố trước đám đông: "Tôi chịu trách nhiệm cho chữ ký của tôi. Tôi chịu trách nhiệm cho lần kiểm tra do tôi thực hiện. Tôi chịu trách nhiệm cho mẫu vật liệu nào qua tay tôi có dấu thời gian rõ ràng. Còn người chọn nhà cung ứng là một việc. Người phê duyệt cho thi công là một việc. Người ký nhận thay là một việc khác. Ba việc đó không thể gom thành một tội. Càng không thể giao cho người dễ bắt nạt nhất." Chị Mai nghe xong thì bàn tay đang cầm khăn siết chặt lại. Mấy người vừa quay phim cũng từ từ hạ điện thoại xuống nửa chừng. Tôi đưa tay chỉ vào dấu niêm phong trên túi mẫu. Giọng tôi chậm rãi nhưng không hề mềm đi khi nói tiếp: "Tôi không xin chị tin tôi ngay hôm nay. Tôi chỉ xin chị đừng để kẻ gây ra thiệt hại được quyền chọn luôn người chịu tội thay cho mình." Câu nói ấy khiến sân lán tạm lặng đi một nhịp. Tiếng xì xào nổi lên. Nó không còn đồng loạt như trước. Lần đầu tiên họ bắt đầu tự hỏi. Vì sao từ đầu đến giờ không ai nhắc tên người đã chọn nhà cung ứng.

Chị Mai nhìn chằm chằm vào túi mẫu hồi lâu. Giọng chị đã bớt gay gắt nhưng vẫn đầy phòng bị khi hỏi tôi: "Vậy cô dám để cư dân giữ chung mẫu này không, hay cô mang về kiểm tra rồi ngày mai lại bảo nó không còn giá trị." Tôi đẩy túi mẫu về phía chị Mai. Tôi đặt bên cạnh bản sao chụp dấu thời gian lấy mẫu. Giọng tôi tỉnh táo và hơi châm biếm khi đáp lại: "Chị giữ một phần niêm phong. Phòng lưu mẫu giữ một phần. Tôi chỉ giữ ảnh chụp và biên bản đối chiếu. Vật liệu không biết nói dối để lấy lòng ai. Chỉ có người chọn nó mới sợ nó bị mang ra ánh sáng." Một thanh niên trong nhóm cư dân bật cười ngắn rồi vội bụm miệng. Chị Mai nhìn tôi thêm mấy giây. Cuối cùng chị gật đầu. Chị cho người của khu lán tạm cùng tôi kiểm tra lại các mốc ngày tháng trên tập giấy. Sự đồng ý dè dặt ấy không phải là niềm tin trọn vẹn. Nhưng nó là vết nứt đầu tiên. Đó là vết nứt trên bức tường dư luận mà Gia Huy đã dựng lên. Tôi hiểu mình phải giữ vết nứt ấy. Giữ bằng sự thật. Không bằng nước mắt.

Tối hôm đó, tôi đang đối chiếu thời điểm xuất hiện trong đoạn ghi âm với lịch bàn giao cũ. Điện thoại bỗng sáng lên. Đó là một số máy lạ đã rất lâu không liên lạc. Người ở đầu dây bên kia thở dốc. Anh ta như vừa chạy khỏi một nơi đông người. Tôi nhận ra đó là Nguyễn Thành Luân. Anh là nhân viên kỹ thuật cũ. Anh từng có mặt tại công trình vào đúng ngày bàn giao lô vật liệu gây tranh cãi. Thành Luân hạ giọng run rẩy. Anh nói nhanh như sợ chính mình sẽ đổi ý nếu chậm thêm một giây: "Chị An, đoạn ghi âm đó bị cắt ghép. Em có mặt hôm ấy. Em biết câu nói của chị đã bị bẻ mất phần quan trọng nhất ở phía trước." Tim tôi đập mạnh một nhịp. Tôi vẫn giữ giọng thật thấp khi hỏi lại anh: "Luân, nói rõ cho chị nghe. Phần bị cắt nằm ở chỗ nào. Luân có còn giữ được ghi hình gốc của buổi bàn giao hay không." Thành Luân im lặng rất lâu. Tôi nghe rõ tiếng gió rít bên phía anh. Rồi anh mới nghẹn giọng xác nhận. Trong tay anh vẫn còn bản ghi hình gốc. Nơi ấy ghi rõ lời tôi yêu cầu dừng tiếp nhận nếu vật liệu không khớp với mẫu đã được phê duyệt.

Chúng tôi gặp nhau gần nửa đêm. Đó là một quán nước nhỏ sát bãi gửi xe phía sau khu văn phòng cũ. Nơi ấy ít người qua lại. Nơi ấy cũng không có bảng hiệu hào nhoáng nào để gây chú ý. Thành Luân đội mũ kéo thấp. Cứ vài câu anh lại liếc về phía cửa. Hai tay anh ôm chặt chiếc điện thoại. Như ôm một vật có thể nổ tung bất cứ lúc nào. Anh đặt điện thoại xuống bàn nhưng không buông hẳn. Giọng anh khàn và đứt quãng khi kể lại: "Hôm đó chị nói rất rõ. Nếu mẫu đối chiếu không khớp thì không ai được ký nhận thay. Anh Huy đứng ngay gần đó. Anh ấy nghe hết. Sau này anh ấy còn hỏi em xem đoạn ghi hình được lưu ở đâu." Tôi nhìn đôi tay đang run của anh. Trong lòng tôi vừa mừng vừa xót. Một sự thật quan trọng như vậy lại đang nằm trong tay một người lao động yếu thế. Anh chỉ cần mất việc cũng đủ khiến cả gia đình chao đảo.

