Chương 5: Vu Khống Cắt Đứt Dây Rối Trước Giờ Duyệt, Ba Phút Bịt Mắt Nối Mười Hai Mối Tơ Khiến Đại Sư Giả Hóa Đá

Sáng hôm sau, tôi vừa cùng Phan Tấn Lộc bước vào Kho Đạo Cụ Trung Tâm thì đã ngửi thấy mùi gỗ cũ và sơn mài quen thuộc bị phá vỡ bởi tiếng khóc nức nở đến đứt hơi của Lương Ái Nhi. Cô ta ngồi bệt ngay giữa sàn kho, ôm chặt con rối mẫu dành cho buổi tổng duyệt cấp thành phố vào lòng, mười hai sợi dây tơ tằm bên trong khớp gỗ bị cắt lệch xộc xệch, rối tung như một mớ chỉ vừa bị mèo cào qua. Ông Chu Văn Hạc ngồi ở ghế đầu cùng ba vị trong hội đồng thẩm định, sắc mặt đã trầm xuống từ lúc nào, còn mấy chục nghệ nhân và thợ phục trang đứng xung quanh thì không ai dám thở mạnh, chỉ đưa mắt nhìn nhau như đang chờ một cái đầu rơi xuống. Tôi nhìn mớ dây đứt bị cắt bằng kéo sắc đến ngọt lịm ấy mà trong lòng chỉ cười lạnh một tiếng, thầm nghĩ đêm qua nghe lén sau tấm rèm nhung quả nhiên không sai một chữ, hai kẻ này nói sẽ đào hố thì đúng là đào hố thật, chỉ tiếc là đào ngay dưới chân mình mà cứ tưởng đang chôn người khác.

Đặng Quốc Bảo vừa thấy tôi xuất hiện đã lập tức đứng phắt dậy, hắn chỉnh lại cặp kính gọng vàng, chỉ thẳng tay vào mặt tôi và bằng giọng đạo mạo đầy phẫn nộ lớn tiếng nói rằng chính tôi vì ghen tị với vị trí biểu diễn chính của Ái Nhi nên đã lẻn vào kho trong đêm để cắt dây phá hoại đạo cụ quý của nhà hát. Hắn nói tiếp bằng giọng mỗi lúc một cao rằng loại người phá rối cổ như tôi không xứng đứng trong giới múa rối thêm một ngày nào nữa, và hắn đề nghị ông Chu Văn Hạc lập tức gạch tên tôi, cấm cửa vĩnh viễn để giữ thanh danh cho đoàn. Cả phòng lập tức xôn xao, có người sặc ngụm trà vừa uống, có người đánh rơi cả chiếc quạt gỗ xuống sàn mà quên nhặt, còn tôi thì ngoài mặt vẫn cúi đầu lễ phép nghe hắn buộc tội, trong lòng lại nghĩ hắn diễn vai đạo diễn chính trực đến mức này mà không tự thấy buồn cười thì đúng là da mặt đã được tôi luyện còn dày hơn cả lớp sơn mài ba năm không bong. Bà đây phá rối thì cần gì phải lén lút cắt dây như kẻ trộm gà, bà muốn tháo tung cả con rối này ra trước mặt thiên hạ còn nhanh hơn hắn đọc xong một bài diễn văn đạo lý.

Lương Ái Nhi nghe Quốc Bảo nói xong liền khóc càng dữ dội hơn, cô ta ôm con rối lắc lư, bằng giọng nhỏ nhẹ nghẹn ngào đứt quãng nói rằng đây là đứa con tinh thần do chính tay cô ta thức trắng bao đêm chế tác nên, từng mối dây đều là máu thịt, giờ nhìn dây đứt lòng cô ta cũng đứt theo từng khúc ruột. Cô ta vừa nói vừa ngước đôi mắt đỏ hoe có nốt ruồi lệ long lanh nhìn về phía ông Chu Văn Hạc, như thể chỉ cần ông gật đầu một cái là tôi sẽ lập tức biến thành tội nhân thiên cổ không thể dung thứ. Mấy nghệ nhân trẻ đứng gần đó bắt đầu xì xào, vài người nhìn tôi bằng ánh mắt ái ngại, nhưng mấy thợ già từng làm việc ở hậu trường lâu năm thì chỉ khẽ nhíu mày, bởi ai từng chạm vào con rối này đều biết rõ lời cô ta vừa nói nghe thì mềm như lụa mà ruột bên trong lại rỗng tuếch. Tôi nghe đến hai chữ đứa con tinh thần mà khóe miệng suýt giật lên vì nhịn cười đến nội thương, trong lòng thầm mắng một câu rất tỉnh táo rằng con mình đẻ ra mà còn không phân biệt nổi dây cổ tay với dây khớp vai thì đúng là một ca nhận con điêu luyện nhất năm, đến cái kim luồn dây cũng phải khóc thay cho chủ nhân của nó.

