Chương 4: Thư Đe Dọa Bay Tới Đông Hải Và Đội Cũ Bị Ép Ký Điều Không Có Thật

Ba ngày sau đêm hệ thống lệch nhịp, phòng làm việc của Trịnh Đức Bằng sáng đèn từ lúc đội trực ca còn chưa kịp bàn giao hết những cuộc gọi dang dở của đối tác. Ông ngồi ở vị trí cao nhất sau bàn họp dài, trước mặt là danh sách những đơn vị từng hợp tác với Thiên Phong suốt nhiều năm, và cuộc gọi đầu tiên trong buổi sáng ấy không phải để hỏi thăm tình hình vận hành. Ông hạ giọng thân tình như đang lo cho cả ngành rồi nói: "Cậu Nguyên ra đi không sạch sẽ như vẻ ngoài đâu, và phần cốt lõi nhất của hệ thống vẫn nằm trong tay cậu Nguyên." Người ở đầu dây bên kia im lặng rất lâu, bởi ai từng làm việc với tôi đều biết suốt sáu năm qua tôi chưa từng để một sự cố nào trôi qua mà không có người chịu trách nhiệm rõ ràng. Chính sự im lặng ấy lại khiến ông càng tin rằng chỉ cần gieo đủ nghi ngờ, Đông Hải sẽ tự thấy tôi là một mối rủi ro thay vì một người được trọng dụng.

Chưa đầy hai giờ sau, một văn bản mang dấu của Thiên Phong được gửi thẳng tới bộ phận pháp chế của Đông Hải, kèm theo lời lẽ được soạn rất khéo để vừa giống nhắc nhở vừa giống đe dọa. Trong đó, phía Thiên Phong cho rằng tôi đã vi phạm nghĩa vụ bảo mật khi sử dụng công cụ nghiên cứu độc lập tại nơi làm việc mới, đồng thời bóng gió rằng nếu Đông Hải tiếp tục để tôi phụ trách dự án trọng điểm, mọi tranh chấp phát sinh sau này sẽ không dừng lại ở hai doanh nghiệp. Họ không đưa ra được một căn cứ cụ thể nào chứng minh tôi mang theo dữ liệu nội bộ, nhưng họ biết rõ một lời cáo buộc mơ hồ đôi khi còn nguy hiểm hơn một bằng chứng giả, vì nó buộc người tiếp nhận phải tốn thời gian tự chứng minh sự trong sạch. Tôi đọc hết văn bản mà không nói một lời, chỉ thấy nực cười khi kẻ vừa xóa tên tôi khỏi danh sách thưởng sáng chế nay lại cố biến chất xám cá nhân của tôi thành tài sản mà ông được quyền đòi lại bất cứ lúc nào.

Buổi chiều hôm đó, ông Lê Quang Vinh cho gọi tôi lên phòng làm việc, nhưng lần này trên bàn của ông không chỉ có bản phân định tài sản mà còn có thêm ba cuộc gọi nhỡ từ những đối tác từng làm ăn với Thiên Phong. Ông nhìn tôi rất thẳng và nói bằng giọng trầm tĩnh nhưng không hề né tránh: "Anh Nguyên, tôi cần anh tự giải trình rõ ràng, vì phía Thiên Phong đang tung ra bên ngoài rằng anh cố tình giữ lại phần quan trọng nhất của hệ thống." Tôi đáp lại ông bằng giọng bình thản và gọi đúng vai vế đã quen trong công việc: "Chủ tịch, tôi sẽ giải trình bằng văn bản, và tôi chỉ xin được nói ba điều ngay tại đây." Tôi nói tiếp, từng chữ đều chậm và rõ: "Thứ nhất, tôi không mang theo bất kỳ dữ liệu nội bộ nào của Thiên Phong. Thứ hai, công cụ nghiên cứu độc lập của tôi hình thành ngoài phạm vi hợp đồng và đã được phân định trước ngày bàn giao. Thứ ba, mọi thay đổi gây sai lệch đều do người phụ trách hiện tại phê duyệt sau khi trách nhiệm của tôi đã chấm dứt."

