Chương 4: Chữ Ký Bị Ép Và Người Không Chịu Bán Tên

Căn bếp hậu trường lúc bảy giờ sáng lạnh buốt mùi thép và nước rửa chén, vậy mà Phạm Nhã Quỳnh vẫn bước vào với váy lụa và giày cao gót như đi nhận giải. Cô ta đặt một tờ giấy xác nhận lên mặt bàn inox ngay trước mặt Nguyễn Diễm My, cạnh khay nguyên liệu My vừa cân xong cho ca thử nghiệm. Trên tờ giấy, dòng chữ in sẵn ghi rõ món ăn chủ lực là sáng tạo độc quyền của Nhã Quỳnh, phía dưới chừa đúng một khoảng trống chờ chữ ký của người phụ bếp. Tôi đứng ngoài cửa kính chưa vội bước vào, chỉ nhìn bàn tay My đang cầm bút mà run lên rất khẽ.

Nhã Quỳnh kéo ghế ngồi đối diện, bắt chéo chân và hạ giọng ngọt ngào đến gai người khi cất lời. Cô ta nói bằng thái độ của người đang ban ơn: Em ký vào đây, chị sẽ giữ vị trí trưởng ca cho em trong đội bếp mới, coi như chị không quên người từng phụ việc cho chị. Cô ta ngừng một nhịp, ánh mắt lướt qua khay nguyên liệu rồi lạnh hẳn đi khi nói tiếp: Còn nếu em từ chối, chị buộc phải báo với các đối tác rằng em từng lấy trộm kỹ thuật của chị, khi ấy đừng trách chị không giữ đường làm nghề cho em. Cả căn bếp im bặt, người rửa chén cũng dừng tay, chỉ còn tiếng nước nhỏ giọt đều đều xuống bồn thép.

Diễm My không ký ngay mà cúi xuống nhìn tờ giấy thật lâu, mắt dừng lại ở phần mô tả kỹ thuật làm nước nền và cách xử lý nhiệt hai lần. Đó là kỹ thuật cô từng thức ba đêm trong bếp viện để thử, lần đầu cháy khét phải đổ bỏ, lần hai nhạt nhẽo đến mức chính cô cũng lắc đầu. Đến lần thứ ba, cô tự tay ghi lại tỷ lệ và thời gian vào sổ riêng, còn Nhã Quỳnh chỉ đứng nếm thử rồi gật đầu mang đi trình diễn. Bàn tay cầm bút của My siết chặt hơn, đầu bút chạm vào giấy rồi lại nhấc lên, như thể chỉ cần ký xuống là bao năm nhẫn nhịn của cô cũng bị người khác cầm đi bán.

Diễm My ngẩng đầu lên, ban đầu vẫn giữ lễ phép quen thuộc khi gọi một tiếng chị Quỳnh bằng giọng rất nhỏ. Sau đó cô đặt bút xuống mặt bàn, đẩy tờ giấy trở lại và gọi thẳng tên đối phương với sự bình tĩnh khiến tôi cũng phải ngạc nhiên. Cô nói rõ từng chữ, không khóc và không cầu xin: Nhã Quỳnh, tôi có thể mất việc ngay hôm nay, nhưng tôi không ký tên vào một món ăn không phải do mình sáng tạo, càng không ký để biến công sức của người khác thành sự thật giả. Nhã Quỳnh bật cười ngắn, tiếng cười sắc như dao chạm vào thớt, rồi hỏi lại rằng một phụ bếp thì lấy tư cách gì để nói hai chữ sáng tạo.

Nhã Quỳnh đứng dậy, cúi người sát xuống bàn và nói chậm rãi như đang dặn dò một đứa trẻ không biết điều. Cô ta bảo My rằng tên tuổi mới là thứ làm món ăn có giá, còn đôi tay lấm lem dầu mỡ phía sau hậu trường thì thay ai vào cũng được. Diễm My nghe xong chỉ lặng lẽ tháo tạp dề, gấp lại ngay ngắn và đặt lên ghế, động tác gọn gàng đến mức khiến người xung quanh càng thêm khó thở. Cô đáp lại bằng giọng đã hết run: Nếu ai thay vào cũng được, vậy chị cứ tìm người khác ký thay, phần tên của tôi thì tôi xin giữ lại cho chính tôi.