Tôi hít nhẹ một hơi, bước lên đứng trước mặt ông Chu Văn Hạc, chắp tay lễ phép xưng cháu rồi bằng giọng mềm mỏng rõ ràng nói rằng cháu không dám cãi cùn, nhưng nếu Ái Nhi đã nhận con rối này do chính em ấy chế tác và tự tay luồn dây từ đầu, vậy chỉ cần em ấy nối lại đúng mười hai mối dây tơ tằm vào khớp khóa âm dương ngay tại đây trước mặt hội đồng, cháu xin lập tức nhận tội phá hoại, tự rời khỏi ngành và không bao giờ bước chân vào kho đạo cụ nữa. Tôi nói xong liền quay sang nhìn Ái Nhi, vẫn giữ nụ cười hiền lành như bánh hấp vừa ra lò mà nhẹ nhàng nói thêm rằng ngược lại, nếu em ấy không nối nổi thứ do chính tay mình làm ra, thì xin hội đồng cũng cho cháu một lời công bằng xem rốt cuộc ai mới là người đang ăn cắp công sức của người khác rồi còn la làng. Cả phòng tổng duyệt lặng đi đúng ba giây, rồi tiếng xì xào bùng lên như ong vỡ tổ, ông Chu Văn Hạc vuốt chòm râu bạc, đôi mắt tinh tường như chim ưng của ông quét qua Ái Nhi một lượt rồi trầm giọng gật đầu nói rằng cách này rất công bằng, người làm ra thì phải sửa được, không sửa được thì đừng mở miệng nhận công. Tấn Lộc đứng bên cạnh tôi từ đầu đến giờ không nói một lời, anh chỉ âm thầm đưa tay đỡ lấy chiếc hộp dụng cụ nặng trịch trên tay tôi rồi đặt xuống bàn, sau đó lặng lẽ đứng lùi nửa bước nhường toàn bộ sân khấu lại cho vợ mình, chỉ có điều bàn tay anh vẫn hờ hững che phía sau lưng tôi như sợ có kẻ nóng nảy nào lao tới làm tôi giật mình.

Lương Ái Nhi bị đẩy lên lưng cọp trước hàng chục cặp mắt của hội đồng và đồng nghiệp, sắc mặt cô ta trắng bệch đi trông thấy, mồ hôi bắt đầu rịn thành hạt lớn trên trán dù trong kho chẳng hề nóng. Cô ta run run cầm lấy cây kim luồn dây, bằng giọng run rẩy cố vớt vát nói rằng em chỉ vì quá đau lòng nên tay hơi run, xin mọi người cho em ít phút để bình tĩnh lại rồi em sẽ nối xong ngay. Quốc Bảo đứng bên cạnh vội vàng phụ họa bằng giọng trấn an rằng Ái Nhi là người chế tác chính, chuyện nối dây chỉ là việc nhỏ, mong hội đồng đừng làm khó một cô gái yếu đuối vừa bị người ta hãm hại. Tôi đứng khoanh tay nhìn hai người họ kẻ tung người hứng mà trong lòng đếm thầm từng giây, nghĩ bụng yếu đuối là một chuyện, còn dốt chuyên môn đến mức cầm ngược cả kim luồn dây lại là một câu chuyện hoàn toàn khác, giấy thì không gói được lửa, mà lụa mỏng thì càng không che nổi một cái đầu rỗng.

Mười lăm phút trôi qua trong tiếng kim chạm vào gỗ lạch cạch và tiếng thở ngày càng gấp của Ái Nhi, mười hai mối dây không những không vào đúng khớp âm dương mà còn quấn chặt vào nhau thành một cục bòng bong còn rối hơn lúc đầu. Cô ta càng gỡ càng siết, càng luồn càng lệch, sợi dây vốn phải đi qua lỗ mộng ẩn ở vai lại bị cô ta xỏ nhầm sang khớp cổ, sợi dây điều khiển cổ tay thì bị buộc chết vào đốt sống lưng khiến con rối cong gập lại như một con tôm luộc. Mấy thợ phục trang đứng sau bắt đầu bụm miệng ho khan để giấu tiếng cười, một nghệ nhân già ngồi gần ông Chu Văn Hạc phải quay mặt đi chỗ khác, vai rung lên bần bật vì nhịn cười đến sắp nội thương, còn ông thì càng nhìn càng sa sầm mặt mày, cây quạt trong tay ông gõ xuống bàn từng nhịp nặng nề. Quốc Bảo thấy tình hình không ổn liền hắng giọng ra lệnh cho Ái Nhi cứ kéo thử một lần để chứng minh là đã nối được, và chính câu nói ngu ngốc ấy đã tự tay tiễn cô ta xuống hố sâu không đáy.

