Chương 3: Cái Giá Của Một Chữ Ký Bảo Lãnh

Buổi sáng hôm sau, tôi mang găng tay bước vào tầng ba của khu nhà ở thương mại vẫn còn ám mùi khói khét, nơi những mảng tường cháy đen loang lổ như miệng vết thương chưa kịp khép. Tôi dùng đầu dao mỏng tách một phần lớp phủ chống cháy còn sót lại trên dầm thép. Tôi đặt nó cạnh mẫu vật liệu đúng chuẩn mà mình luôn mang theo trong túi đồ nghề. Độ dày của hai lớp hoàn toàn không giống nhau. Lớp vật liệu tại hiện trường mỏng hơn, bở hơn, khi dùng tay bóp nhẹ đã vụn ra từng mảnh nhỏ, hoàn toàn khác với thứ từng được cam kết trong hồ sơ kỹ thuật ban đầu. Tôi nhìn những căn hộ bị bỏ trống, cửa ra vào bị tháo tung để cứu người. Trong lòng tôi hiểu rõ. Thứ bị đánh tráo ở đây không chỉ là một lô hàng. Đó là sự an toàn của hàng chục gia đình.

Chị Mai ôm chặt tập giấy kê khai thiệt hại bước tới gần tôi. Ánh mắt chị đỏ hoe vì nhiều đêm phải ngủ tạm trong khu lán dựng vội. Giọng chị gay gắt nhưng vẫn cố giữ chừng mực khi cất lời: "Cô An, chúng tôi chỉ muốn biết ai đã đưa thứ vật liệu này vào nhà của chúng tôi, chứ không muốn nghe thêm một lời hứa hẹn nào nữa." Tôi chưa kịp trả lời thì tiếng động cơ xe sang đã rền lên ngoài cổng công trình, khiến cả đám cư dân đang đứng quanh tôi đồng loạt quay đầu nhìn ra. Gia Huy bước xuống xe trong bộ trang phục chỉnh tề đến mức lạc lõng giữa nền gạch ám khói. Phía sau hắn là người đại diện của một nhà thầu nhỏ. Doanh nghiệp ấy đã ngừng hoạt động từ nhiều tháng trước. Hắn cố tình đi chậm qua những căn hộ bị hư hại. Nét mặt hắn bày ra vẻ đau xót rất đúng lúc. Như thể chỉ cần khoác lên mình vẻ thương cảm là có thể biến thành người vô tội.

Gia Huy dừng lại trước mặt cư dân, hai tay chắp trước bụng với thái độ nhã nhặn được tập luyện kỹ càng, rồi hắn nghiêng đầu nhìn tôi và cất giọng mềm mỏng trước mặt mọi người: "Chị dâu, em không muốn làm lớn chuyện trong lúc cư dân đang khổ sở, em chỉ muốn làm rõ trách nhiệm của từng đơn vị để mọi người sớm được bồi thường." Hắn đưa tay giới thiệu người đàn ông đứng phía sau. Hắn nói rằng doanh nghiệp nhỏ kia mới là đơn vị trực tiếp cung cấp lô vật liệu có vấn đề cho công trình. Người đại diện ấy cúi đầu liên tục. Ông ta miệng thừa nhận công ty mình từng giao hàng nhưng lại lảng tránh mọi câu hỏi liên quan đến người đặt hàng và người nghiệm thu cuối cùng. Tôi nghe đến đó đã hiểu. Gia Huy không hề đến để nhận trách nhiệm. Hắn đến để dựng một tấm bia đỡ đạn. Một doanh nghiệp không còn khả năng tự bảo vệ mình.

