Chương 7: Bản Ghi Chép Gốc Và Món Ăn Không Thể Cướp

Sáng ngày diễn ra chung kết quốc tế, phòng đối chiếu của hội đồng mở cửa sớm hơn giờ thi gần một tiếng, vậy mà hàng ghế dành cho khách mời đã kín người. Bản ghi chép gốc của viện được đặt ở chính giữa bàn dài, bên cạnh là bộ hồ sơ sáng tạo mà Phạm Nhã Quỳnh dùng để đăng ký thực đơn và ký nhượng quyền. Hai tập tài liệu nằm cách nhau chưa đầy một gang tay, nhưng sắc mặt cô ta đã trắng dần ngay từ lúc bước vào, bởi khoảng cách ấy chính là sáu năm cô ta cố chôn đi. Tôi ngồi ở hàng ghế đầu, tay đặt yên trên đùi, không nói một lời, chỉ nhìn nhân viên kỹ thuật mở lần lượt từng trang lên màn hình lớn.

Chuyên gia nghiên cứu được hội đồng mời tới đứng lên, giọng đều và rõ khi ông trình bày điểm trùng đầu tiên về tỷ lệ nguyên liệu chính trong món ăn chủ lực. Ông chỉ vào dòng ghi chú bên lề và nói tỷ lệ ấy không phải con số tròn dễ đoán, mà là kết quả sau bảy lần thử nghiệm, mỗi lần đều giảm một phần rất nhỏ vì vị cuối bị gắt. Đến thứ tự xử lý nhiệt và cách giữ nước nền, hồ sơ của Quỳnh vẫn đi đúng từng bước như bản gốc, không lệch một nhịp nào. Cả hội trường bắt đầu xì xào, vài vị giám khảo cúi sát xuống bàn đối chiếu, còn người quay phim lặng lẽ đưa ống kính gần hơn. Tôi nghe tiếng giấy lật khẽ khắp phòng, thứ âm thanh nhỏ thôi mà lúc này nghe như dao thớt chạm nhau trước giờ ra món.

Màn hình chuyển sang loạt hình ảnh thử nghiệm có ngày tháng xác thực, chụp từng mẻ hỏng trong bếp của viện từ nhiều năm trước khi Nhã Quỳnh công bố thực đơn. Có mẻ nước nền bị đục vì để lửa lớn quá tay, có mẻ bị tách vị vì cho nguyên liệu chua vào sớm, và dưới mỗi bức ảnh đều là dòng ghi chú sửa lỗi viết tay. Điều khiến cả phòng im bặt là những dòng ghi chú ấy cũng xuất hiện nguyên vẹn trong hồ sơ của cô ta, kể cả câu dặn phải hạ lửa trước khi vị gắt kịp bám vào cuối lưỡi. Một đầu bếp trẻ ngồi phía sau khẽ thốt lên rằng người tự nghiên cứu có thể nấu giống một món, nhưng không ai tự thất bại giống hệt người khác đến từng lần hỏng.

Nhã Quỳnh siết chặt mép hồ sơ, cố giữ giọng bình tĩnh khi cô ta lên tiếng: “Kỹ thuật nấu nướng là của chung, không ai có quyền độc chiếm một cách chế biến.” Cô ta ngẩng cao đầu nhìn quanh hội trường và nói tiếp: “Đầu bếp giỏi nào cũng có thể đi tới cùng một kết quả nếu đủ tài năng và đủ kiên trì.” Lời vừa dứt, vài tiếng cười khẽ bật ra ở góc phòng rồi tắt ngay, bởi ai cũng hiểu cô ta đang lấy chữ tài năng che cho một câu hỏi còn chưa dám chạm vào. Cô ta quay sang phía tôi, lần này gọi trống không đầy thách thức: “Cô đừng tưởng giữ vài cuốn sổ cũ là có thể phủ nhận thành quả của người khác.”

Tôi chỉnh lại tay áo, giọng tỉnh bơ khi đáp: “Tôi không tranh với cô Quỳnh những kỹ thuật phổ biến mà bất cứ đầu bếp nào cũng được học.” Tôi nhìn thẳng lên màn hình và hỏi: “Cô chỉ cần giải thích vì sao ghi chú riêng sau từng lần thử hỏng của viện lại nằm nguyên trong hồ sơ mà cô nhận là của mình.” Ông Long lúc này mới đứng lên, cuốn sổ gốc trong tay ông nặng như một lời phán quyết khi ông yêu cầu cô ta tự trả lời trước hội đồng. Ông hỏi bằng giọng trầm và chậm: “Nếu cô tự nghiên cứu, tại sao từng lần thất bại lại giống hệt hồ sơ lưu trữ của viện, không sai cả cách sửa?” Nhã Quỳnh mở miệng rồi khép lại, bàn tay đang giữ hồ sơ khẽ run, còn câu trả lời mà cô ta chuẩn bị sẵn dường như đã rơi mất giữa đường.