Ái Nhi vừa giật mạnh sợi dây chính theo lời Quốc Bảo, một tiếng rắc khô khốc vang lên giữa phòng khiến tất cả mọi người đồng loạt nín thở, cánh tay gỗ của con rối mẫu gãy rời khỏi khớp vai và rơi lộp bộp xuống sàn, lăn thêm nửa vòng rồi nằm chỏng chơ ngay dưới chân hội đồng. Cả kho đạo cụ chết lặng, có người há hốc miệng đến mức quên cả khép lại, có người làm rơi tách trà nóng lên giày mà không kịp kêu, còn Ái Nhi thì ôm đầu thét lên một tiếng ngắn rồi ngồi thụp xuống, mặt cắt không còn giọt máu nào. Ông Chu Văn Hạc tức đến run cả tay, ông chỉ vào cánh tay gãy mà bằng giọng giận dữ quát rằng người tự nhận là tác giả chế tác lại có thể làm gãy tay tác phẩm của chính mình ngay trước mặt hội đồng, vậy mà còn dám mở miệng vu khống người khác phá hoại. Quốc Bảo đứng chết trân bên cạnh, cặp kính gọng vàng trượt xuống sống mũi, miệng hắn mấp máy muốn chữa cháy nhưng chữ nào thốt ra cũng thành trò cười, bởi bằng chứng dốt nát vừa rơi xuống sàn còn kêu to hơn bất kỳ lời biện hộ nào hắn có thể nghĩ ra trong đời.

Tôi không nói thêm một lời tranh cãi nào, chỉ lặng lẽ bước lên giữa phòng, nhặt cánh tay gỗ gãy lên xem nhanh khớp mộng rồi rút dải lụa đen trong túi dụng cụ của mình tự bịt kín hai mắt lại trước sự ngỡ ngàng của tất cả mọi người. Tôi bằng giọng bình thản nói với ông Chu Văn Hạc rằng cháu xin phép sửa lại con rối này ngay tại đây, nếu sau ba phút con rối không sống lại được trong tay cháu, cháu sẽ tự nhận mình là kẻ nói khoác và rời khỏi buổi duyệt này không cần ai đuổi. Nói xong tôi để mười đầu ngón tay tự tìm đường trên thân gỗ, những lỗ mộng ẩn, những rãnh âm dương và từng mối dây tơ tằm quen thuộc như hơi thở của chính mình lần lượt hiện ra dưới tay tôi rõ ràng hơn cả khi mở mắt nhìn. Tiếng kim luồn qua gỗ vang lên đều đặn và dứt khoát, không một lần ngập ngừng, không một lần xỏ lệch, mười hai mối dây được nối lại chuẩn xác đến từng ly, cánh tay gãy được tôi tra lại khớp, quấn thêm một vòng tơ cố định rồi gảy nhẹ ngón tay để thử độ cân bằng.

Khi tôi tháo dải lụa đen xuống, con rối trong tay tôi bất ngờ xoay người một vòng uyển chuyển, thanh kiếm gỗ nhỏ vung lên chém xuống mượt mà như có hồn sống thật, tà áo lụa của nó tung bay theo từng nhịp dây khiến cả phòng tổng duyệt lặng đi rồi vỡ òa trong tiếng vỗ tay rầm rộ không ngớt. Ông Chu Văn Hạc đứng bật dậy khỏi ghế, ông vỗ tay lớn nhất, bằng giọng sang sảng đầy thán phục nói rằng đây chính là tuyệt kỹ thính phong xuyên ti đã thất truyền nhiều năm, nghe gió mà xuyên chỉ, bịt mắt mà nối dây không sai một mối, người không phải chủ nhân thật sự của con rối thì có luyện mười năm cũng không làm nổi. Các nghệ nhân lâu năm đồng loạt đứng lên theo ông, người thì gật gù rơi nước mắt vì xúc động, người thì quay sang nhìn Ái Nhi và Quốc Bảo bằng ánh mắt khinh miệt không thèm che giấu, xì xào với nhau rằng kẻ ăn cắp còn la làng suýt nữa đã hại chết một bậc thầy thật sự bị gia đình mình đẩy ra đứng sau cánh gà. Tôi cúi đầu cảm ơn ông Chu Văn Hạc, trong lòng nhẹ nhõm như vừa trút được một tảng đá đè ngực suốt bao năm, thầm nghĩ đôi tay này của bà đây có thể bị người ta bắt làm việc không công, nhưng bản lĩnh ăn vào xương tủy thì có cướp trắng trợn đến mấy cũng không cướp nổi.