Tôi rót cho anh cốc nước ấm. Giọng tôi dịu xuống hiếm hoi nhưng từng chữ vẫn rõ ràng khi dặn dò: "Luân, chị không cần Luân làm anh hùng. Chị chỉ cần Luân đừng để người khác biến sự im lặng của mình thành bằng chứng buộc tội người vô tội. Bản gốc giữ cho kỹ. Đừng gửi qua tay thứ ba. Đừng cắt đi dù chỉ một giây." Thành Luân gật đầu rất khẽ. Ánh mắt anh vẫn dán vào màn hình điện thoại. Như sợ chỉ cần buông lỏng một chút là tai họa sẽ ập xuống thật. Tôi không hứa những điều mình chưa chắc làm được. Tôi chỉ nhắc anh lưu thêm một bản sao. Lưu ở nơi chỉ mình anh biết. Người yếu thế nhất trong ván cờ này lại đang giữ mảnh sự thật đắt giá nhất.

Thành Luân vừa gật đầu. Chiếc điện thoại trên bàn rung lên liên tục. Màn hình hiện ra một tin nhắn từ số lạ không hề lưu tên. Anh đọc xong. Sắc mặt anh trắng bệch. Mồ hôi rịn trên trán. Quán nước đang mở quạt quay vù vù. Chiếc cốc trong tay anh va vào mặt bàn nghe khô khốc. Tin nhắn không dài. Nhưng từng chữ đều nhắm thẳng vào chỗ yếu nhất của anh. Người thân của anh vừa bị một nhóm người lạ tìm đến tận nhà. Họ đến để nhắc anh biết điều. Nếu đoạn ghi hình gốc xuất hiện, anh sẽ là người đầu tiên bị kéo xuống cùng Gia Huy. Thành Luân nắm chặt điện thoại đến trắng cả khớp tay. Giọng anh lạc đi vì hoảng hốt khi nói với tôi: "Chị An, em xin lỗi, họ tìm đến nhà em rồi. Em còn cha mẹ phải lo. Em không dám xuất hiện nữa. Chị đừng liên lạc với em trong mấy ngày tới." Tôi không trách anh một lời. Tôi chỉ lặng lẽ nhìn anh đội mũ lên. Anh bước nhanh ra khỏi quán. Bóng lưng gầy đi khuất vào cuối bãi xe. Sự thật vừa tìm được đường sống. Nó đã lập tức bị bóp nghẹt. Ngay trước mắt tôi.

Tôi ngồi lại một mình rất lâu. Tôi hiểu rõ mọi chuyện. Gia Huy không chỉ tung đoạn ghi âm để bôi nhọ tôi. Hắn còn giăng sẵn người để bịt miệng nhân chứng. Hắn khóa đường làm nghề của tôi. Hắn biến nỗi sợ của người lao động thành một bức tường. Bức tường ấy chắn cho tội lỗi của hắn. Đòn này hiểm hơn tôi tưởng. Hắn không cần thắng bằng lý lẽ. Hắn chỉ cần khiến mọi người xung quanh tôi đều sợ liên lụy. Sợ đến mức không ai dám đứng cạnh sự thật. Tôi vừa đứng dậy định rời quán. Điện thoại trong túi áo rung lên. Lần này là một tin nhắn gửi thẳng cho tôi. Số máy ấy chưa từng xuất hiện trong danh bạ. Kèm theo tin nhắn chỉ có một tấm ảnh chụp vội. Vừa nhìn thấy tập tài liệu trong ảnh, sống lưng tôi lạnh toát. Tôi nhận ra nơi đặt nó. Đó chính là bàn làm việc của người từng quản lý kho lưu mẫu.

Tôi phóng lớn tấm ảnh lên. Tôi thấy rõ một tờ xác nhận kiểm tra bổ sung được kẹp trên cùng. Phần người xác nhận ghi tên tôi. Nét chữ nhìn qua rất giống. Nhưng tuyệt đối không phải chữ ký của tôi. Bên dưới tờ giấy còn lộ ra một góc biên bản bàn giao khác. Chỉ một góc ấy đã đủ. Có người đang âm thầm dựng thêm cả một bộ hồ sơ thứ hai. Bộ hồ sơ ấy nhằm khóa chặt mọi đường phản bác của tôi sau đoạn ghi âm. Ngón tay tôi dừng lại ở dòng ngày tháng in ở góc phải tờ xác nhận. Hơi thở tôi bỗng nghẹn lại. Con số ấy hiện rõ mồn một trước mắt. Tờ giấy mang tên tôi được lập sau ngày công trình đã hoàn thành. Trong lúc tôi đang bị dư luận xé nát vì một đoạn ghi âm cắt ghép, có kẻ đã ngồi ở đâu đó. Kẻ ấy bình thản ký thay tôi. Ký vào một tội lỗi còn chưa kịp khô mực.