Chương 4: Khi Tiền Của Người Em Gái Ngừng Chảy

Ba ngày sau trận mưa đầu mùa, lời đồn về căn nhà của cha mẹ tôi bắt đầu đi nhanh hơn cả tiếng nước rút trong khu vườn cũ. Người họ hàng đầu tiên gọi đến khi tôi đang cùng bác Sáu kiểm tra một gốc cây già ở khu nhà vườn mới, giọng bên kia vừa ái ngại vừa trách móc như thể tôi mới là người vừa làm điều khuất tất. Theo lời chị dâu kể khắp nơi, tôi đã từng hứa tặng căn nhà nhỏ cho anh trai để anh yên tâm lập gia đình, vậy mà nay thấy vợ chồng anh gặp khó tôi lại nuốt lời và quay lưng bỏ đi. Tôi nghe hết câu chuyện bịa đặt ấy mà bàn tay vẫn không rời khỏi lớp rễ vừa bới lên, bởi kiếp trước chính sự im lặng cam chịu của tôi đã biến bao điều chưa từng có thành sự thật trong miệng người khác.

Tôi chưa từng hứa tặng nhà cho bất kỳ ai, và giấy tờ căn nhà vẫn nằm trong hộp gỗ cha mẹ để lại, được cất kỹ từ ngày tôi đặt bút xuống mà không ký trong lễ mừng thọ. Kiếp trước tôi đã mất nơi thờ cha mẹ chỉ vì một chữ ký, rồi sống những năm cuối trong căn phòng thuê chật hẹp, mỗi lần trở bệnh đều không dám gọi cho ai vì sợ bị nói là làm phiền gia đình. Lần này tôi không để một lời đồn thay tôi quyết định quyền sở hữu, cũng không để nước mắt của người khác biến di sản của cha mẹ thành món nợ tôi phải trả. Tôi chỉ ghi lại ngày giờ của từng cuộc gọi vào cuốn sổ việc, cạnh phần công việc của mình, như một cách nhắc bản thân rằng sự thật cần được giữ bình tĩnh chứ không cần gào lên giữa chợ.

Bà nội gọi đến vào lúc nắng vừa đứng bóng, giọng bà chậm và nặng như mỗi lần bà muốn dùng hai chữ tổ tiên để đè xuống vai tôi. Bà nói rất dài về huyết thống, về phúc phần của hai đứa cháu nhỏ và về việc người trong nhà không nên giữ khư khư một mái nhà trong khi anh trai mình đang khốn khó. Bà nội khàn giọng trách tôi và nói "Cháu giữ căn nhà ấy thì được gì, còn vợ chồng anh cháu mất hết thì cháu có vui không, người ngoài sẽ cười vào mặt cả dòng họ này đấy." Tôi ngồi bên hiên nhà vườn mới, nghe tiếng kéo cắt rễ khô khẽ vang trong tay bác Sáu, và nhận ra từng câu của bà vẫn giống hệt kiếp trước, chỉ khác là lần này tôi không còn run lên vì sợ bị gọi là bất hiếu.

Tôi hít một hơi chậm, giữ giọng mình thật đều trước khi trả lời bà nội. Tôi nói ngắn gọn và rõ ràng "Thưa bà nội, cháu chưa từng hứa tặng căn nhà của cha mẹ cháu cho ai, và cháu cũng sẽ không bán nó để trả những khoản không thuộc về mình." Đầu dây bên kia im lặng một lúc lâu, rồi bà nội thở mạnh như không tin đứa cháu gái từng cúi đầu nghe lời nay lại dám nói thẳng đến vậy. Tôi không giải thích thêm về những năm tháng đã qua, bởi người đã quyết thiên vị thì có nghe thêm bao nhiêu cũng chỉ xem đó là lời cãi lại.

Chiều hôm ấy, bên nhà cũ, người thợ được gọi đến xem đoạn rãnh sụp đưa ra con số sửa chữa khiến anh trai đứng lặng rất lâu trong sân. Tiền đặt cọc phải có ngay để kịp dọn bùn và gia cố miệng rãnh trước cơn mưa tiếp theo, nếu không nước sẽ còn tràn sâu hơn vào khu cây già. Quốc Thịnh quen miệng nói cứ làm trước rồi mọi việc trong nhà sẽ có người lo, nhưng người thợ chỉ nhìn anh trai và yêu cầu một cái tên chịu trách nhiệm thanh toán rõ ràng. Lần đầu tiên câu nói quen thuộc ấy không còn ai đứng sau đỡ lấy, và sự lúng túng của anh trai bắt đầu hiện rõ hơn cả đoạn rãnh vừa sụp.

