Chương 2: Bàn Giao Đúng Một Lần Và Chiếc Ghế Vay Mượn Lên Sân Khấu

Sáng hôm sau, phòng bàn giao kỹ thuật ở tầng mười hai mở cửa đúng giờ hành chính, nhưng không khí bên trong lại lạnh hơn bất kỳ cuộc họp nào tôi từng ngồi suốt sáu năm qua. Trên bàn chỉ có một danh mục bàn giao được chia làm hai phần rõ ràng, phần thuộc về doanh nghiệp và phần thuộc về cá nhân, cùng biên bản xác nhận thời điểm chấm dứt trách nhiệm đã được chuẩn bị từ trước. Trịnh Hữu Phát bước vào muộn gần mười phút, tay cầm tách cà phê còn nguyên, ánh mắt lướt qua xấp giấy tờ với vẻ sốt ruột của một người cho rằng thủ tục chỉ là thứ cản trở ngày đầu tiên được ngồi lên ghế cao. Hồ Minh Trí đi theo phía sau, ôm theo tập hồ sơ dày, nụ cười xã giao vẫn giữ nguyên như hôm qua, chỉ khác là hôm nay anh ta không còn vỗ tay nữa mà chờ xem tôi sẽ mềm lòng đến đâu.

Tôi lần lượt xác nhận từng hạng mục thuộc nghĩa vụ trong hợp đồng, từ tài liệu vận hành tiêu chuẩn, cấu trúc nền tảng điều phối, cho đến toàn bộ quyền sử dụng hợp pháp mà Thiên Phong được giữ lại sau khi tôi rời đi. Không một dữ liệu nội bộ nào bị mang ra ngoài, không một tài sản nào của doanh nghiệp bị giữ lại, và tôi yêu cầu người tiếp nhận ký xác nhận ngay tại thời điểm bàn giao để từ giây phút đó mọi quyết định vận hành đều không còn mang tên tôi. Phần còn lại được tách riêng một cách rạch ròi, đó là bộ công cụ nghiên cứu độc lập do tôi tự phát triển ngoài phạm vi công việc được giao, có căn cứ xác lập quyền sở hữu cá nhân từ trước khi nền tảng này được thương mại hóa. Tôi kết thúc toàn bộ quyền truy cập đứng tên mình, thu hồi giấy phép sử dụng công cụ cá nhân theo đúng cam kết đã ký, rồi đặt bút xuống và đẩy biên bản về phía người đối diện.

Hữu Phát lật qua vài trang bằng hai ngón tay, khóe miệng hắn nhếch lên thành một nụ cười vừa khinh khỉnh vừa đắc thắng trước khi hắn ngẩng đầu nhìn tôi và cất giọng mỉa mai: "Anh Nguyên à, tôi cứ tưởng anh giữ lại thứ gì ghê gớm lắm, hóa ra cũng chỉ là vài công cụ nhỏ lẻ tự viết thêm bên ngoài. Một người làm kỹ thuật có bản lĩnh thật sự thì phải để lại tất cả cho công ty, chứ giữ khư khư thế này thì sau này hệ thống chạy không nổi, người ta lại bảo anh cố tình làm khó người ở lại." Minh Trí lập tức phụ họa theo, giọng anh ta nhẹ nhàng mà đầy sức ép như đang nói hộ cho cả tập thể: "Cậu Nguyên, anh nói thật, cậu đã gắn bó sáu năm thì cũng nên nghĩ cho đại cục, ít nhất ở lại hướng dẫn thêm một thời gian cho đến khi Hữu Phát nắm vững hoàn toàn, như vậy mới trọn tình trọn nghĩa." Tôi nhìn thẳng vào hai người họ, không cao giọng, cũng không giải thích dài dòng về những đêm thức trắng mà họ chưa từng phải trả, chỉ đáp lại bằng ba ý ngắn gọn đã được sắp xếp sẵn trong đầu: "Thứ nhất, tài sản của doanh nghiệp tôi đã bàn giao đầy đủ, không thiếu một hạng mục nào thuộc trách nhiệm của tôi. Thứ hai, quyền sở hữu cá nhân không phải là món quà để chứng minh lòng trung thành, và không ai có quyền mặc nhiên chiếm dụng nó nhân danh tập thể. Thứ ba, thời điểm kết thúc nghĩa vụ của tôi đã được xác lập trong văn bản, từ giờ phút này trở đi, thành công hay thất bại của phương án mới là trách nhiệm của người đang nắm quyền điều hành."

Không khí trong phòng khựng lại vài giây, đủ lâu để Hữu Phát nhận ra tôi không hề có ý định mặc cả thêm một giờ hướng dẫn nào ngoài thời hạn. Hắn ký vào biên bản với nét chữ mạnh đến mức đầu bút gần như xé rách mặt giấy, rồi đứng dậy chỉnh lại cổ áo như thể chữ ký ấy chính là lễ đăng quang thứ hai của hắn trong vòng hai ngày. Ngay sau đó, hắn tổ chức buổi giới thiệu nội bộ tại khu vực làm việc của đội kỹ thuật, đứng trước toàn bộ nhân viên và tuyên bố bằng giọng đầy tự tin: "Từ hôm nay, Thiên Phong chính thức bước sang giai đoạn trẻ trung và chủ động hơn, chúng ta đã hoàn toàn thoát khỏi sự phụ thuộc vào một cá nhân duy nhất. Phương án cải tiến đầu tiên do tôi đề xuất sẽ được triển khai ngay trong tuần này, mọi người cứ yên tâm làm theo kế hoạch mới, không cần giữ mãi những thói quen cũ kỹ của người tiền nhiệm." Tiếng vỗ tay vang lên lác đác, phần lớn là từ những quản lý muốn thể hiện sự ủng hộ, còn những kỹ sư từng trực tiếp vận hành thì chỉ lặng lẽ nhìn nhau mà không nói gì.