Gia Huy ra hiệu cho trợ lý mở tập hồ sơ đã chuẩn bị sẵn. Hắn cố ý lật tới những trang có nhắc đến khâu kiểm tra vật liệu để cư dân xung quanh đều nhìn thấy tên tôi xuất hiện trong quy trình làm việc. Hắn dùng ngón tay gõ nhẹ lên mặt giấy. Giọng hắn vẫn giữ vẻ bình tĩnh nhưng từng chữ đều hướng thẳng về phía tôi khi hắn nói tiếp: "Trong thời gian thi công, chị dâu là người kiểm soát chặt chẽ khâu nghiệm thu, vậy nên nói chị hoàn toàn không biết gì về lô vật liệu này e rằng khó thuyết phục được ai." Một vài cư dân bắt đầu xôn xao. Có người nhìn tôi bằng ánh mắt nghi ngờ ra mặt. Còn chị Mai cũng vô thức siết chặt tập giấy trong tay như vừa bị kéo ngược về phía đối diện. Gia Huy thấy đám đông dao động thì khóe miệng khẽ nhếch lên rất nhanh. Bởi điều hắn cần không phải chứng minh sự thật. Hắn chỉ cần gieo đủ ngờ vực để tôi không còn đứng vững trước những người đang mất nhà.

Tôi đặt mẫu vật liệu vừa tách được lên nắp thùng đồ nghề. Tôi nhìn thẳng vào Gia Huy và hỏi chậm rãi từng câu một trước mặt tất cả cư dân: "Cậu nói tôi kiểm soát khâu nghiệm thu, vậy cậu trả lời cho rõ ba việc này, ai là người lựa chọn nhà thầu, ai phê duyệt mức giá thấp bất thường ấy và ai ký xác nhận nguồn cung cuối cùng để vật liệu được đưa vào công trình." Cả khoảng sân bỗng im phăng phắc. Chỉ còn tiếng gió lùa qua những khung cửa đã cháy rỗng. Chỉ còn tiếng giấy tờ khẽ rung trong tay người trợ lý của hắn. Hắn lặng thinh. Không đáp được. Gia Huy không trả lời được ngay. Ánh mắt hắn lướt nhanh sang người đại diện nhà thầu nhỏ rồi lại quay về phía cư dân như đang tìm một lối thoát êm hơn sự thật. Tôi nhìn thấy sự lúng túng thoáng qua ấy. Tôi hiểu hắn thà để hồ sơ thiếu mất vài mắt xích quan trọng còn hơn để tên người ra quyết định thật sự bị gọi thẳng ra giữa đám đông.

Gia Huy ho nhẹ một tiếng, cố lấy lại vẻ điềm tĩnh rồi bất ngờ chuyển hướng sang chuyện hôn nhân của tôi và Quốc Thái, giọng hắn đầy vẻ tiếc nuối giả tạo khi nói với cư dân: "Chị dâu đang chịu nhiều ấm ức vì chuyện gia đình rạn nứt, em hiểu, nhưng đừng vì giận nhà chồng mà kéo những người lao động vô tội vào cuộc tranh cãi này." Hắn nói như thể tôi mới là kẻ đang lợi dụng nỗi đau của cư dân để trả thù cá nhân. Còn bản thân hắn chỉ là người em chồng tử tế muốn khép lại mọi chuyện cho yên ổn. Vài người đứng phía sau bắt đầu cúi đầu tránh ánh mắt tôi. Bởi một khoảng trống trong hồ sơ bàn giao đôi khi còn dễ khiến người ta hoang mang hơn cả một lời buộc tội rõ ràng. Tôi nhận ra Gia Huy đã chuẩn bị rất kỹ cho màn xuất hiện này. Hắn không cần thắng bằng chứng cứ. Hắn chỉ cần biến sự thiếu hụt chứng cứ thành cái ô che trên đầu mình.

