Chương 3: Hắn Tự Ý Đổi Phương Án Và Đêm Đầu Tiên Hệ Thống Lệch Nhịp

Đêm thứ hai sau buổi bàn giao, trung tâm điều phối của Thiên Phong sáng đèn từ rất sớm, nhưng không khí bên trong không còn là sự tập trung quen thuộc của những ca trực tôi từng dẫn dắt suốt sáu năm. Hữu Phát bước vào phòng với tập phương án vừa in còn nóng, hắn đặt mạnh xuống bàn điều hành và nhìn quanh một vòng như một người chủ mới đang kiểm tra lãnh địa vừa tiếp quản. Hắn nói bằng giọng đầy tự tin rằng từ hôm nay đội ngũ sẽ vận hành theo cách của hắn, bỏ qua toàn bộ nhịp điều phối cũ mà hắn cho là quá thận trọng và rườm rà. Các kỹ sư trực ca nhìn nhau trong im lặng, bởi họ hiểu rõ phía sau những con số đang nhấp nháy trên màn hình không phải là trò trình diễn quyền lực, mà là điện cho cả một vùng đang bước vào giờ cao điểm tối.

Kỹ sư trực ca lớn tuổi nhất đứng dậy, anh ta chỉ tay về phía đường cong phụ tải đang dâng lên nhanh hơn dự báo và nói bằng giọng dè dặt rằng nếu thay đổi tỷ lệ phân bổ ngay lúc này, các trạm phía nam sẽ phải gánh thêm một lượng vượt quá khả năng dự phòng của chúng. Hữu Phát khoanh tay trước ngực, hắn cười nhạt và đáp lại rằng chính vì mọi người quen thói sợ thay đổi nên công ty mới phụ thuộc vào một người suốt nhiều năm như vậy. Hắn nói tiếp bằng thái độ kẻ đã nắm chắc phần thắng rằng hắn chịu trách nhiệm bằng chức danh phụ trách kỹ thuật, và mọi người chỉ cần làm đúng lệnh của người đang ngồi ở chiếc ghế đó. Câu nói ấy khiến cả phòng lặng đi, không phải vì bị thuyết phục, mà vì ai cũng nghe thấy trong đó sự ngạo mạn của một người tưởng rằng quyền lực có thể thay thế cho hiểu biết.

Lệnh thay đổi được thực thi ngay sau đó, và chỉ trong chưa đầy một giờ, hậu quả bắt đầu hiện ra theo cách không ai có thể giả vờ không nhìn thấy. Ba trạm phân phối lần lượt chuyển sang chế độ dự phòng, điện thoại trên bàn trực reo liên tiếp với những cuộc gọi từ các khu công nghiệp đang hỏi vì sao điện áp chập chờn bất thường, còn đội ngũ vận hành phải liên tục xin ý kiến xử lý mà không nhận được một chỉ dẫn nào có cơ sở. Hữu Phát đi đi lại lại giữa hai hàng màn hình, hắn liên tục yêu cầu mọi người giữ bình tĩnh và nói rằng đây chỉ là dao động nhỏ trong giai đoạn chuyển đổi phương án. Nhưng mồ hôi đã bắt đầu rịn trên trán hắn, và khi một kỹ sư trẻ hỏi hắn bằng giọng thẳng thắn rằng cơ chế cân bằng sẽ tự kích hoạt ở ngưỡng nào nếu nguồn gió tiếp tục sụt giảm, hắn im lặng mất vài giây rồi quay sang quát rằng câu hỏi đó không nằm trong trọng tâm cuộc họp vận hành tối nay.

Tôi nghe lại toàn bộ diễn biến ấy vào sáng hôm sau qua một cuộc điện thoại ngắn ngủi từ một đồng nghiệp cũ còn giữ liên lạc vì phép lịch sự nghề nghiệp, và tôi chỉ lắng nghe mà không đưa ra bất kỳ chỉ dẫn nào. Không phải vì tôi thờ ơ với những người dân đang ở phía sau mỗi đường dây, mà vì tôi hiểu rõ ranh giới trách nhiệm của mình đã kết thúc đúng vào thời điểm bàn giao được ký xong. Thứ nhất, tôi không còn quyền truy cập hợp pháp vào hệ thống của Thiên Phong, và bất kỳ sự can thiệp nào từ bên ngoài cũng sẽ biến tôi thành cái cớ hoàn hảo để họ đổ lỗi. Thứ hai, người đang nắm quyền điều hành phải tự chịu trách nhiệm cho quyết định của chính mình, đó là nguyên tắc mà tôi đã nói rõ ngay trong phòng họp ngày tôi bị xóa tên khỏi danh sách thưởng. Thứ ba, nếu hôm nay tôi mềm lòng quay lại dọn dẹp trong bóng tối, ngày mai họ sẽ lại coi sự hy sinh ấy là nghĩa vụ hiển nhiên và tiếp tục chèn ép người khác bằng cùng một luận điệu cũ.

