Chương 5: Anh Ta Thay Tên Tôi Bằng Nàng Thơ Trong Danh Sách Cố Vấn, Cô Ta Ngồi Vào Ghế Mà Không Làm Nổi Một Đoạn Âm Thanh

Sáng hôm sau, khi tôi vừa bước vào khu hậu trường, tấm danh sách cố vấn mới đã được dán ngay trước cửa phòng dựng như một tờ cáo thị rẻ tiền mà người dán lại tưởng là chiếu chỉ phong thần. Tên của tôi biến mất sạch sẽ, không còn một dấu vết, còn ở đúng vị trí tôi đã ngồi suốt ba năm qua, người ta in đậm bốn chữ Lâm Nhã Uyên bằng màu đỏ chói mắt. Phạm Khải Dương đứng ngay bên cạnh, tay đút túi quần, vẻ mặt thản nhiên như vừa thay một bóng đèn hỏng chứ không phải vừa xóa sạch công sức của vợ mình trước mặt cả đoàn phim. Trâm đứng sau lưng tôi siết chặt quai túi, tức đến nghẹn giọng bảo: "Châu, cậu nhìn đi, người ta cướp ghế còn phải mở tiệc ăn mừng nữa mới chịu được hay sao".

Phạm Khải Dương nghe thấy nhưng chỉ liếc sang, giọng đạo mạo và lạnh nhạt như đang nói về một nhân viên thời vụ: "Minh Châu, em đừng làm mọi chuyện khó coi thêm nữa, vị trí cố vấn cần một người có cảm xúc thật với bộ phim chứ không phải một người chỉ biết ngồi sau bàn điều khiển chỉnh từng tiếng rè". Anh ta nói tiếp bằng thái độ ban ơn rất nghệ sĩ: "Nhã Uyên hiểu anh, hiểu cả những năm tháng đã làm nên linh hồn của tác phẩm này, còn em thì từ lâu đã không còn đóng góp gì đáng kể nữa". Tôi nghe đến bốn chữ không còn đóng góp mà suýt bật cười ngay giữa hành lang, bởi vì một người đàn ông có thể không làm ra được đoạn âm thanh tử tế nào mà vẫn đọc diễn văn xóa công người khác trơn tru như đã tập trước gương cả đêm. Hóa ra phục chế hàng nghìn cuộn băng hỏng, thức trắng để cứu từng tiếng mưa, tiếng bước chân và tiếng thở cho phim của anh ta, trong sổ tay đạo diễn vĩ đại của anh ta chỉ được ghi gọn thành ngồi sau bàn điều khiển cho vui.

Lâm Nhã Uyên bước ra từ phòng dựng đúng lúc ấy, váy áo phẳng phiu, mắt hơi đỏ như vừa tập khóc xong một lượt cho tròn vai nàng thơ bị đời phụ bạc. Cô ta giọng mềm yếu và đầy vẻ bao dung giả tạo bảo: "Minh Châu, tôi không muốn giành giật gì với cô đâu, tôi chỉ muốn giúp anh Dương giữ lại những cảm xúc nguyên vẹn nhất cho bộ phim thôi". Cô ta nói thêm bằng nụ cười biết ơn rất đúng lúc có người nhìn: "Nếu cô thấy chạnh lòng thì tôi xin lỗi, nhưng nghệ thuật vốn chỉ nhận ra người thật sự có duyên với nó". Tôi nhìn cô ta mà trong lòng nghĩ duyên của cô ta với nghệ thuật chắc cũng giống duyên của cô ta với đoạn ghi âm hôm trước, toàn phải cắt bỏ bảy tám người xung quanh thì mới dám nhận là của riêng mình.

Tôi không tranh cãi, cũng không hỏi vì sao một người đến giọng của chính mình trong bản gốc còn nhận không ra lại được phong làm cố vấn âm thanh. Tôi chỉ mở tủ lưu trữ mang tên mình, lấy lại toàn bộ ổ chứa những tư liệu riêng chưa từng cấp quyền cho đoàn phim, rồi đặt tờ xác nhận ngừng cung cấp ngay trước mặt Phạm Khải Dương. Tôi nhìn thẳng vào mắt anh ta, giọng bình thản mà dứt khoát từng chữ: "Phạm Khải Dương, từ giờ phút này, những bản thu thuộc quyền riêng của tôi sẽ không còn xuất hiện trong bộ phim của anh nữa, anh đã có cố vấn mới thì hãy để cố vấn mới tự làm phần việc của mình". Cả hành lang lập tức im phăng phắc, một trợ lý đang ôm chồng hồ sơ khựng lại giữa đường, còn Trâm thì nhịn cười đến mức khóe môi giật liên tục như vừa nghe được câu chuyện cười đắt giá nhất năm.