Tôi bật cười rất khẽ. Tôi cầm mẫu vật liệu mỏng đến đáng thương ở hiện trường giơ lên ngang tầm mắt hắn rồi đáp bằng giọng tỉnh táo và chua chát: "Một nhà thầu đã ngừng hoạt động thì đúng là rất tiện, vì người không còn tiếng nói sẽ chẳng bao giờ cãi lại khi bị đội cho cả một núi tội, nhưng cậu đừng quên vật liệu không tự biết đường bò vào công trình nếu không có người mở cổng, ký giấy và gật đầu cho nó đi qua." Chị Mai nghe xong liền ngẩng phắt lên. Ánh mắt chị chuyển từ nghi ngờ tôi sang nhìn chằm chằm vào người đại diện nhà thầu đang đứng cúi gằm mặt. Người đàn ông ấy giật mình lùi lại nửa bước. Hai bàn tay ông ta xoắn chặt vào nhau. Còn Gia Huy thì nụ cười trên môi cứng lại như bị ai đó bất ngờ bóc mất lớp sơn bóng loáng. Tôi chưa kịp hỏi tiếp câu thứ hai thì điện thoại trong túi áo rung lên liên tục. Màn hình hiện lên số của người quản lý bãi xe ngoại thành. Đó là nơi cha tôi đã tin tưởng suốt nhiều năm.

Người quản lý bãi xe nói gấp qua điện thoại. Hơi thở ông dồn dập như vừa chạy một quãng dài từ cổng vào văn phòng nhỏ của cha tôi: "Chị An về ngay đi, chú Đức vừa nhận được thông báo về khoản bảo lãnh thương mại ngày trước, người ta nói nếu nghĩa vụ phát sinh mà không xử lý kịp thì đội xe của chú có nguy cơ bị giữ lại để bảo đảm thanh toán." Tôi đứng giữa hiện trường đầy khói bụi mà sống lưng lạnh đi từng đoạn. Bởi tôi biết nhà họ Lâm đã không còn dừng lại ở việc bôi nhọ danh dự nghề nghiệp của tôi nữa. Chúng đã lần ra điểm yếu mềm nhất trong đời tôi. Đó là người cha cả đời chỉ biết lái xe, bốc hàng và giữ chữ tín với từng người làm công. Tôi siết chặt điện thoại. Tôi nhìn Gia Huy lần cuối rồi quay người bước nhanh ra xe. Trong đầu tôi chỉ còn một ý nghĩ duy nhất. Phải về bên cha. Trước khi ông lại âm thầm chịu đựng thêm một lần nữa vì tôi.

Tôi về tới bãi xe ở ngoại thành (chạy tuyến miền Trung) khi nắng chiều đã ngả xuống những thùng xe phủ bụi đường. Bãi xe này nằm ở cửa ngõ ngoại thành. Đây là điểm tập kết của đội xe chạy tuyến miền Trung của cha tôi. Tiếng người lao động kiểm tra lốp và dỡ hàng vẫn vang lên quen thuộc nhưng không còn chút nhẹ nhõm nào như những lần tôi trở về trước đây. Ông Đức ngồi một mình trong gian văn phòng nhỏ. Trước mặt ông là cuốn sổ vận chuyển cũ đã ố vàng theo năm tháng. Đôi bàn tay chai sạn của ông đặt ngay ngắn lên bìa sổ như đang giữ lại phần tài sản cuối cùng của cả một đời người. Ông ngẩng lên nhìn tôi. Ông không hỏi vì sao tôi về vội. Ông cũng không trách tôi đã kéo rắc rối đến tận bãi xe của ông. Tôi đứng ở cửa một lúc lâu mà cổ họng nghẹn lại. Bởi người đàn ông này càng bình tĩnh bao nhiêu thì tôi càng thấy rõ nhà họ Lâm đã tàn nhẫn đến mức nào khi chọn ông làm con tin.

Ông Đức kéo chiếc ghế cũ về phía tôi. Giọng ông khàn đi vì bụi đường và tuổi tác nhưng vẫn cố nói thật nhẹ để tôi khỏi lo lắng: "Cha không sợ mất một chiếc xe, cha chỉ sợ con phải mang tiếng thay cho người khác, con cứ lo việc của con cho đàng hoàng, còn tiền thuê luật sư thì cha vẫn xoay được một ít." Tôi nghe câu ấy mà mắt cay xè. Bởi đến lúc tài sản của chính mình sắp bị người ta đem ra đe dọa, ông vẫn chỉ nghĩ xem con gái có đủ tiền tự bảo vệ mình hay không. Tôi ngồi xuống đối diện cha. Tôi nắm lấy bàn tay thô ráp đầy vết dầu máy của ông. Tôi cảm thấy mọi lời mỏ hỗn sắc bén thường ngày đều trở nên vô nghĩa trước sự hy sinh lặng lẽ này. Kẻ ngồi trong phòng họp sang trọng có thể nói về danh dự gia tộc suốt cả buổi. Còn cha tôi chỉ cần một câu hỏi rất nhỏ cũng đủ khiến tôi hiểu thế nào là tình thân thật sự.

