Chương 6: Bản Nháp Bị Đánh Cắp Lộ Dấu Sơn Mài Độc Quyền, Chiếc Thẻ Nhớ Trong Hộp Gỗ Mở Ra Tội Ác Ba Năm Trước

Tôi vừa bước vào sảnh triển lãm tiền kỷ niệm của Nhà hát Bùi Gia đã thấy Đặng Quốc Bảo đứng giữa dãy tủ kính sáng choang, tay chỉ vào từng tờ bản vẽ cấu tạo rối cổ như thể đang chỉ vào gia phả nhà mình. Lương Ái Nhi đứng sát bên hắn, đôi mắt rưng rưng ướt như vừa khóc xong một vở diễn, còn xung quanh là phóng viên văn hóa và các đoàn nghệ thuật chen nhau đến mức mùi nước hoa quyện với mùi gỗ sơn mài nghe ngột ngạt muốn xỉu. Đặng Quốc Bảo với giọng đắc ý vang khắp sảnh lớn tiếng tuyên bố: "Đây là công trình nghiên cứu suốt năm năm của tôi và Ái Nhi, là tâm huyết hai chúng tôi thức trắng bao đêm mới dựng nên bộ rối Thất Tinh Liên Hoa." Tôi nghe mà trong lòng cười lạnh một tràng dài, thầm nghĩ chuột cống ăn vụng bột mì trong bếp còn biết chùi mép, đằng này ăn cắp bản vẽ của vợ cũ suốt năm năm mà còn dám vỗ ngực nhận là tổ tiên sáng chế, đúng là mặt dày hơn cả thớt gỗ lim dùng ba đời chưa mòn.

Lương Ái Nhi với giọng nhỏ nhẹ e lệ như sắp đứt hơi quay sang các ống kính nói rằng cô ta chỉ mong giữ gìn di sản của nhà hát, còn chị gái mình vốn chỉ là thợ gia công học lỏm vài đường nét rồi mang sang xưởng Tịch Hồ nhận vơ để trục lợi. Đặng Quốc Bảo tiếp lời bằng giọng đạo mạo quen thuộc, hắn nói rằng người làm nghệ thuật chân chính không cần tranh cãi, giấy trắng mực đen ở đây đã đủ chứng minh ai mới là tác giả thật sự. Hắn còn cố tình liếc về phía Phan Tấn Lộc đang đứng lặng lẽ bên cạnh tôi, khóe miệng nhếch lên đầy khinh miệt khi nhắc đến vụ sập giàn đèn ba năm trước và cái danh phế nhân mất giọng mà thiên hạ vẫn gán cho anh. Cả sảnh bỗng im đi một nhịp, vài phóng viên trẻ sặc cả ngụm nước chưa kịp nuốt, còn tôi thì siết nhẹ tay chồng, trong lòng chửi thầm rằng kẻ vô ơn này đúng là sống nhờ cơm vợ nấu mà còn dám chê nồi niêu nhà người ta méo.

Tôi ngoài mặt vẫn giữ nụ cười mềm mỏng lễ phép, chậm rãi bước đến trước tủ kính và nhìn thẳng vào những tờ giấy đã bị cắt phăng góc dưới một cách vụng về đến lộ liễu. Tôi với giọng nhẹ nhàng như hỏi chuyện nhà quay sang Đặng Quốc Bảo nói rằng anh đã là đồng tác giả thì chắc thuộc lòng từng ghi chú kỹ thuật trên bản vẽ, vậy anh đọc giúp tôi tỷ lệ pha nhựa sơn ghi ở trang thứ tư cho các bác nghệ nhân cùng nghe. Đặng Quốc Bảo thoáng khựng lại rồi lập tức lấy lại vẻ tự tin, hắn hắng giọng đọc to rằng phần khớp ngực dùng nhựa thông công nghiệp pha loãng để tăng độ bám dính và giảm chi phí thi công. Vừa dứt lời, ông Chu Văn Hạc với giọng tức đến run tay đập nhẹ cây quạt xuống bàn và quát rằng làm rối cổ mà đòi dùng nhựa thông công nghiệp thì khác nào lấy keo dán giày đi vá tranh sơn mài, chỉ một mùa nồm ẩm là bết dính toàn bộ khớp gỗ. Mấy lão nghệ nhân đứng quanh đồng loạt bật cười ha hả, có người cười đến ho sặc sụa phải quay mặt đi, còn Đặng Quốc Bảo thì mặt đỏ bừng như vừa bị ai lột mất lớp phấn đạo mạo trước hàng chục ống kính đang chớp nháy liên hồi.