Trong khoảnh khắc ấy, ký ức về tiệm sửa chữa nhỏ của gia đình bỗng trở về rất rõ, cùng với bàn tay của cha tôi, ông Phạm Văn Lượng, vẫn còn in dấu vết của lần bị điện giật khi ông lao vào khắc phục sự cố cho một khu dân cư nhiều năm trước. Cha tôi ngồi trên chiếc ghế gỗ cũ, ông nhìn tôi đang loay hoay với chiếc đồng hồ đo và nói bằng giọng chậm rãi rằng điện không hề nhìn vào chức danh của người điều khiển nó. Ông nói tiếp rằng một quyết định cẩu thả của người cầm quyền có thể khiến hàng nghìn gia đình vô tội phải trả giá trong bóng tối, và vì thế người làm nghề này có thể nghèo, có thể thiệt thòi, nhưng tuyệt đối không được phép gian dối về trách nhiệm. Lời dạy ấy đã đi theo tôi suốt sáu năm ở Thiên Phong, và cũng chính lời dạy ấy giữ tôi ngồi yên trên ghế tại Đông Hải trong buổi sáng hôm đó, không gọi lại cho bất kỳ ai ở trung tâm điều phối cũ để đưa ra một lời khuyên nào ngoài quy trình.

Tại Đông Hải, mọi thứ đang diễn ra theo chiều ngược lại một cách lặng lẽ mà chắc chắn. Tôi cùng đội ngũ mới hoàn tất vòng thử nghiệm đầu tiên cho nền tảng điều phối thế hệ tiếp theo, và kết quả cho thấy khả năng phản ứng trước biến động nguồn tái tạo đã vượt qua mốc kỳ vọng mà ban lãnh đạo đặt ra trong kế hoạch quý. Ông Lê Quang Vinh bước vào phòng làm việc của tôi vào cuối buổi chiều, ông đặt bản báo cáo kết quả xuống bàn và nói bằng giọng điềm đạm rằng ông chưa từng thấy một đội ngũ mới thành lập lại đạt được độ ổn định như vậy trong thời gian ngắn. Tôi đáp lại ông bằng thái độ bình thản rằng thành quả này không đến từ một cá nhân, mà đến từ việc mỗi người trong đội đều được giao đúng phần việc thuộc năng lực của mình và được ghi nhận đúng với đóng góp. Ông gật đầu, nhưng ánh mắt ông dừng lại trên gương mặt tôi lâu hơn thường lệ, như thể ông đang cân nhắc một điều gì đó chưa tiện nói ra ngay lúc này.

Trong khi đó tại Thiên Phong, Trịnh Đức Bằng cuối cùng cũng xuất hiện ở trung tâm điều phối khi các đối tác bắt đầu gửi văn bản yêu cầu giải thích về sự cố đêm qua. Ông bước vào phòng với vẻ mặt tối sầm, nhưng câu đầu tiên ông nói không phải là hỏi nguyên nhân kỹ thuật, mà là chất vấn bằng giọng gay gắt rằng vì sao đội ngũ lại để tình hình trở nên rối loạn như vậy ngay sau khi công ty vừa công bố tự chủ công nghệ. Hữu Phát đứng bên cạnh vội vàng lên tiếng, hắn nói bằng giọng vừa thanh minh vừa đổ lỗi rằng phương án của hắn hoàn toàn đúng hướng, chỉ có điều hệ thống cũ để lại quá nhiều thói quen vận hành lạc hậu khiến quá trình chuyển đổi gặp trục trặc. Hồ Minh Trí đứng ở góc phòng cũng lập tức phụ họa, anh ta nói rằng nếu người tiền nhiệm chịu bàn giao trọn vẹn kinh nghiệm thực tế thay vì chỉ bàn giao danh mục trên giấy, đội ngũ đã không phải loay hoay như thế này. Cả phòng nghe rõ từng lời, và sự trơ trẽn ấy khiến vài kỹ sư cúi đầu xuống không phải vì đồng tình, mà vì họ sợ nếu mở miệng nói sự thật lúc này, người tiếp theo bị đưa ra làm vật tế thần sẽ chính là mình.

Ngay trong đêm đó, Trịnh Đức Bằng bí mật ký một hợp đồng tư vấn khẩn cấp với một đơn vị bên ngoài vốn chưa từng vận hành hệ thống có quy mô tương đương, đồng thời chấp thuận mức chi phí cao gấp nhiều lần bình thường chỉ để có người đứng ra xử lý bề mặt cho yên dư luận đối tác. Đơn vị ấy cử đến vài chuyên viên chỉ quen làm báo cáo trình chiếu, họ đề xuất thêm một lớp điều chỉnh chồng lên phương án sai lệch của Hữu Phát thay vì quay về nguyên tắc vận hành gốc, khiến các trạm dự phòng càng thêm quá tải và đội trực ca phải thức trắng đêm thứ hai liên tiếp để giữ cho hệ thống không sụp đổ hoàn toàn. Một kỹ sư trực ca gọi điện cho đối tác trong tâm trạng kiệt sức, anh ta nói bằng giọng khàn đặc rằng họ đang cố giữ ổn định trong khả năng cho phép, nhưng không ai trong phòng dám hứa chắc điều gì cho đêm cao điểm tiếp theo. Phía sau cánh cửa phòng họp kín, Trịnh Đức Bằng nói với Hữu Phát bằng giọng lạnh lùng rằng cháu phải giữ hình ảnh tự chủ bằng mọi giá, còn mọi hồ sơ liên quan đến thay đổi phương án cứ tạm thời để chú lo liệu về mặt đối ngoại.