Phạm Khải Dương sững người một giây rồi bật cười nhạt, giọng tự tin đến mức đáng thương bảo: "Em dọa ai vậy Minh Châu, thiếu mấy đoạn tư liệu cũ ấy thì đoàn phim vẫn quay, vẫn dựng và vẫn công chiếu như thường". Anh ta quay sang Nhã Uyên, cố tình nói lớn cho cả hành lang cùng nghe: "Chiều nay em vào phòng dựng xử lý đoạn âm thanh ở cảnh bến sông, cho mọi người thấy thế nào là cảm xúc thật". Bà Trịnh Khánh Ly vừa đi tới đầu hành lang, nghe câu ấy thì dừng lại, giọng thực dụng và không hề nể nang bảo: "Được, vậy chiều nay họp rút gọn trong phòng dựng, ai ngồi ghế cố vấn thì người đó làm việc thật trước mặt mọi người, tôi không trả tiền cho danh xưng để treo lên áp phích". Nhã Uyên thoáng tái mặt nhưng vẫn cố cười, còn tôi thì chỉ lặng lẽ kéo khóa túi đựng ổ lưu trữ, trong lòng biết rõ buổi chiều nay sẽ có người phải trả lại chiếc ghế vừa cướp bằng chính đôi tay run rẩy của mình.

Buổi chiều, phòng dựng chật kín người nhưng không ai dám nói to, từ tổ âm thanh đến mấy đồng nghiệp hậu trường đều giả vờ bận rộn mà tai thì dựng thẳng lên như chờ xem một vở kịch không cần mua vé. Đoạn ghi âm được giao cho Nhã Uyên là cảnh bến sông năm xưa, tiếng rè xì xì phủ lên lời thoại, có một khoảng mất hẳn tiếng ở giữa khiến câu nói quan trọng nhất bị nuốt sạch. Người phụ trách kỹ thuật bằng giọng lễ phép mà đầy chờ đợi giới thiệu: "Đây là đoạn chị Châu từng xử lý mẫu một phần, phần còn lại hôm nay xin nhờ cố vấn mới hoàn thiện để kịp ghép vào bản dựng tối nay". Nhã Uyên ngồi xuống ghế của tôi, hít một hơi thật sâu như sắp bước lên sân khấu nhận giải, bằng giọng tự tin và đầy chất thơ bảo: "Âm thanh không nằm ở kỹ thuật, âm thanh nằm ở trái tim người nghe, chỉ cần đặt mình vào nhân vật thì mọi thứ sẽ tự tìm về đúng chỗ".

Mười lăm phút đầu tiên, cô ta kéo qua kéo lại đoạn âm thanh như người lạc trong chợ mà vẫn cố tỏ ra mình đang đi dạo ngắm cảnh. Tiếng rè lúc thì bị đẩy to đến chói tai, lúc thì bị cắt cụt làm lời thoại của nhân vật nghe như vừa nói vừa bị ai bịt miệng, còn khoảng mất tiếng ở giữa thì vẫn trơ ra như một cái hố không đáy. Một đồng nghiệp trẻ đang uống nước phải quay mặt đi vì suýt sặc, người khác cúi gằm xuống bàn, vai run lên vì nhịn cười đến nội thương mà không dám phát ra tiếng. Trâm đứng cạnh tôi, bằng giọng thì thầm chua ngoa bảo: "Châu, trái tim của nàng thơ mạnh thật đấy, mạnh đến mức nghe xong đoạn này thì nhân vật trong phim chắc cũng muốn tự nhảy xuống sông cho yên tĩnh".

Phạm Khải Dương bắt đầu sốt ruột, trán lấm tấm mồ hôi nhưng vẫn cố giữ giọng đạo diễn uy quyền bảo: "Nhã Uyên, em cứ bình tĩnh, em chỉ cần làm như những gì em từng kể về đoạn băng năm ấy, cảm xúc sẽ dẫn đường cho em". Nhã Uyên nghe vậy thì tay càng run, bằng giọng hoảng hốt nhưng vẫn cố bấu víu vào danh phận bảo: "Anh Dương, em quen nghe bản đã hoàn chỉnh để cảm nhận, chứ bản thô thế này thì ai mà làm ngay được, em cần thêm thời gian để nhập tâm". Tôi đứng ở cuối phòng mà nghe xong chỉ muốn hỏi cô ta một câu rất đời thường, nếu yêu nghệ thuật đến vậy, sao cô ta không tự làm nổi một đoạn âm thanh hoàn chỉnh trước khi nhận công của người khác về cúng cho chuyện tình tưởng tượng của mình. Người làm nghề thì phải nghe được tiếng rè ở đâu, đoạn mất tiếng nằm ở chỗ nào và hơi thở nào cần giữ lại, chứ không phải cứ nhắm mắt nói trái tim là cuộn băng tự lành như chưa từng hỏng.