Tôi chờ tiếng cười lắng xuống mới thong thả quay sang ban tổ chức, mượn chiếc đèn cực tím vẫn dùng để soi tiền giả và giám định cổ vật đang đặt ngay trên bàn tiếp đón. Tôi với giọng bình thản đến mức chính mình cũng thấy buồn cười nói rằng tên tác giả không chỉ nằm ở góc giấy bị cắt, người chế tác thật sự luôn giấu dấu ấn của mình vào nơi kẻ ăn cắp lười biếng nhất cũng không ngờ tới. Phan Tấn Lộc đứng phía sau tôi không nói một lời, chỉ lặng lẽ đẩy nhẹ chiếc đèn đến sát tay tôi và đặt bàn tay ấm nóng lên khuỷu tay tôi như một lời nhắc rằng anh vẫn ở đây, khiến vành tai anh đỏ lên khi tôi vô thức nắm lấy ngón tay anh để giữ thăng bằng. Tôi bật đèn chiếu thẳng lên bề mặt tờ bản vẽ đầu tiên, ánh sáng tím vừa quét qua thì cả sảnh triển lãm như nín thở, rồi một tiếng ồ kinh ngạc đồng loạt bật ra từ hàng phóng viên phía trước.

Dưới ánh đèn cực tím, lớp bột vỏ trai dạ quang tôi pha ngầm trong mực sơn mài từ hai năm trước lập tức phát sáng rực rỡ, hiện rõ mồn một dòng ấn ký chìm ngay chính giữa lồng ngực hình vẽ con rối. Từng nét chữ sáng lên không thể chối cãi ghi rõ tên Bùi Thanh Trà cùng dòng chữ chế tác độc quyền, bên dưới còn có nhật ký ngày tháng và tỷ lệ nhựa sơn ta pha cánh gián khớp hoàn toàn với cuốn sổ vi bằng tôi đã lập từ trước ngày về nhận họ. Đám phóng viên đồng loạt bấm máy ảnh chớp nháy liên hồi như mưa rào, các thợ phục trang lâu năm thì há hốc mồm hóa đá, còn Lương Ái Nhi mặt cắt không còn giọt máu phải vịn vào mép tủ kính mới đứng vững nổi. Tôi tắt đèn, trong lòng hả hê nghĩ thầm rằng cắt góc giấy mà tưởng cắt được luôn chữ ký trong xương tủy của bà đây sao, đồ ăn cắp mà còn lười học thuộc bài thì tự đào hố chôn mình là đúng kiếp.

Ông Chu Văn Hạc với giọng sang sảng đầy phẫn nộ đứng dậy chỉ thẳng vào Đặng Quốc Bảo và nói rằng một kẻ tự xưng là tác giả mà đọc nhựa sơn ta thành nhựa thông công nghiệp thì đến thợ học việc ba tháng cũng không dám nhận là sư phụ. Lương Ái Nhi với giọng run rẩy cố vớt vát nói rằng có thể chị gái mình đã lén đánh dấu sau này để vu oan, cô ta vừa nói vừa đưa tay lên ngực như sắp ngất đến nơi cho đúng bài diễn quen thuộc. Tôi mỉm cười đáp lại bằng giọng mềm mỏng mà sắc như dao cạo, tôi nói rằng ngày tháng trên ấn ký dạ quang là từ hai năm trước, khi ấy cô ta còn chưa biết phân biệt khớp gỗ âm dương thì lấy tư cách gì để tôi phải đi ăn cắp ngược lại của cô ta. Cả sảnh lại cười ồ lên một trận nữa, một chị phóng viên nhịn cười đến giật khóe môi liên tục phải cắn chặt ống bút, còn Đặng Quốc Bảo thì nghiến răng ken két vì biết màn trưng bày vinh quang đã biến thành pháp trường bẽ mặt ngay trước giờ khai mạc.