Chị dâu đứng ngay bậc thềm, mắt còn đỏ nhưng giọng đã không còn mềm như khi khóc trước họ hàng. Chị dâu ôm tập giấy của hai đứa trẻ, nói một hơi dài về tiền học sắp đến hạn, về buổi gặp mặt bên nhà vợ không thể xuề xòa và về cuộc sống trong nhà không thể bỗng dưng hạ xuống chỉ vì tôi giận dỗi. Chị dâu nghẹn giọng rồi quay sang chồng mình và nói "Trước đây những khoản này vẫn có người lo êm thấm, giờ anh là chồng, là cha, anh phải giữ cho vợ con sống như cũ chứ đừng để em phải cúi mặt với ai." Quốc Thịnh nghe đến đó thì sắc mặt sầm xuống, vì những lời ấy vừa là đòi hỏi vừa là một lời nhắc rằng cuộc sống sung túc bấy lâu không hề do một mình anh trai tạo ra.

Anh trai cố giữ giọng bình tĩnh trước mặt người thợ và họ hàng gần nhà, tay anh siết chặt tập giấy như muốn giữ lại chút thể diện cuối cùng. Quốc Thịnh gằn giọng rồi nói "Hân chỉ đang giận vài ngày thôi, Hân thương hai đứa nhỏ lắm, thế nào rồi Hân cũng quay về lo cho nhà này như trước." Chị dâu nghe xong liền cười nhạt, tiếng cười không còn chút nhẫn nhịn nào của người con dâu biết điều trong lễ mừng thọ. Thảo Linh chỉ thẳng vào khoảng sân còn lầy bùn và nói "Anh cứ chờ một người đã trả chìa khóa vườn rồi sao, hay anh định để cả nhà này chờ đến khi tiền trong túi cũng cạn theo."

Khi người thợ vừa rời đi, chị dâu kéo chồng vào trong nhà và hạ giọng bàn đến việc bán đi một phần đồ thờ bằng đồng cùng bộ tủ cũ mà bà nội vẫn giữ như của báu trong phòng khách. Theo lời chị dâu, những thứ ấy để trong nhà cũng chỉ để ngắm, trong khi tiền sửa vườn, tiền sinh hoạt và tiền giữ mặt mũi với bên ngoại đều đang cần ngay trước mắt. Quốc Thịnh nghe đến việc bán đồ gia truyền thì lập tức nổi nóng, vì với anh trai, thể diện của cháu trai trưởng còn quan trọng hơn cả việc thừa nhận mình đang thiếu tiền. Hai vợ chồng bắt đầu cãi nhau từ chuyện bán hay không bán, rồi rất nhanh chuyển sang trách nhau ai là người đã quen tiêu xài mà không bao giờ hỏi nguồn tiền từ đâu tới.

Hai đứa trẻ ngồi ở góc phòng, ban đầu còn ôm cặp sách im lặng, nhưng càng nghe cha mẹ nhắc đến tên tôi, chúng càng nhìn nhau mà không dám hỏi. Đứa lớn sau cùng rụt rè kéo tay mẹ, giọng nó nhỏ đến mức khiến cả căn phòng phải lặng đi. Nó ngước lên hỏi mẹ bằng sự ngây thơ không biết che giấu "Mẹ ơi, trước đây cô Hân vẫn cho nhà mình tiền đóng học thật à, sao mẹ bảo cha giỏi nên nhà mình mới có đủ mọi thứ." Câu hỏi ấy không ai trả lời được ngay, bởi nó chạm đúng vào phần sự thật mà người lớn trong nhà đã cùng nhau giấu kín bằng những lời khoe khoang suốt nhiều năm.

Cùng buổi chiều đó ở khu nhà vườn mới, Minh An đứng rất lâu trước cây non vừa trồng lại tuần trước, lá cây đã rũ xuống và lớp đất quanh gốc ẩm đến mức bốc lên mùi ngai ngái. Cậu đã tưới quá tay trong nhiều ngày liền vì sợ cây thiếu nước, lại không ghi lại lượng nước mỗi lần nên đến khi rễ bị tổn thương, cậu không nhớ nổi mình sai từ bước nào. Minh An cúi đầu, hai tay dính đầy đất, giọng cậu khàn đi khi cậu thừa nhận lỗi với tôi. Minh An nói rõ từng chữ và không tìm cách đổ cho thời tiết "Chị Hân, cây này là do em tưới sai mà chết, em xin làm lại từ đầu và tự chịu phần việc này."

Tôi không cầm bình nước làm thay cho Minh An, cũng không nói những lời an ủi qua loa để cậu quên nhanh lỗi của mình. Tôi ngồi xuống cạnh gốc cây đã hỏng, chỉ cho cậu cách nhìn màu đất, cách chạm vào rễ để biết phần nào còn cứu được và phần nào phải bỏ đi. Tôi nói chậm rãi, đủ để cậu nghe rõ từng lời "Làm sai không đáng sợ bằng việc giấu lỗi rồi để người khác gánh hậu quả thay mình, em ghi lại hôm nay em sai ở đâu, ngày mai chúng ta sửa từ đúng chỗ đó." Minh An mở cuốn sổ việc riêng, tự tay viết tên mình cạnh phần cây non bị hỏng, và lần đầu tiên tôi thấy nhẹ nhõm vì ở nơi này, lỗi của ai được gọi đúng tên người ấy mà không biến thành tội của người khác.