Nguyễn Thu Hằng đứng ở hàng cuối, hai tay cô siết chặt trước bụng, ánh mắt dừng lại rất lâu trên màn hình trình chiếu đang liệt kê những đầu việc được Hữu Phát mô tả bằng vài dòng ngắn ngủi. Cô hiểu rõ hơn ai hết rằng phía sau mỗi dòng ngắn ngủi ấy là hàng trăm tình huống biến động mà tôi từng âm thầm xử lý trong đêm, là những lần đội trực ca gọi điện trong hoảng loạn và chỉ cần nghe giọng tôi là họ bình tĩnh trở lại. Một kỹ sư lớn tuổi khẽ lắc đầu khi nhìn thấy phương án cải tiến bỏ qua khâu đối chiếu dự báo nguồn cung theo thời tiết, nhưng ông chỉ im lặng vì người phụ trách mới đang đứng trên bục với sự chống lưng không cần che giấu của chú ruột mình. Sự tự tin của kẻ chưa từng gánh hậu quả bao giờ thường rất ồn ào, còn sự lo lắng của người hiểu việc lại luôn im lặng, và chính sự im lặng ấy khiến tôi biết chiếc ghế vay mượn kia đã bắt đầu phải trả lãi ngay từ ngày đầu tiên.

Chiều cùng ngày, tôi đến trụ sở Tập đoàn Năng lượng Đông Hải theo đúng lịch hẹn đã ghi trong thư mời. Lê Quang Vinh tiếp tôi trong một phòng làm việc sáng rõ và ngăn nắp, ông không nói những lời tâng bốc sáo rỗng, cũng không tỏ ra thương hại một người vừa bị nơi cũ phụ bạc, ông chỉ đặt trước mặt tôi bản mô tả dự án mới và nói bằng giọng điềm đạm: "Anh Nguyên, tôi mời anh về không phải vì những lời kể về quá khứ ở Thiên Phong, Đông Hải cần thành quả có thể kiểm chứng được chứ không cần một câu chuyện cảm động. Anh sẽ được toàn quyền tuyển chọn đội ngũ và chịu trách nhiệm về kết quả, nhưng đồng thời anh cũng phải chứng minh rằng nền tảng do anh xây dựng xứng đáng với sự tin tưởng mà chúng tôi đặt vào." Tôi gật đầu chấp nhận ngay, bởi sự thẳng thắn ấy chính là thứ tôi đã không còn tìm thấy ở nơi cũ suốt nhiều năm qua. Tôi đáp lại ông bằng giọng bình thản: "Chủ tịch, tôi đồng ý, sự công nhận chỉ có ý nghĩa khi nó được tạo ra bằng năng lực thực chất, và tôi cũng không cần bất kỳ đặc quyền nào ngoài quyền được làm đúng chuyên môn của mình."

Trong lúc tôi bắt đầu làm quen với đội ngũ mới và phác thảo những nguyên tắc đầu tiên cho nền tảng điều phối thế hệ tiếp theo, tại trung tâm điều phối của Thiên Phong, buổi giới thiệu rầm rộ của Hữu Phát vừa kết thúc bằng những lời chúc mừng và những cái bắt tay đầy kỳ vọng. Trên các màn hình lớn, số liệu dự báo nguồn điện từ các trạm năng lượng tái tạo bỗng xuất hiện độ chênh lệch bất thường so với nhu cầu tiêu thụ thực tế đang tăng lên trong buổi tối, một tín hiệu mà bất kỳ kỹ sư vận hành có kinh nghiệm nào cũng phải lập tức dừng lại để đối chiếu. Kỹ sư trực ca cau mày nhìn chằm chằm vào đường biểu đồ đang lệch dần khỏi vùng ổn định, rồi quay sang phía người phụ trách mới và hỏi bằng giọng căng thẳng: "Anh Phát, dự báo và nhu cầu đang lệch nhau ngày càng lớn, có cần tạm dừng triển khai phương án mới để kiểm tra lại không." Hữu Phát khoanh tay đứng giữa phòng, nụ cười tự tin vẫn chưa tắt trên gương mặt hắn, hắn phẩy tay ra lệnh tiếp tục thực hiện đúng kế hoạch vừa công bố như thể mọi sự chần chừ đều là biểu hiện của thói quen cũ cần phải xóa bỏ. Đúng khoảnh khắc hắn dứt lời, màn hình trung tâm bật lên cảnh báo thứ hai với mức độ nghiêm trọng cao hơn, còn kỹ sư trực ca thì lặng người đi vì anh ta hiểu rất rõ rằng khi hệ thống đã lên tiếng đến lần thứ hai, nó không còn đang nhắc nhở nữa mà đang bắt đầu đếm ngược.