Tôi giữ chặt tay cha, cố nén cơn giận đang dâng lên để giọng mình không run khi đáp lại ông: "Con không cần cha bán thêm một chiếc xe nào nữa, càng không để cha phải trả thay cho những quyết định mà nhà họ Lâm đã tự tay ký xuống để hưởng lợi." Tôi mở cuốn sổ vận chuyển cũ theo hướng tay ông vừa đặt. Tôi lật tới những trang ghi chép từ những năm tôi còn dùng tiền riêng và uy tín nghề nghiệp để giúp tập đoàn của chồng cũ vượt qua cơn khó khăn. Ở phần ghi chú cuối sổ, ông đã ghi lại khoản bảo lãnh thương mại bằng nét chữ nắn nót. Ông kèm theo lời dặn người quản lý bãi không được cho tôi biết vì sợ tôi thêm áp lực. Hóa ra trong lúc nhà họ Lâm luôn miệng kể công nuôi dưỡng con dâu, cha tôi mới là người lặng lẽ đem cả đội xe và phần tài sản tích góp bao năm ra đứng phía sau lưng tôi.

Tôi trải cuốn sổ vận chuyển lên bàn. Tôi đối chiếu từng chuyến xe viết tay của cha với những mốc bàn giao mà Gia Huy đang dùng để dựng lại hồ sơ nghiệm thu bổ sung mang tên tôi. Đến chuyến xe ngày mười hai tháng sáu, tôi dừng tay thật lâu. Thông tin trong sổ hoàn toàn không khớp với giấy tờ mà phe của hắn vừa công bố ở công trình. Cuốn sổ ghi rõ chiếc xe đầu kéo cũ của cha hôm ấy phải tháo máy sửa ngay tại bãi. Thợ sửa còn ghi giờ nhận xe và giờ thay phụ tùng. Vậy mà hồ sơ bổ sung lại khẳng định chính chiếc xe ấy đã chở một chuyến vật liệu chống cháy tới công trình vào cùng buổi chiều. Tôi nhìn chằm chằm vào hai dòng thông tin đối nghịch nhau. Trong lòng tôi vừa dấy lên một tia hy vọng vừa lạnh đi. Tôi hiểu Gia Huy đã dám dựng chứng cứ đến mức bất chấp cả những điều không thể xảy ra ngoài đời thật.

Điện thoại của tôi bất ngờ đổ chuông. Tên của bà Oanh hiện lên rõ ràng trên màn hình như một lời khiêu khích đã được tính trước thời điểm. Tôi bật loa ngoài để cha cũng nghe thấy. Bà Oanh lập tức dùng giọng của một người mẹ đang ban ơn để ra điều kiện với tôi: "Con ký bản nhận trách nhiệm cho êm chuyện đi, mẹ sẽ nói với bên cho vay nới tay cho cha con, đội xe của ông ấy vẫn còn nguyên để làm ăn, như vậy cả nhà đều yên ổn." Ông Đức ngồi bên cạnh tôi khẽ nhắm mắt lại. Đôi vai gầy của ông rung lên rất nhẹ. Bởi cuối cùng ông đã nghe tận tai cách nhà họ Lâm nói về tài sản và sinh kế của mình. Tôi nhìn cha. Tôi nhìn chiếc điện thoại đang phát ra giọng nói đạo lý quen thuộc ấy. Cảm giác thương cha và căm giận trong tôi hòa vào nhau thành một sự tỉnh táo lạnh lẽo.