Tôi đẩy cửa bước vào đúng lúc Nhã Quỳnh định giật lấy tạp dề của My để ném xuống sàn cho hả giận. Tôi không lớn tiếng, chỉ đặt tập thỏa thuận thử nghiệm độc lập lên bàn, ngay cạnh tờ giấy xác nhận giả kia để hai thứ tự nói chuyện với nhau. Nhã Quỳnh nhìn thấy tên tôi trên bìa hồ sơ thì đổi giọng ngay, miệng gọi cô Vy ngọt xớt như thuở còn xin nguyên liệu quý cho các buổi tập luyện. Cô ta nói nhanh rằng đây chỉ là chuyện nội bộ của đội bếp, mong cô đừng vì thương hại một phụ bếp mà làm khó người học trò sắp ký hợp đồng lớn.

Tôi kéo ghế ngồi xuống, bình thản chỉnh lại mép giấy bị Quỳnh làm nhăn và đáp rằng tôi chưa bao giờ làm khó ai bằng thương hại. Tôi nói tiếp, giọng đều đều như đang cân nguyên liệu: Tôi chỉ làm khó những khoản tiền không rõ nguồn và những chữ ký không đúng chủ, hai thứ đó trong bếp của tôi đều phải bỏ đi như phần nguyên liệu đã hỏng. Nhã Quỳnh nghe xong thì mặt lạnh lại, tiếng cô Vy ngọt ngào biến mất và chỉ còn lại một tiếng cô trống không đầy hằn học. Cô ta bảo tôi đang dùng tiền để chia rẽ đội bếp của cô ta, còn tôi chỉ hỏi ngược rằng nếu đội bếp là của cô ta thì sao đến một tờ giấy xác nhận cũng phải mượn tay người khác ký.

Tôi quay sang Diễm My, đẩy bản thỏa thuận về phía cô và nói rõ từng điều khoản trước mặt tất cả mọi người trong bếp. Tôi cấp một nhà bếp nghiên cứu nhỏ, thiết bị cơ bản và ba mươi triệu đồng nguyên liệu cho đợt thử đầu tiên, đổi lại My phải ghi lại toàn bộ quá trình, kể cả lần làm hỏng và số nguyên liệu đã bỏ đi. Thành quả thuộc về người trực tiếp sáng tạo, viện chỉ giữ quyền hỗ trợ và quyền được ghi đúng vai trò tài trợ theo giấy tờ, không ai được ký thay và không ai được nhận thay. Diễm My đọc rất chậm, đọc đến lần thứ hai mới ngẩng lên hỏi nhỏ rằng nếu em làm hỏng nhiều lần thì cô Vy có cắt hỗ trợ giữa chừng không.

Tôi nhìn cuốn sổ tay đã sờn góc của My, nơi chi chít những dòng ghi chép bằng bút chì về nhiệt độ, thời gian và mùi vị sau mỗi lần thử. Tôi đáp rằng tôi không tin vào lời hứa miệng, tôi tin vào sổ sách và món ăn làm ra, hỏng thì ghi hỏng, tốn bao nhiêu thì ghi bấy nhiêu để lần sau không hỏng cùng một chỗ. Câu nói ấy không mềm mại, nhưng mắt My lại đỏ lên vì lần đầu có người yêu cầu cô minh bạch thay vì yêu cầu cô im lặng. Cô cầm bút ký vào bản thỏa thuận của viện, nét chữ chậm và chắc, khác hẳn bàn tay run rẩy khi cầm tờ giấy của Nhã Quỳnh lúc sáng.

Nhã Quỳnh đứng nhìn chữ ký ấy một lúc lâu, như thể vừa thấy một món đồ mình quen cầm bỗng tự mọc chân đi sang bàn khác. Cô ta cầm lấy tờ giấy xác nhận chưa được ký, vò nhẹ một góc rồi lại vuốt phẳng, vì cô ta vẫn cần nó cho bộ hồ sơ thương hiệu đang chờ đối tác xem. Trước khi rời khỏi bếp, cô ta nói với Diễm My bằng giọng đe dọa trần trụi rằng người không biết đứng đúng chỗ thì sớm muộn cũng bị cả giới này cho ra rìa. Tôi tiễn cô ta bằng một câu ngắn gọn rằng chỗ đứng trong bếp vốn được giữ bằng món ăn làm ra, không phải bằng cách cướp giấy của người khác mà đứng lên.

Chiều hôm đó, Diễm My bắt đầu làm việc trong nhà bếp nghiên cứu nhỏ ở phía sau viện, nơi chỉ có một bếp chính, một tủ lạnh vừa đủ và bộ dao cũ nhưng được mài rất cẩn thận. Cô không gọi điện khoe khoang với ai, chỉ lặng lẽ cân lại nguyên liệu, chia thành từng phần nhỏ để thử ba cách xử lý khác nhau trong cùng một buổi. Lần thử đầu tiên thất bại vì nước nền bị đục và vị cuối gắt hơn dự tính, cô nếm một thìa rồi ghi ngay vào sổ, không giấu diếm và không đổ lỗi cho thiết bị. Tôi đứng ở cửa nhìn cô đổ phần hỏng đi mà không tiếc rẻ giả tạo, trong lòng chợt nghĩ người biết ghi lại thất bại của mình mới thật sự có thứ để thành công.