Ông Chu Văn Hạc sau khi ngồi xuống liền cầm bút gạch thẳng một đường đỏ chót lên danh sách tiết mục, ông bằng giọng nghiêm khắc không cho phép ai chen ngang tuyên bố tiết mục đơn của Lương Ái Nhi bị loại khỏi buổi tổng duyệt cấp thành phố ngay từ hôm nay, đồng thời cảnh cáo Đặng Quốc Bảo rằng nếu còn dám vu khống đồng nghiệp không có bằng chứng, ông sẽ đích thân đề nghị nhà hát xem lại tư cách đạo diễn của hắn. Ái Nhi nghe vậy liền hoảng hốt khóc lóc, cô ta bằng giọng nghẹn ngào ấm ức nói rằng chỉ vì ánh sáng trong phòng tập hôm nay quá tối nên em mới nối nhầm vài mối, chứ ngày thường em vẫn làm rất thành thạo và xin hội đồng cho em thêm một cơ hội nữa. Lời biện hộ ấy vừa thốt ra, cả hàng thợ già phía sau đồng loạt bật cười thành tiếng không nhịn nổi nữa, một bác thợ mộc còn nói to rằng kho đạo cụ bật đèn sáng như ban ngày từ sáng sớm, tối ở đâu ra ngoài tối trong đầu người không biết làm. Ông Chu Văn Hạc nghe xong chỉ lạnh lùng khoát tay, ông nói rằng nghề này dùng tay và dùng tâm, không dùng nước mắt để thay cho tay nghề, cơ hội chỉ dành cho người thật sự làm ra tác phẩm chứ không dành cho kẻ mượn công người khác để leo lên sân khấu.

Buổi duyệt kết thúc trong không khí hả hê chưa từng có, tôi vừa cùng Tấn Lộc bước ra hành lang dài dẫn về phía cổng thì Quốc Bảo đã từ phía sau vội vã đuổi theo chặn đường, hắn hạ thấp giọng, bỏ hẳn vẻ đạo diễn cao ngạo lúc nãy mà bằng giọng mềm mỏng gần như van nài nói rằng Thanh Trà, em đừng dỗi nữa, chỉ cần em chịu quay về dạy Ái Nhi cách nối dây cho tử tế, anh vẫn luôn dành cho em một vị trí đặc biệt trong lòng và trong nhà hát này, đừng vì một người ngoài mà làm mọi chuyện căng thẳng đến mức không thể quay đầu. Tôi nghe hắn nhắc đến hai chữ vị trí trong lòng mà dạ dày cuộn lên như vừa nuốt phải một thìa dầu mỡ để qua đêm, ngoài mặt tôi vẫn lễ phép mỉm cười, chắp tay cảm ơn và bằng giọng dịu dàng nói rằng cảm ơn Đạo diễn Đặng đã có lòng, nhưng tôi bị dị ứng nặng với đồ cũ đã qua tay người khác, ngửi gần quá là nổi mẩn, xin anh giữ vị trí ấy lại cho người đang cần nó hơn tôi. Trong lòng tôi thì đã cười lạnh đến mức muốn vỗ đùi, thầm nghĩ hắn đúng là loại đàn ông kỳ lạ nhất đời, lúc có vợ tử tế bên cạnh thì đem công sức của vợ đi dâng cho nhân tình, lúc vợ dứt áo ra đi có người nâng niu thì lại chạy theo đòi chia lại một góc lòng đã mốc meo, bà đây không phải thùng rác tái chế để hắn muốn vứt thì vứt, muốn nhặt lại thì nhặt.