Ông Lê Quang Vinh nghe xong không gật đầu ngay, ông lật lại trang cuối của văn bản đe dọa rồi đặt bút ký vào một thông báo nội bộ mà thư ký vừa mang vào. Ông nói với tôi bằng giọng công bằng đến mức lạnh người: "Trong thời gian xác minh độc lập chưa kết thúc, phần triển khai trọng điểm do anh đề xuất sẽ tạm hoãn, và anh chưa tham gia cuộc họp điều hành sắp tới với đối tác liên vùng." Đó không phải là một bản án, nhưng đối với một người vừa đặt chân tới nơi mới và vừa tạo được thành quả đầu tiên, nó chẳng khác nào bị người ta nhẹ nhàng rút chiếc ghế dưới chân ngay giữa phòng họp. Tôi gật đầu nhận thông báo, không xin ông tin mình ngay và cũng không nhắc tới sáu năm cống hiến, bởi tôi hiểu niềm tin trong một tập đoàn lớn không thể đòi hỏi bằng cảm xúc mà phải được dựng lại bằng kết quả và giấy trắng mực đen.

Tin tức về việc Đông Hải tạm hoãn một phần kế hoạch của tôi lọt về Thiên Phong nhanh hơn tôi tưởng, và Trịnh Đức Bằng lập tức coi đó là dấu hiệu cho thấy đòn đánh của ông đã trúng đích. Ngay sáng hôm sau, Trịnh Hữu Phát tổ chức một buổi giới thiệu nội bộ được chuẩn bị như một lễ công bố thắng lợi, với đầy đủ lãnh đạo các phòng ban và những đối tác nhỏ đang cần được trấn an. Hắn đứng trên bục, chỉnh lại cà vạt bằng vẻ tự tin của một người vừa thắng một trận lớn, rồi mỉm cười nói trước toàn thể hội trường: "Thiên Phong đã xử lý triệt để những bất ổn vừa qua, và từ hôm nay chúng ta không còn phải chờ đợi bất kỳ cá nhân nào từng nghĩ rằng công ty không thể sống thiếu mình." Bên dưới, vài kỹ sư trực ca nhìn nhau rất khẽ, bởi chỉ mình họ biết đêm qua trung tâm điều phối vẫn phải chuyển sang phương án dự phòng ở hai trạm phân phối, và hai chữ triệt để kia mới chỉ tồn tại trên miệng của người đang đứng trên bục.

Một kỹ sư trẻ từng theo tôi xử lý sự cố đứng dậy hỏi về nguyên nhân khiến dự báo nguồn cung và nhu cầu thực tế vẫn chênh nhau vào giờ cao điểm, và cả hội trường lập tức im xuống chờ một câu trả lời có chuyên môn. Hữu Phát khựng lại chưa đầy một giây, bàn tay đang cầm điều khiển trình chiếu siết chặt đến trắng khớp, nhưng hắn nhanh chóng lấy lại nụ cười và nói bằng giọng dạy dỗ bề trên: "Khi đã tin vào người lãnh đạo mới, đội ngũ không nên giữ thói quen hoài nghi những quyết định ở tầm chiến lược." Câu trả lời ấy không chạm vào một chữ nào của câu hỏi, nhưng lại khéo léo biến sự yếu kém của hắn thành lỗi thiếu niềm tin của cấp dưới, đúng kiểu ngụy biện mà Trịnh Đức Bằng vẫn dùng mỗi khi muốn lấp đi một khoảng trống không thể nói thành lời. Tôi sau này nghe kể lại chi tiết đó chỉ thấy buồn cười, vì một hệ thống điện chưa bao giờ vận hành bằng niềm tin mù quáng, nó chỉ vận hành bằng năng lực của người dám chịu trách nhiệm cho từng quyết định mình đã ký.