Chiều muộn, mấy người thợ già từng làm ở khu vườn tổ tiên ghé qua hiên nhà mới uống trà, câu chuyện về lời đồn tặng nhà cũng theo họ đến tận bàn nước. Bác Sáu nghe mọi người nhắc đến tôi như kẻ ích kỷ một lúc lâu, rồi bác đặt chén trà xuống và lần đầu tiên lên tiếng bênh vực bằng giọng trầm tĩnh của người đã chứng kiến quá nhiều. Bác Sáu nhìn về phía lối đi còn ướt và nói "Bác từng thấy cháu Hân ngủ gục bên hiên nhà vườn sau những đêm chống úng, sáng ra người ta chỉ hỏi vườn có sao không, chứ chưa ai hỏi cháu nó có mệt không." Bác dừng lại ở đó, không nói thêm về vật của cha tôi mà bác vẫn giữ, chỉ bảo rằng có những thứ phải chờ đúng lúc mới trao, và sự chờ đợi ấy khiến trong lòng tôi vừa đau vừa tin rằng quá khứ chưa hề mất hết dấu vết.

Tối đến, anh trai nhờ người quen trong họ hàng chuyển đến tôi những lời anh vừa gửi trong nhóm họ, từng câu đều kể khổ và ám chỉ rằng tôi giữ riêng phương pháp chăm vườn của cha để nhìn khu vườn tổ tiên tàn đi. Bà nội không những không ngăn lại, bà còn dùng chính những lời ấy để nhắn thêm rằng tôi đang phá hoại tương lai của hai đứa cháu nhỏ vì một chút giận dỗi cá nhân. Tôi đọc hết mà không viết một lời tranh cãi nào gửi lại, bởi tôi hiểu phe đối diện đang cần tôi nổi giận để biến sự rút lui của tôi thành một cuộc cãi vã ngang hàng. Tôi chỉ lưu lại những dòng ấy cùng những ghi chép cảnh báo rãnh nước mà mình từng nói từ trước, để một lời nói dối khi đã đi quá xa sẽ tự trở thành bằng chứng cho thấy ai mới là người muốn xóa tên người khác.

Hai hôm sau, họ hàng tụ lại ở nhà cũ để bàn việc góp tiền sửa rãnh và giữ khu vực quanh cây cổ thụ, ai cũng tưởng buổi họp mặt ấy sẽ lại kết thúc bằng việc gọi tôi quay về. Chị dâu đến muộn, mắt sưng lên vì nhiều đêm mất ngủ, và khi nghe anh trai tiếp tục nói tôi rồi sẽ mềm lòng, sự chịu đựng trong chị dâu vỡ ra ngay trước mặt mọi người. Thảo Linh bật khóc, giọng chị dâu lạc đi nhưng từng chữ đều rõ đến mức không ai có thể giả vờ không nghe thấy. Thảo Linh vừa khóc vừa nói "Nếu không có tiền của Gia Hân gửi về suốt mấy năm qua thì nhà này lấy gì mà sống như bây giờ, tiền học của con, tiền sinh hoạt, tiền sửa sang trong nhà, có khoản nào mà vợ chồng mình tự lo trọn được đâu."

Cả phòng im bặt, mấy người họ hàng từng trách tôi ích kỷ bắt đầu nhìn nhau, bởi lời vừa rồi không phải lời bênh vực tôi mà là sự thật tự bật ra từ chính người từng hưởng lợi nhiều nhất. Quốc Thịnh đứng bật dậy, mặt đỏ bừng vì mất mặt trước họ hàng, anh trai quay sang vợ và gằn giọng trách chị dâu đã làm anh không còn chỗ nào để ngẩng đầu. Quốc Thịnh giận dữ nói lớn "Thảo Linh, em nói như thế trước mặt họ hàng thì khác gì bảo anh bất tài, bảo anh sống bám vào em gái mình suốt bao năm nay." Thảo Linh không lùi lại, nước mắt vẫn chảy nhưng giọng chị dâu sắc lên khi chị đáp "Vậy anh nói đi, không có tiền của em gái anh thì anh tự lo nổi tiền sinh hoạt tháng này không, người vô dụng không phải là em mà là người chỉ biết nhận công, nhận tiền rồi gọi đó là bản lĩnh."

Buổi họp mặt ở nhà cũ tan trong những ánh mắt tránh né, không còn ai dám nhắc lại lời đồn tôi từng hứa tặng nhà như một sự thật hiển nhiên nữa. Tối ấy tôi trở về khu nhà vườn mới, rửa sạch đất trên tay và ngồi ghi nốt phần việc của Minh An cùng phần rễ cây già mà mình đã xử lý trong ngày. Điện thoại đặt bên cuốn sổ bỗng sáng lên, tin nhắn của bác Sáu đến rất ngắn nhưng khiến bàn tay tôi khựng lại ngay trên trang giấy còn chưa khô mực. Bác Sáu nhắn rằng bác đã tìm thấy một cuốn sổ cũ của cha tôi, trong đó có những bản vẽ gắn trực tiếp với khu vườn tổ tiên, và chỉ một dòng ấy thôi cũng đủ làm tôi hiểu một phần sự thật về những năm tháng cha mẹ tôi bị xóa tên sắp được trả về đúng chỗ.