Cô ta lùi sang chuyện hợp đồng, giọng cao hơn khi nhắc rằng thương hiệu đã được đăng ký, thực đơn đã được đối tác chấp nhận và buổi ký kết không thể dừng vì vài trang giấy cũ. Một vị giám khảo lắc đầu, người ghi chép của hội đồng ngẩng lên nhìn cô ta, còn hàng ghế khách mời bắt đầu bàn tán về hai chữ đăng ký. Tôi nghĩ thầm rằng cô ta nấu một món ăn thì cần nguyên liệu, còn nấu một câu chuyện tự thân thì chỉ cần quên sạch người đã trả tiền mua nguyên liệu suốt sáu năm. Ông Phúc ngồi ở hàng đối tác vẫn im lặng, nhưng sắc mặt ông đã đổi hẳn khi nhân viên của ông ghé tai báo rằng hồ sơ nhượng quyền đang đứng trên chính phần công thức bị tranh chấp này.

Luật sư Tuấn đứng dậy đúng lúc ấy, anh đặt thỏa thuận khai thác lên bàn và đẩy nhẹ về phía chủ tọa hội đồng. Giọng anh ngắn và lạnh khi anh đọc rõ bộ sưu tập công thức thuộc quyền sở hữu của tôi, còn Nhã Quỳnh chỉ được sử dụng trong phạm vi đào tạo và trình diễn đã thỏa thuận. Anh lật sang trang cuối và nói: “Người được phép sử dụng không có quyền chuyển giao cho bên thứ ba, càng không có quyền lấy đó đăng ký thương hiệu riêng qua một công ty khác.” Tôi tiếp lời bằng giọng đều đều rằng quyền khai thác tôi cho mượn để cô ta học nghề, không phải chiếc thang để cô ta leo lên rồi mang cả thang đi bán cho người khác. Chủ tọa gật đầu cho ghi nhận, đồng thời thông báo việc sử dụng ngoài phạm vi sẽ bị chấm dứt ngay theo đúng văn bản đã ký.

Ông Phúc đứng lên chậm rãi, ông nhìn Nhã Quỳnh một lúc lâu rồi tuyên bố chấm dứt toàn bộ hợp tác và rút hợp đồng nhượng quyền ngay tại buổi đối chiếu. Ông nói bằng giọng không lớn nhưng đủ cho cả phòng nghe rõ: “Tôi đầu tư vào thương hiệu có nguồn gốc rõ ràng, chứ không đầu tư vào một cuộc tranh chấp được gói bằng ánh đèn sân khấu.” Tiếng xôn xao bùng lên thành một lớp sóng, mấy đối tác ngồi cạnh ông đồng loạt đóng hồ sơ, còn nhân viên truyền thông hạ thấp máy quay như sợ bỏ lỡ sắc mặt của cô ta. Nhã Quỳnh quay phắt sang trách ông chỉ biết lợi nhuận, nhưng ông đã ngồi xuống và không nhìn cô ta thêm lần nào nữa.

Ở phía cuối hội trường, Đinh Bảo Ngọc ôm túi đứng dậy rất khẽ, cô ta định len theo lối đi bên hông để rời khỏi phòng trước khi ống kính kịp tìm tới. Một đối tác từng tài trợ cho chương trình của cô ta bước ra chặn lại, giọng cứng rắn khi yêu cầu cô ta ở lại giải thích những khoản lợi ích đã nhận từ kinh phí đào tạo. Bảo Ngọc lập tức đỏ mắt, cô ta khóc và nói: “Em chỉ nhận quà theo lời Nhã Quỳnh, em không hề biết đó là tiền dành cho đầu bếp nghèo.” Nhã Quỳnh nghe vậy liền quay sang, giọng the thé khi cô ta nói Bảo Ngọc biết rõ nguồn tiền từ đầu, còn từng tự chọn mẫu vòng và gửi ảnh cho mình xem trước. Hai người từng dìu nhau lên sóng kể chuyện thanh cao giờ đứng giữa lối đi tự bóc nhau từng câu, và lần này không một ai trong hội trường bước tới đưa khăn giấy cho họ nữa.

Cánh cửa bên hông sân khấu mở ra, Nguyễn Diễm My bước lên với khay món ăn của chính cô, áo bếp gọn gàng và cuốn sổ ghi chép đã sờn gáy ôm trước ngực. Cô dừng trước bàn hội đồng, cúi đầu chào ông Long rồi gọi tôi bằng giọng rõ ràng: “Cô Vy, em xin trình bày món ăn do em tự nghiên cứu trong thời gian được trao cơ hội thử nghiệm.” Cả hội trường yên lặng theo một cách khác hẳn, không phải yên lặng vì choáng váng, mà vì mọi người đều nhận ra cô không mang theo nước mắt hay một câu chuyện vượt khó được tập trước. Cô đặt đĩa ăn xuống chính giữa bàn dài, ngay trước mặt hội đồng, với một sự trân trọng khiến tôi nhớ tới cái đĩa từng bị ném vào thùng rác ngay trong đêm chung kết đầu tiên.