Diễm My tự tìm nhà cung cấp gần viện để giảm phí vận chuyển, còn đề nghị dùng lại phần rau củ đạt chuẩn từ ca sáng để thử nước nền thay vì mở thùng nguyên liệu mới. Ba mươi triệu đồng trong tay cô được chia thành từng khoản nhỏ đến mức kế toán của viện cũng phải hỏi sao một đầu bếp trẻ lại ghi rõ cả tiền mua đá và tiền gửi xe lấy hàng. Tôi nghe báo lại chỉ thấy buồn cười, bởi sáu năm qua tôi từng tài trợ cho một người coi hóa đơn là vật cản của tự do sáng tạo, còn cô gái này lại coi hóa đơn là cách giữ cho mình được tự do. Sự khác biệt ấy không nằm ở số tiền ít hay nhiều, nó nằm ở chỗ ai xem cơ hội là bậc thang và ai xem cơ hội là ghế ngồi miễn phí.

Trong lúc nhà bếp nhỏ vẫn đỏ lửa, luật sư Tuấn gọi cho tôi để báo về phần hồ sơ liên quan đến thương hiệu đang tranh chấp. Anh Tuấn nói bằng giọng điềm tĩnh quen thuộc rằng bản thỏa thuận khai thác cũ đã ghi rõ phạm vi sử dụng, thời hạn và quyền thu hồi khi bên nhận chuyển giao cho bên thứ ba mà không có chấp thuận bằng văn bản. Dựa vào đó, anh đã soạn yêu cầu ngăn chặn việc tiếp tục khai thác thương hiệu cho đến khi hội đồng chuyên môn đối chiếu xong bản ghi chép gốc và lịch sử thử nghiệm. Tôi dặn anh cứ giữ yêu cầu ấy trong tập hồ sơ, chưa gửi đi vội, bởi một đòn pháp lý chỉ thật sự đau khi đối phương đã tự bước lên sân khấu đông người nhất.

Luật sư Tuấn cũng nhắc tôi rằng dấu vết trong tài liệu của Nhã Quỳnh vẫn cho thấy có người từng mở kho lưu trữ nội bộ đúng vào thời điểm nhạy cảm nhất. Tôi nghe xong không hỏi lại tên người đó qua điện thoại, chỉ bảo anh giữ kín phần đối chiếu và tách riêng khỏi bộ hồ sơ sẽ dùng cho thương hiệu. Kẻ tiếp tay chưa lộ mặt mới là phần khiến Nhã Quỳnh và những người phía sau phải dè chừng, vì họ không biết tôi đã nhìn thấy đến đâu. Tôi cúp máy, nhìn về phía nhà bếp nhỏ và hiểu rằng mình đang giữ hai thứ cùng lúc, một là cơ hội sạch cho Diễm My, hai là bằng chứng đủ sức làm sụp cả câu chuyện thiên tài tự thân.

Tin từ trợ lý của viện báo về ngay sau đó khiến không khí trong phòng họp thay đổi hẳn, bởi Nhã Quỳnh vừa quyết định đẩy buổi ký kết nhượng quyền lên sớm hơn dự kiến ba ngày. Cô ta gửi cho các đối tác bản giới thiệu thương hiệu dày và đẹp, trong đó món ăn chủ lực được in ở trang đầu cùng lời khẳng định sáng tạo độc quyền không tranh chấp. Ông Phúc, nhà đầu tư đang nắm mạng lưới phân phối lớn, được đặt ở vị trí đối tác chiến lược và đã đồng ý cho đội truyền thông chuẩn bị lễ công bố. Nhã Quỳnh rõ ràng muốn tạo ra một sự việc đã rồi, để đến khi giấy tờ gốc được đưa ra thì tiền của nhà đầu tư và danh tiếng của chuỗi nhà hàng đã kịp trở thành tấm khiên che phía trước.