Thẹn quá hóa giận, Đặng Quốc Bảo bất ngờ quay phắt sang Phan Tấn Lộc, giọng hắn cao vút đầy cay độc khi nói rằng tôi có bênh vực đến đâu cũng không giấu được sự thật chồng tôi chỉ là kẻ tàn phế câm điếc sau vụ sập giàn đèn, đến một câu cũng không dám thốt ra để tự bảo vệ mình. Hắn còn cười khẩy nói thêm rằng một người đàn ông như thế thì giữ di sản cái nỗi gì, chẳng qua là núp sau váy vợ cũ của hắn để kiếm chút danh tiếng sót lại. Bàn tay Phan Tấn Lộc bên cạnh tôi khẽ siết lại, gân xanh nổi lên trên mu bàn tay, nhưng anh vẫn im lặng cắn chặt quai hàm như đang tự khóa mình vào nỗi đau ba năm chưa từng nguôi. Tôi nghe tim mình thắt lại một nhịp đau buốt, bao nhiêu mỏ hỗn trong lòng bỗng hóa thành một lưỡi dao lạnh ngắt chĩa thẳng về phía kẻ vừa dám động vào vết thương của chồng tôi. Tôi bước lên một bước chắn trọn trước người Phan Tấn Lộc, lưng thẳng tắp, mắt nhìn thẳng vào hàng ống kính mà không hề chớp.

Tôi với giọng đanh thép vang rõ khắp sảnh triển lãm tuyên bố: "Chồng tôi im lặng là vì anh ấy dùng đôi tay để giữ gìn di sản thật, còn hơn kẻ có miệng mà chỉ dùng để nhai lại chất xám của vợ cũ và nói lời bất nhân." Tôi nói tiếp bằng giọng lạnh lùng không chút run sợ rằng anh ấy không cần mở miệng vẫn biết bôi thuốc cho vợ, che chắn cho vợ và giữ từng bản vẽ không phải của mình như giữ mạng người, còn có kẻ nói năng lưu loát suốt năm năm mà chưa từng làm được một việc tử tế nào cho ra hồn. Cả sảnh chết lặng mất hai nhịp thở rồi tiếng vỗ tay nổ ra như sấm từ phía các nghệ nhân lâu năm, ông Chu Văn Hạc gật đầu liên tục đến rơi cả kính lão, còn Đặng Quốc Bảo thì tái mét mặt mày lùi lại nửa bước như vừa bị chính lời mình nói tát ngược vào mặt.

Phan Tấn Lộc suốt quãng đường về xưởng Tịch Hồ vẫn nắm chặt tay tôi không buông, thỉnh thoảng lại cúi xuống nhìn tôi như muốn nói điều gì đó mà cổ họng cứ nghẹn lại ở giữa chừng. Về đến căn nhà gỗ thơm mùi trầm hương, anh không viết giấy như mọi ngày mà lặng lẽ đi đến chiếc tủ thấp ở góc phòng, quỳ xuống mở ngăn bí mật dưới đáy tủ đã khóa kín suốt ba năm qua. Tiếng khóa đồng bật mở nghe khẽ như một tiếng thở dài, anh lấy ra một chiếc hộp gỗ trầm sẫm màu đặt lên bàn, bàn tay vốn luôn vững vàng khi điều khiển rối nay lại run lên rất khẽ. Tôi ngồi xuống bên cạnh anh, trong lòng vừa tò mò vừa lo đến mức quên cả đói, thầm nghĩ người đàn ông này đến canh mặn còn ăn hết không kêu ca thì thứ khiến anh run tay chắc chắn phải nặng hơn cả một mạng người.