Diễm My mở cuốn sổ của mình, giọng điềm tĩnh khi cô kể lần đầu làm hỏng vì giữ lửa theo thói quen cũ, lần thứ hai bị nhạt vị cuối và lần thứ ba phải đổi thứ tự cho nguyên liệu để giữ mùi thơm tự nhiên. Cô chỉ vào từng dòng ghi chép có ngày tháng, nói rõ khoản nguyên liệu nào đã dùng, khoản nào tự tìm cách tiết kiệm và vì sao cô loại bỏ một kỹ thuật từng rất tin tưởng. Ông Long nếm thử, ông đặt thìa xuống chậm rãi rồi hỏi thêm về cách cô xử lý phần nước nền, và cô trả lời ngay bằng trải nghiệm từ chính những mẻ hỏng của mình. Một vị giám khảo gật đầu liên tục, người khác ghi nhanh vào sổ, còn tôi nhìn đôi tay còn vết chai của cô mà thấy rõ cùng một cơ hội, trao đúng người thì thành món ăn, trao sai người thì thành hóa đơn nuôi ảo tưởng. Món ăn của cô không vay mượn câu chuyện của ai, không cần ai đứng sau đỡ lời, và chính sự rõ ràng ấy khiến nó đứng vững trên bàn hội trường.

Ông Long quay sang phía Nhã Quỳnh, giọng ông nghiêm khắc hơn hẳn khi ông nói người làm nghề có thể học của thầy, nhưng không được xóa tên thầy khỏi quá trình rồi nhận toàn bộ là của mình. Ông xác nhận trước hội đồng rằng món ăn của Diễm My có quá trình nghiên cứu độc lập, có thất bại, có sửa đổi và có dấu ấn riêng không thể lẫn với hồ sơ của viện. Tràng vỗ tay bật lên từ hàng ghế giám khảo rồi lan ra khắp hội trường, lần này không dành cho một hình tượng được dựng sẵn, mà dành cho một người vừa tự đứng vững bằng tay nghề của mình. Nhã Quỳnh đứng chết lặng giữa tiếng vỗ tay ấy, tập hồ sơ trên tay cô ta rơi xuống bàn, vài trang trượt ra ngoài như chính câu chuyện thiên tài tự thân vừa tuột khỏi tay người kể.

Tôi bước tới gần cô ta, không cao giọng, chỉ đủ để những người ở bàn đầu nghe rõ từng chữ. Tôi nhìn cô ta và nói: “Cô đã nói không cần tôi nữa, vậy tại sao đến lúc thanh toán hậu quả lại nhìn về phía tôi?” Tôi khẽ mỉm cười và nói thêm: “Tôi không tiếc tiền mua nguyên liệu, tôi chỉ tiếc ngày trước đã tưởng một người biết nếm món ngon thì cũng biết phân biệt lòng tốt.” Cả phòng lặng đi, Bảo Ngọc ở phía sau cũng ngừng khóc, bởi câu nói ấy không cần thêm một tờ hóa đơn nào mà vẫn đặt đúng sáu năm vừa qua lên bàn.

Nhã Quỳnh bỗng bước xuống khỏi vị trí của mình, đầu gối cô ta khuỵu xuống ngay trước mặt tôi trước sự sững sờ của toàn bộ hội trường. Hai tay cô ta run rẩy níu lấy mép bàn, giọng vỡ ra khi cô ta gọi: “Cô Vy, em biết sai rồi, xin cô cho em thêm một cơ hội cuối cùng.” Cô ta nhắc lại sáu năm được nâng đỡ, nói mình chỉ nhất thời nóng vội và hứa sẽ sửa chữa tất cả nếu còn được tiếp tục sử dụng bộ công thức ấy. Tôi không đưa tay đỡ cô ta dậy, cũng không trả lời lời cầu xin, chỉ quay sang luật sư Tuấn và hỏi lịch hoàn trả các khoản sử dụng sai mục đích đã chuẩn bị đến đâu. Trong khoảnh khắc ấy, tôi thấy rõ trong mắt cô ta một sự thật vừa ập xuống còn nặng hơn cả hợp đồng vừa mất, rằng thứ cô ta đánh mất không chỉ là thương hiệu hay danh tiếng, mà là quyền được tiếp tục dựa vào người từng luôn đứng sau mình.