Chưa đầy mười phút sau, ông Phúc gọi thẳng cho tôi bằng số riêng, thái độ lịch sự bên ngoài nhưng từng câu đều mang sức nặng của người quen dùng tiền để mở đường. Ông nói rành rọt: Cô Vy, tôi khuyên cô nên dừng việc cản trở thương hiệu này, bởi chuỗi của tôi đã chuẩn bị mặt bằng, nhân sự và truyền thông cho ngày ra mắt. Ông ngừng một nhịp rồi nói tiếp rằng nếu tôi còn tiếp tục gây khó, các nhà cung cấp đang hợp tác với viện sẽ khó có chỗ trong sự kiện quốc tế sắp tới, khi ấy thiệt hại của viện không chỉ là một đơn hàng. Tôi nghe rõ tiếng gõ bút đều đều từ đầu dây bên kia, một thói quen của người tin rằng đối phương sẽ phải nhượng bộ trước khi cuộc gọi kết thúc.

Tôi không tranh cãi về mặt bằng hay nhân sự của ông, chỉ mở tập hồ sơ trên bàn và đáp lại bằng giọng bình thản đến lạnh người. Tôi nói thẳng với ông rằng ông có thể mua nguyên liệu, thuê mặt bằng và trả tiền truyền thông, nhưng ông không thể mua quyền sở hữu một bộ công thức bằng cách gây sức ép lên người bán nguyên liệu cho tôi. Ông Phúc im lặng vài giây, rồi cười nhạt và bảo tôi đang đánh giá quá thấp sức ảnh hưởng của mạng lưới phân phối mà ông nắm trong tay. Tôi kết thúc cuộc gọi bằng một câu ngắn: Vậy ông cứ dùng sức ảnh hưởng của ông, còn tôi sẽ dùng giấy tờ của tôi, đến cuối cùng thị trường sẽ nghe thứ có chứng cứ rõ ràng hơn.

Ngay buổi chiều, hai nhà cung cấp quen thuộc của viện gọi đến xin hoãn xác nhận lịch giao hàng cho tuần tới, giọng người nào cũng áy náy và vòng vo. Họ không dám nói thẳng tên ông Phúc, chỉ bảo phía sự kiện quốc tế đang rà soát lại danh sách đối tác và họ sợ bị liên lụy nếu tiếp tục đứng cạnh viện lúc này. Tôi không trách họ, bởi người làm ăn nhỏ luôn là người bị kẹp đầu tiên khi những kẻ lớn hơn muốn bóp nghẹt đối thủ mà không cần ra mặt. Tôi tự bỏ thêm một khoản tiền duy trì kho nguyên liệu dự phòng, đồng thời bảo nhân viên giữ bếp hoạt động bình thường, vì chỉ cần bếp tắt lửa một ngày là phe bên kia sẽ có cớ nói viện đã tự sụp đổ.

Đến gần tối, Diễm My mang sang phòng làm việc của tôi một đĩa thử nghiệm còn bốc khói, đặt xuống bàn bằng hai tay như đặt một thứ rất dễ vỡ. Món ăn không dùng lại cách trình bày của món chủ lực đang tranh chấp, nước nền trong hơn, vị mở đầu nhẹ nhưng phần hậu lại sâu và sạch, khác hẳn dấu ấn cũ của viện. My nói nhỏ rằng em đã bỏ kỹ thuật ép hương ở đoạn cuối, thay bằng cách ủ chậm bằng nguyên liệu tươi, vì em không muốn món đầu tiên mang tên mình lại đứng dưới bóng của người khác. Tôi nếm thử một miếng, chưa kịp khen thì cô đã mở sổ ghi lại phản ứng của tôi và hỏi nghiêm túc rằng vị cuối có bị ngắn quá không.

Đúng lúc ấy, điện thoại của tôi rung lên liên tiếp với hai thông báo đến gần như cùng một giây, khiến đĩa thức ăn trước mặt bỗng trở thành khoảng lặng duy nhất trong phòng. Màn hình thứ nhất là tin nhắn của Nhã Quỳnh kèm hình ảnh tập hợp đồng nhượng quyền đã đóng bìa, bên dưới là dòng chữ thách thức rằng ngày ký kết sẽ cho tôi thấy thành quả sáu năm được người khác mang đi kinh doanh rực rỡ thế nào. Màn hình thứ hai là văn bản từ phía ông Phúc, thông báo nếu viện tiếp tục cản trở việc khai thác thương hiệu, toàn bộ nhà cung cấp liên quan sẽ bị loại khỏi danh sách tham dự sự kiện quốc tế. Tôi đặt điện thoại xuống cạnh tập hồ sơ yêu cầu ngăn chặn mà luật sư Tuấn vừa hoàn thiện, rồi quay sang nhìn Diễm My đang ôm cuốn sổ ghi chép đứng chờ, và tôi hiểu phe bên kia càng vội ký cho bằng được thì càng chứng tỏ họ đang sợ thứ giấy tờ gốc mà tôi chưa hề tung ra.