Phan Tấn Lộc mở nắp hộp, lấy ra một chiếc thẻ nhớ nhỏ xíu và một tập biên bản đã ngả vàng đặt thẳng vào lòng bàn tay tôi, từng cử động đều chậm rãi như đang giao ra một phần quá khứ đẫm máu của chính mình. Tôi lật trang đầu tiên thì thấy dấu điểm chỉ đỏ chót của người thợ điện năm xưa cùng lời khai ghi rõ đêm xảy ra tai nạn, có hai bóng người đã lén vào hậu trường cưa gần đứt sợi cáp treo giàn đèn chính. Phan Tấn Lộc nhìn tôi rất lâu, yết hầu anh chuyển động khó nhọc, rồi trong căn phòng tĩnh mịch chỉ còn tiếng nước hồ vỗ vào bậc đá, anh lần đầu tiên cất giọng trầm khàn hơi rát gọi đúng hai tiếng Thanh Trà khiến tôi chết lặng tại chỗ. Nước mắt nóng hổi bất ngờ trào lên làm nhòe cả tầm nhìn, tôi vừa mừng vừa giận đến mức giọng nghẹn lại khi mắng yêu rằng anh dám giấu bà đây lâu như thế, hóa ra cổ họng anh không hề hỏng hẳn mà chỉ đang chờ một ngày đủ an toàn để lên tiếng.

Phan Tấn Lộc với giọng trầm khàn đứt quãng nhưng rõ ràng từng chữ nắm chặt tay tôi và nói: "Anh không câm, anh sợ liên lụy đến em." Anh nói tiếp rằng đoạn hình ảnh trong thẻ nhớ được trích từ hệ thống CCTV hậu trường đêm ấy, ghi lại cảnh Đặng Quốc Bảo giữ thang còn Lương Ái Nhi cầm cưa tay cắt cáp, sau đó cả hai vội vã rời đi chỉ mười phút trước khi giàn đèn đổ sập xuống đầu sư phụ anh. Tôi nghe đến đâu thì máu trong người sôi lên đến đó, hóa ra hai kẻ ban ngày còn rao giảng đạo lý nghệ thuật và tình thân lại chính là hung thủ đã cướp đi một mạng người thầy và suýt cướp luôn giọng nói của chồng tôi. Phan Tấn Lộc cúi đầu, giọng anh khàn đi vì xúc động khi nói rằng anh sợ liên lụy đến tôi nên mới định một mình mang bí mật này đến đêm kỷ niệm, nhưng hôm nay thấy tôi đứng chắn trước mặt anh giữa bao nhiêu ống kính, anh biết mình không thể tiếp tục để vợ mình chiến đấu một mình nữa. Tôi siết chặt chiếc thẻ nhớ trong tay đến mức cạnh nhựa cấn đau vào da thịt, ngoài mặt lau nước mắt rất nhanh, trong lòng thì thề rằng món nợ máu này ngày mai nhất định phải đòi đủ cả vốn lẫn lãi ngay trên sân khấu đông người nhất.

Tôi với giọng vừa nghẹn ngào vừa đanh lại ghé sát tai anh nói rằng ngày mai lên sân khấu lớn nhất anh phải nói bù cho bà đây một vạn chữ, nói cho những kẻ từng cười anh là phế nhân phải tự bịt tai lại vì nhục. Phan Tấn Lộc nghe xong thì vành tai đỏ bừng từ cổ lên tận mang tai, anh vụng về đưa tay lau giọt nước mắt còn sót trên má tôi rồi khàn giọng đáp rằng anh nghe lời vợ, từ nay vợ bảo nói ở đâu anh sẽ nói ở đó. Tôi bật cười giữa cơn xúc động đến run người, cảm giác như vừa nhặt được bảo vật bị cả thế giới chê là đồ hỏng, hóa ra cực phẩm nhà tôi không chỉ biết nấu canh mặn và mua cả tiệm bánh mà còn giấu một thanh gươm sắc nhất ngay trong cổ họng mình. Đêm ấy hai vợ chồng tôi ngồi bên bàn gỗ, tay nắm chặt chiếc thẻ nhớ chứa đoạn băng tội ác và chiếc chìa khóa cơ quan bí mật của bộ rối cổ Thất Tinh Liên Hoa, cùng nhìn tấm thiệp mời đêm kỷ niệm năm mươi năm thành lập Nhà hát Bùi Gia vào tối mai, nơi bà Bùi Thục Đoan đã mời toàn bộ truyền thông và lãnh đạo Hội đồng Nghệ thuật đến để trao vương miện kế thừa nhân cùng bộ rối bạc tỷ cho Lương Ái Nhi và Đặng Quốc Bảo.