Buổi giới thiệu vừa kết thúc chưa được bao lâu, cánh cửa phòng họp nhỏ ở cuối hành lang đã khép lại, và những người vừa vỗ tay trên hội trường bị giữ lại quanh một chồng văn bản xác nhận còn nóng mùi giấy mới. Hồ Minh Trí đặt bút lên trang đầu tiên rồi nói với đội kỹ thuật cũ bằng giọng tưởng như đang giúp họ tự cứu mình: "Mọi người ký vào đây để xác nhận những thay đổi vận hành vừa qua đều do đội kỹ thuật cùng thực hiện và cùng phê duyệt, có như vậy ban giám đốc mới bảo vệ được các bạn khi đối tác truy xuống." Trịnh Đức Bằng ngồi ở đầu bàn không nói chen vào, ông chỉ chậm rãi xoay chiếc nhẫn trên tay và để sự im lặng của mình đè nặng lên từng gương mặt, vì ông hiểu đôi khi quyền lực không cần lớn tiếng vẫn đủ khiến người ta sợ mất miếng cơm. Nhưng nội dung trong chồng văn bản ấy là một lời nói dối trọn vẹn, bởi những thay đổi gây sai lệch đều được Hữu Phát phê duyệt sau ngày tôi bàn giao, và không một kỹ sư trực ca nào trong phòng từng được hỏi ý kiến trước khi chúng được đưa vào vận hành.

Nguyễn Thu Hằng cầm tập văn bản lên, mắt cô dừng rất lâu ở dòng ngày tháng nằm ngay dưới phần nội dung cần xác nhận, vì đó là thời điểm cô đang trực ở một trạm hoàn toàn khác và chưa từng nhìn thấy phương án thay đổi kia. Cô nhớ lại buổi công bố cắt thưởng, khi tên tôi bị xóa khỏi màn hình lớn và cô đã cúi đầu im lặng chỉ vì sợ mất việc, để mặc người từng thức trắng đêm cứu cô khỏi một sự cố nghiêm trọng phải tự đặt đơn nghỉ việc lên bàn. Minh Trí thấy cô chần chừ thì nghiêng người lại gần, hạ giọng vừa đủ để những người xung quanh nghe thấy sự đe dọa được bọc trong lời khuyên tử tế: "Cô Hằng, ai cũng ký cả rồi, đừng vì một chữ ký của mình mà làm khó tập thể và tự làm khó tương lai của chính mình." Bàn tay cầm bút của cô run lên một nhịp rất nhẹ, không phải vì cô tin lời anh ta nói, mà vì cô chợt hiểu nếu mình ký xuống, sự im lặng hổ thẹn ngày trước sẽ biến thành một tội lỗi có chữ ký hẳn hoi và không còn đường nào để nói rằng mình vô can.

Trịnh Đức Bằng lúc này mới lên tiếng, giọng ông chậm rãi và đầy vẻ bao dung của một người bề trên đang mở đường cho cấp dưới biết điều: "Cô Hằng, công ty đang ở giai đoạn khó khăn, người một nhà thì phải biết gánh cho nhau một lần, sau này ổn định rồi tôi sẽ không quên ai đã đứng về phía tập thể." Cô ngẩng lên nhìn ông, rồi lại nhìn sang Hữu Phát đang đứng khoanh tay gần cửa với vẻ sốt ruột của một kẻ chỉ muốn mọi dấu vết phiền phức biến mất thật nhanh. Cô đặt bút xuống và nói bằng giọng nhỏ nhưng đủ để cả phòng nghe rõ: "Giám đốc, tôi cần đọc lại toàn bộ phần mình phải chịu trách nhiệm trước khi ký, vì có những nội dung tôi chưa từng tham gia thực hiện." Minh Trí lập tức cau mày định nói thêm, nhưng Trịnh Đức Bằng giơ tay ngăn lại, bởi ông tin rằng một người đã từng im lặng vì sợ hãi thì sớm muộn cũng sẽ ký, và ông không hề biết sự chần chừ ấy chính là lần đầu tiên cô dám giữ lại cho mình một đường lui.