Tôi còn chưa kịp bước tiếp thì một bàn tay ấm và vững chãi đã nắm chặt lấy tay tôi từ phía sau, Phan Tấn Lộc không biết đã đứng đó từ lúc nào, anh sải bước tới chắn ngang giữa tôi và Quốc Bảo, thân hình cao lớn che khuất hẳn gã chồng cũ đang tái mặt. Anh không nói một lời nào, chỉ nghiêm túc mở cuốn sổ tay luôn mang theo bên người, viết thật nhanh mấy dòng chữ dứt khoát rồi giơ thẳng lên ngang tầm mắt Quốc Bảo, trên giấy ghi rõ ràng rằng chồng cũ là người ngoài, yêu cầu giữ khoảng cách hai mét, tôi đang ghen. Cả hành lang đang có mấy nghệ nhân đi ngang qua lập tức khựng lại, có người suýt sặc nước, có người phải quay mặt vào tường cắn chặt môi để khỏi bật cười thành tiếng trước màn tuyên bố chủ quyền nghiêm túc như báo cáo quân lệnh ấy. Quốc Bảo đọc xong dòng chữ thì mặt hắn biến sắc liên tục như đèn sân khấu hỏng, hắn lắp bắp muốn nói gì đó nhưng cổ họng như bị nghẹn lại, còn vành tai của Tấn Lộc thì đã đỏ bừng từ cổ lên tận mang tai, bàn tay nắm tay tôi siết chặt thêm một chút như sợ tôi sẽ chạy mất nếu hắn lơ là một giây.

Tôi nhìn dòng chữ ghen tuông thẳng đuột không chút vòng vo ấy mà tim mềm nhũn ra như bánh trôi vừa vớt khỏi nồi, không nhịn được nữa liền bật cười thành tiếng, kiễng chân lên hôn chóc một cái thật kêu lên má chồng mình ngay trước mặt gã chồng cũ đang hóa đá. Tôi bằng giọng vừa trêu vừa ngọt nói rằng anh yên tâm, em không có sở thích nhặt lại món đồ mình đã tự tay vứt đi, từ nay ai đứng gần em quá hai mét mà không phải anh thì em tự đuổi trước không cần anh phải viết giấy nhắc. Tấn Lộc bị hôn bất ngờ thì cả người cứng đờ như tượng gỗ vừa được sơn xong chưa kịp khô, anh đứng nghiêm đến mức lưng thẳng tắp như đang chào cờ, nhưng tay vẫn nắm chặt tay tôi không buông suốt cả quãng đường từ hành lang ra đến cổng xưởng, thỉnh thoảng lại cúi đầu nhìn xuống như để chắc chắn vợ mình vẫn còn nguyên vẹn bên cạnh. Quốc Bảo đứng lại phía sau nhìn theo bóng hai vợ chồng tôi khuất dần, hàm răng nghiến chặt đến mức nghe rõ tiếng ken két, trong mắt hắn lúc ấy không còn chút đạo mạo nào nữa mà chỉ còn lại sự cay cú và đố kỵ trần trụi của một kẻ vừa mất cả vợ, mất cả danh tiếng sống nhờ vào tay vợ, lại phải tận mắt chứng kiến người đàn ông bị hắn mỉa mai là phế nhân mất giọng cướp mất tất cả bằng một cuốn sổ tay.

Ngay trong đêm hôm đó, khi cả xưởng Tịch Hồ đã chìm vào yên tĩnh, Đặng Quốc Bảo một mình trở lại phòng làm việc của đạo diễn ở nhà hát, hắn khóa trái cửa, kéo ngăn két sắt dưới đáy tủ lấy ra một tập bản vẽ phác thảo cũ mà hắn đã lén tích trữ suốt năm năm hôn nhân với tôi từ thời tôi còn ngây ngô tin hắn là tri kỷ nghệ thuật. Hắn trải từng tờ bản vẽ lên bàn dưới ánh đèn vàng, nhìn những nét chì tỉ mỉ ghi lại toàn bộ cấu tạo của bộ rối Thất Tinh Liên Hoa mà lòng tham và sự cay cú cùng lúc sôi lên như nước trong ấm đã cạn đáy. Bằng bàn tay run lên vì tức giận nhiều hơn vì áy náy, hắn cầm dao rọc giấy cắt phăng phần góc dưới của từng tờ bản vẽ nơi có chữ ký chìm và ngày tháng chế tác của tôi, rồi xếp ngay ngắn phần còn lại vào một bìa hồ sơ mới tinh. Hắn viết lên bìa hồ sơ tên của chính mình và Lương Ái Nhi với tư cách đồng tác giả, gói ghém cẩn thận rồi gửi thẳng cho ban tổ chức Triển lãm Tiền Kỷ Niệm sẽ diễn ra vào ngày mai, kèm theo một lá đơn đăng ký bản quyền và lời tố cáo ngược rằng Bùi Thanh Trà mới là kẻ ăn cắp thiết kế của Nhà hát Bùi Gia để trục lợi riêng.