Bà Khánh Ly không nói thêm lời nào, chỉ ra hiệu cho kỹ thuật phát nối hai phần âm thanh ngay trước mặt toàn bộ phòng dựng. Phần mẫu tôi từng xử lý vang lên trước, tiếng mưa gõ rất nhẹ, tiếng bước chân trên ván gỗ rõ từng nhịp và lời thoại của nhân vật nổi lên sạch sẽ như vừa được vớt ra khỏi mặt nước đục. Ngay sau đó là phần Nhã Uyên vừa làm, tiếng rè nổ lách tách, câu thoại hụt đầu mất đuôi, khoảng trống chết lặng kéo dài khiến cả căn phòng sượng trân đến mức có người đánh rơi cả bút xuống sàn mà không buồn cúi nhặt. Bà Khánh Ly giọng lạnh đi thấy rõ bảo: "Tôi nghe xong rồi, một bên là người làm ra âm thanh, một bên là người chỉ biết kể chuyện về âm thanh, hai thứ này khác nhau xa lắm".

Lâm Nhã Uyên lập tức đỏ hoe mắt, bằng giọng nghẹn ngào và đầy vẻ bị tổn thương bảo: "Chị Ly, em không cố ý làm hỏng, em chỉ chưa quen thiết bị ở đây thôi, nếu cho em thêm vài ngày em nhất định sẽ làm được như Minh Châu". Trâm nghe đến đó thì không nhịn nổi nữa, bằng giọng thẳng thắn và sắc như dao đáp: "Cô ngồi vào ghế của người ta trong một buổi sáng mà đòi thêm vài ngày để học việc của người ta, vậy lúc nhận danh cố vấn sao cô không xin thêm vài ngày để học khiêm tốn luôn một thể". Vài đồng nghiệp bật cười thành tiếng rồi vội che miệng, nhưng ánh mắt họ nhìn Nhã Uyên đã khác hẳn, không còn là ánh mắt tò mò dành cho nàng thơ quay về mà là ánh mắt dành cho một người vừa bị yêu cầu làm thật việc mình nhận vơ. Phạm Khải Dương đứng chết lặng bên bàn dựng, gương mặt hết đỏ lại trắng, bởi anh ta vừa tự tay đưa người mình dùng để thay thế vợ lên đúng nơi mà sự bất tài không thể dùng nước mắt để che được nữa.

Bà Khánh Ly quay sang Phạm Khải Dương, bằng giọng chất vấn đè nén và đầy nghi ngờ gằn từng tiếng: "Khải Dương, em nói rõ cho chị nghe, những âm thanh làm nên cảnh bến sông, cảnh mưa đêm và đoạn băng ở đầu phim, nếu Minh Châu rút quyền thì đoàn phim còn lại bao nhiêu phần để dùng". Anh ta ấp úng không trả lời được, tay lật chồng giấy tờ như thể đáp án sẽ tự chui ra từ những trang lịch trình vô tội ấy. Tôi nhìn cảnh đó mà trong lòng lặng đi một nhịp, không phải vì còn thương xót anh ta, mà vì cuối cùng người phụ nữ từng chỉ quan tâm đến hình tượng bán phim cũng bắt đầu nghe thấy tiếng nứt đầu tiên của bộ phim mà anh ta vẫn tưởng sẽ tự đứng vững. Giữa lúc anh ta còn đang lúng túng tìm cớ thoái thác, tôi chỉ khẽ ấn nút xác nhận hợp đồng thuê mặt bằng điện tử đã gửi tới hòm thư, chính thức mở đường cho xưởng âm thanh độc lập đầu tiên đứng tên mình, dứt khoát không bao giờ đứng sau tên của bất kỳ ai nữa.

Khi tôi quay lưng sải bước ra khỏi phòng dựng, chiếc điện thoại trong tay rung lên bởi một cuộc gọi từ người phụ trách một dự án tài liệu từng lưu trữ tư liệu ở kho của chú Đức. Người ấy bằng giọng trân trọng và dứt khoát bảo: "Cô Châu, chúng tôi muốn mời cô đứng tên cố vấn phục chế cho toàn bộ dự án mới, mọi bản thu sẽ ghi rõ người thực hiện là cô và chỉ mình cô quyết định cách khai thác". Tôi chưa kịp trả lời thì phía sau lưng, phòng dựng vẫn im lặng đến sượng trân sau đoạn âm thanh hỏng, bà Khánh Ly nhìn Phạm Khải Dương bằng ánh mắt nghi ngờ không che giấu, còn anh ta lần đầu tiên gọi tên tôi với giọng hoảng thật sự. Tôi nắm chặt điện thoại, nhìn xuống bảng tên xưởng mới còn chưa kịp treo lên tường, và hiểu rằng bộ phim của chồng tôi vừa bắt đầu hụt hơi ngay từ tiếng rè đầu tiên, còn con đường mang tên tôi thì vừa mới có người gõ cửa đầu tiên.