Tôi cầm điện thoại lên. Tôi lần đầu tiên bỏ hẳn cách gọi mẹ con vẫn giữ từ ngày bước chân vào nhà họ Lâm. Giọng tôi chậm và rõ đến mức không chừa cho bà một khoảng trống nào để giả vờ không hiểu: "Bà hết dùng danh dự của tôi để cứu ghế cho con trai út, giờ lại dùng tài sản của một người lao động già làm con tin, nhà họ Lâm các người đúng là quen sống bằng đồ của người khác đến mức tưởng thứ gì cũng có thể đem ra mặc cả." Bà Oanh im lặng vài giây rồi cười lạnh. Bà nói rằng tôi rồi sẽ phải quay lại cầu xin bà khi đội xe của cha bị siết thật sự. Tôi chưa kịp đáp thêm thì ngoài cổng bãi xe vang lên tiếng phanh xe gấp. Một người đại diện phía cho vay bước xuống với tập giấy dày trên tay. Anh ta đi thẳng về phía văn phòng nơi hai cha con tôi đang ngồi. Ông Đức theo phản xạ đứng bật dậy định tự mình ra nhận giấy. Nhưng tôi đã nhanh hơn một bước. Tôi đưa tay giữ ông ngồi lại phía sau mình.

Tôi bước ra cửa văn phòng. Tôi giữ toàn bộ giấy tờ mà người đại diện vừa đưa tới trong tay mình rồi yêu cầu anh ta nói rõ trước mặt cha và những người làm công đang đứng gần đó: "Trước khi cha tôi xác nhận bất cứ điều gì, anh ghi cho rõ khoản nghĩa vụ này phát sinh từ quyết định nào, ai là người sử dụng vốn, ai đã ký nhận lợi ích và ai mới là người có trách nhiệm hoàn trả." Người đại diện lúng túng mở tập hồ sơ để tìm phần căn cứ. Anh ta vô tình làm lộ ra một bản sao văn bản trao đổi nội bộ có nhắc đến khoản bảo lãnh của cha tôi. Tôi lướt mắt xuống dòng chữ ở gần cuối trang và bàn tay bất giác siết chặt. Bởi trong đó ghi rõ bà Oanh từng đề nghị dùng chính khoản bảo lãnh này để gây sức ép buộc tôi rút lại phản bác và ký nhận trách nhiệm. Tôi còn chưa kịp xem hết trang giấy thì điện thoại trong túi lại rung lên. Lần này là số máy của Quốc Thái. Đó là người chồng đã im lặng nhìn tôi bị cả gia đình anh ta dồn ép trong phòng họp.

Quốc Thái hạ giọng qua điện thoại bằng vẻ đau khổ và lo lắng mà tôi đã quá quen mỗi khi anh ta muốn tôi mềm lòng, anh ta nói khẽ như sợ có người khác nghe thấy: "Em đừng đối đầu nữa, tối nay em gặp riêng anh một lần thôi, anh có cách giữ lại đội xe cho cha em." Tôi nhìn ông Đức vẫn đang ngồi im sau lưng mình. Hai bàn tay chai sạn của ông đặt trên đầu gối. Ánh mắt ông chỉ lo cho con gái chứ không hề lo cho tài sản sắp mất. Người đàn ông từng tránh ánh mắt tôi trong phòng họp cuối cùng đã tự tìm đến. Nhưng sự xuất hiện đúng lúc đội xe bị đe dọa này khiến sống lưng tôi lạnh hơn bất cứ lời đe dọa thẳng mặt nào của Gia Huy. Tôi áp điện thoại sát tai mà không trả lời ngay. Trong đầu tôi chỉ còn một câu hỏi sắc như lưỡi dao vừa được rút ra khỏi vỏ. Rốt cuộc Quốc Thái muốn cứu cha tôi thật hay chỉ định mang sinh kế cả đời của ông ra đổi lấy chữ ký nhận tội mà nhà họ Lâm đang khát đến phát điên.