Ở Đông Hải, tôi vẫn đến trung tâm làm việc đúng giờ, vẫn hoàn thiện phần nền tảng không nằm trong phạm vi tạm hoãn và vẫn để đội ngũ trẻ tự trình bày kết quả của họ thay vì giành lấy mọi ánh nhìn. Có người trong tập đoàn bắt đầu xì xào rằng tôi quá bình tĩnh trước một cáo buộc có thể chôn vùi sự nghiệp, nhưng họ không hiểu rằng càng bị dồn vào chân tường, tôi càng không cho phép mình phản ứng bằng miệng thay cho bằng chứng. Tôi chỉ lưu lại toàn bộ văn bản đe dọa, thông báo tạm hoãn và những tài liệu mình được quyền tiếp cận hợp pháp, rồi chờ xem Thiên Phong sẽ còn tự đẩy mình đi xa tới đâu khi họ bắt đầu cần đến cả những chữ ký không có thật. Điều khiến tôi lo lắng nhất không phải là chiếc ghế ở Đông Hải, mà là linh cảm rằng phía sau những sai lệch vận hành kia còn có một lớp che giấu khác, bởi kẻ chỉ đơn thuần bất tài thì sẽ hoảng loạn tìm cách sửa sai, còn kẻ cố tình ép người khác ký thay thì đã bắt đầu sợ sự thật bị nhìn thấy.

Tối hôm đó, Nguyễn Thu Hằng ở lại phòng làm việc muộn hơn thường lệ, khi hành lang đã vắng và đội trực ca chỉ còn lại vài người ở trung tâm điều phối. Cô mở ngăn kéo lấy ra tập tài liệu gốc mà mình đã giữ từ những ngày đầu hệ thống bắt đầu lệch nhịp, trong đó còn nguyên thứ tự phê duyệt và những nội dung hoàn toàn khác với bản xác nhận mà ban giám đốc muốn đội ngũ ký vào. Cô đã từng nghĩ chỉ cần mình không ký thì mọi chuyện sẽ tự qua đi, nhưng hình ảnh Minh Trí đặt bút lên bàn và ánh mắt lạnh lùng của Trịnh Đức Bằng khiến cô hiểu rằng nếu cô tiếp tục im lặng, người tiếp theo bị biến thành vật tế thần có thể chính là cô hoặc một đồng nghiệp vô tội nào khác. Cô cầm điện thoại lên rất lâu, ngón tay dừng trên tên của tôi trong danh bạ, và lần đầu tiên sau buổi công bố cắt thưởng đáng xấu hổ ấy, cô quyết định không cúi đầu nữa.

Đúng lúc tôi đang đọc lại thông báo tạm hoãn quyền tham gia dự án lần thứ hai trong đêm, chiếc điện thoại đặt úp trên bàn bỗng rung lên liên tiếp và màn hình sáng bừng giữa căn phòng đã tắt gần hết đèn. Tôi lật máy lên, nhìn thấy tên Nguyễn Thu Hằng hiện ra cùng một tin nhắn ngắn mà cô gửi tới bằng tất cả sự can đảm mình vừa gom được: "Anh Nguyên, họ đang ép đội em ký xác nhận những thay đổi mà chúng em không thực hiện. Em còn giữ tài liệu gốc, nhưng chuyện phía sau nghiêm trọng hơn anh nghĩ." Tôi đọc lại dòng cuối cùng thêm một lần nữa, hiểu rằng Thiên Phong không chỉ đang tìm cách đổ tội cho người đã rời đi, mà còn đang dựng lên một lớp hồ sơ giả đủ sức chôn vùi bất kỳ ai dám nói sự thật. Nhưng ngay khi tôi vừa chạm tay vào màn hình để trả lời, ở đầu bên kia dấu hiệu đang nhập chữ bỗng hiện lên rồi tắt vụt, để lại một khoảng im lặng đáng sợ hơn mọi lời đe dọa của Trịnh Đức Bằng.