Sáng ngày thứ ba, tôi vừa kết thúc buổi trình bày nội bộ tại Đông Hải thì nhận được lời mời lên phòng làm việc của ban lãnh đạo với lý do có nội dung cần trao đổi gấp về phạm vi dự án. Tôi bước vào và nhìn thấy trên bàn của ông Lê Quang Vinh là một tập văn bản được chuyển đến từ một đơn vị vận hành liên vùng, trong đó tên của tôi được nhắc tới nhiều lần gắn với câu hỏi về trách nhiệm kỹ thuật đối với những sai lệch đang diễn ra tại Thiên Phong. Một vị lãnh đạo khác ngồi bên cạnh nói bằng giọng thận trọng rằng họ nhận được thông tin cho rằng nền tảng tôi đang xây dựng tại Đông Hải có thể đang sử dụng lại những thành phần thuộc quyền sở hữu của công ty cũ, và điều đó khiến hội đồng buộc phải xem xét lại tính độc lập của toàn bộ dự án. Không khí trong phòng nặng xuống rõ rệt, bởi chỉ vài ngày trước đó tôi còn được chào đón như người sẽ dẫn dắt thế hệ công nghệ mới, còn lúc này mỗi ánh mắt nhìn tôi đều mang theo một lớp nghi ngờ được gieo vào rất đúng thời điểm.

Tôi không vội thanh minh bằng cảm xúc, tôi chỉ mở cặp tài liệu của mình và đặt lên bàn bản phân định quyền sở hữu đã được xác lập từ trước khi tôi bước chân vào Thiên Phong, cùng với danh mục bàn giao đã ký mà trong đó ghi rõ tôi không mang theo bất kỳ dữ liệu nội bộ nào khi rời đi. Tôi nói bằng giọng bình tĩnh và chia rõ từng luận điểm rằng thứ nhất, những gì thuộc về công ty cũ tôi đã bàn giao đầy đủ và trách nhiệm của tôi đã kết thúc tại thời điểm ký nhận. Tôi nói tiếp rằng thứ hai, công cụ nghiên cứu độc lập mà tôi đang sử dụng tại Đông Hải là tài sản cá nhân được hình thành ngoài phạm vi hợp đồng lao động, có căn cứ xác lập rõ ràng và chưa từng được chuyển giao cho bất kỳ tổ chức nào. Tôi kết lại bằng luận điểm thứ ba rằng mọi sai lệch tại Thiên Phong đều phát sinh sau ngày tôi rời đi, từ những quyết định thay đổi phương án do người phụ trách hiện tại phê duyệt, và điều đó có thể được đối chiếu bằng lịch sử phê duyệt còn lưu tại đơn vị vận hành. Ông Lê Quang Vinh lắng nghe không ngắt lời, ông cầm bản phân định lên xem rất kỹ rồi nói rằng ông tin vào năng lực của tôi, nhưng ông cũng phải bảo vệ tập đoàn trước bất kỳ rủi ro pháp lý nào có thể xảy ra.

Đúng lúc tôi tưởng cuộc trao đổi sẽ dừng lại ở mức rà soát nội bộ, vị lãnh đạo ngồi bên cạnh đẩy tập văn bản về phía tôi và nói bằng giọng trầm xuống rằng đây không chỉ là thư hỏi thông tin thông thường. Ông ta nói tiếp rằng đơn vị vận hành yêu cầu Đông Hải phải chính thức giải trình bằng văn bản về việc vì sao người từng phụ trách nền tảng tại Thiên Phong lại đang phát triển một nền tảng tương tự ngay sau khi rời đi, đồng thời đề nghị tạm thời rà soát toàn bộ quyền lãnh đạo dự án của tôi cho đến khi có kết luận xác minh độc lập. Ông Lê Quang Vinh nhìn tôi và nói một cách thẳng thắn rằng ông sẽ cho tiến hành xác minh, và trong thời gian chờ đợi, một phần kế hoạch triển khai do tôi đề xuất sẽ bị tạm hoãn để tránh gây thêm tranh cãi với đối tác. Tôi nhìn xuống dòng chữ in đậm ở trang đầu tiên của văn bản, nơi tên tôi, Phạm Khải Nguyên, bị đặt ngay dưới tiêu đề yêu cầu giải trình trách nhiệm kỹ thuật, và tôi hiểu rằng Trịnh Đức Bằng không chỉ muốn cướp công lao sáu năm của tôi, ông còn muốn khiến cả nơi vừa dang tay đón tôi cũng phải nghi ngờ và quay lưng lại với tôi ngay trước khi tôi kịp đứng vững.