Chương 7: Nhân Chứng Đứng Dậy Và Cả Phòng Họp Quay Lưng Cắn Xé Nhau

Trang lịch sử phê duyệt đầu tiên vừa hiện trọn trên màn hình, cả hội trường như bị rút hết không khí trong một nhịp thở dài và nặng nề. Từng mốc thời gian nằm thẳng hàng dưới ngày tôi hoàn tất bàn giao tại Thiên Phong, từng quyết định thay đổi phương án điều phối đều mang tên người phê duyệt và đơn vị thực hiện sau thời điểm trách nhiệm của tôi đã chấm dứt. Không có một dòng nào thuộc về giai đoạn tôi còn nắm quyền điều hành, cũng không có một dấu vết nào cho thấy tôi từng chạm lại vào hệ thống sau khi rời đi. Tôi ngồi yên nhìn những con số lạnh lùng ấy tự nói thay cho mình, bởi sự thật khi đã được đặt đúng chỗ thì không cần ai phải lớn tiếng bảo vệ nó.

Bà Thủy lật sang phần đối chiếu tiếp theo rồi ngẩng lên nhìn thẳng về phía hàng ghế của Thiên Phong, giọng bà vẫn bình thản nhưng từng chữ rơi xuống đều khiến người nghe phải ngồi thẳng dậy. Bà hỏi rõ ràng và không vòng vo: "Thưa giám đốc Trịnh Đức Bằng, toàn bộ những thay đổi gây sai lệch nghiêm trọng này đều được phê duyệt dưới quyền điều hành của ông sau ngày anh Phạm Khải Nguyên bàn giao. Ông giải thích thế nào về việc trước đó ông khẳng định trách nhiệm thuộc về người đã rời công ty." Cả hội trường im phăng phắc chờ đợi, chỉ còn tiếng giấy tờ khẽ rung trong tay Hữu Phát và tiếng thở dồn dập không giấu nổi của những người ngồi quanh ông. Đức Bằng chậm rãi đứng dậy, sắc mặt ông trắng bệch đến mức lớp trang điểm của buổi hội nghị cũng không che nổi, bàn tay vịn vào mép bàn run lên thấy rõ.

Đức Bằng cố giữ giọng trấn tĩnh quen thuộc của một người từng điều khiển mọi cuộc họp, nhưng âm cuối trong câu nói của ông đã lạc đi khi ông mở lời thanh minh. Ông nói bằng giọng khô khốc: "Thưa bà Thủy, tôi chỉ phê duyệt về mặt định hướng chung, còn việc triển khai cụ thể do bộ phận kỹ thuật và đơn vị tư vấn chịu trách nhiệm trực tiếp. Tôi không thể biết từng thao tác phía dưới đã làm sai ở đâu." Ông vừa dứt lời đã quay sang nhìn cháu mình như tìm một lối thoát, nhưng ánh mắt ấy không còn là ánh mắt của người chú từng trao ghế và trao hào quang giữa phòng họp đông người. Đó là ánh mắt của một kẻ đang cần tìm người gánh thay hậu quả trước khi hội đồng khép lại mọi đường lui.

Hữu Phát bật dậy khỏi ghế, tập tài liệu trên tay hắn rơi xuống bàn rồi trượt một nửa xuống sàn mà hắn cũng không cúi xuống nhặt. Hắn nhìn sang chú mình bằng ánh mắt hoảng loạn, mồ hôi lạnh túa ra trên trán và giọng nói của hắn vỡ ra khi hắn vội vàng phân bua với hội đồng. Hắn gọi đúng vai vế trong sự cuống quýt không còn giữ nổi vẻ tự tin trên sân khấu: "Chú, cháu đã nói ngay từ đầu là phải giữ nguyên phương án cũ thêm một thời gian nữa, chính đơn vị tư vấn cam kết với cháu rằng thay đổi như vậy sẽ tối ưu hơn. Cháu chỉ làm theo định hướng mà chú đã trao quyền, cháu không tự ý quyết định một mình." Lời vừa thoát ra khỏi miệng, hắn mới nhận ra mình đã tự tay xé toang lớp vỏ bọc mà Thiên Phong cố dựng lên suốt nhiều tuần qua.

Đức Bằng quay phắt người sang phía cháu, chiếc ghế phía sau ông va nhẹ vào bàn tạo nên một âm thanh khô khốc giữa hội trường đang nín thở. Ông gằn giọng hỏi lại, sự gia trưởng trong giọng nói của ông lúc này chỉ còn là cơn giận của người bị dồn đến chân tường. Ông chất vấn cháu mình trước mặt toàn bộ hội đồng: "Cháu nói cháu làm theo định hướng của chú, vậy ai là người ký xác nhận thay đổi toàn bộ phương án điều phối trong đêm đầu tiên sau bàn giao. Ai là người yêu cầu đội trực ca bỏ qua bước đối chiếu dự phòng và báo cáo lên rằng hệ thống đã ổn định hoàn toàn." Hữu Phát lùi lại nửa bước, miệng hắn mở ra rồi khép lại liên tiếp mà không thành được một câu trọn vẹn, đôi tay hắn bấu chặt vào nhau đến trắng bệch.

Hồ Minh Trí là người tiếp theo đứng dậy, và anh ta đứng dậy nhanh đến mức ai cũng hiểu anh ta không phải đứng lên để bảo vệ sự thật mà để tự tách mình khỏi con tàu đang chìm. Anh ta nhìn về phía hội đồng, giọng nói của anh ta cố tỏ ra thành khẩn nhưng ánh mắt lại liên tục tránh né hàng ghế của Thiên Phong. Anh ta phủ nhận sạch sẽ bằng một hơi dài: "Thưa hội đồng, tôi chưa từng ủng hộ việc thay đổi phương án khi chưa kiểm chứng đầy đủ, những lời phát biểu trước đây của tôi chỉ là ý kiến chung trong cuộc họp nội bộ. Tôi không tham gia phê duyệt và cũng không biết việc chỉnh sửa hồ sơ nghiệm thu được thực hiện như thế nào." Ngay sau lưng anh ta, hai quản lý khác cũng lần lượt lên tiếng phụ họa rằng mình chỉ làm theo chỉ đạo, rằng mình không được tiếp cận tài liệu gốc, rằng mình tưởng mọi thay đổi đã có người chịu trách nhiệm cao hơn đứng ra bảo đảm.

Tôi nhìn màn quay lưng diễn ra ngay trước mắt mà trong lòng chỉ thấy một sự bình thản lạnh buốt, bởi tôi đã từng chứng kiến chính những con người này cúi đầu, gật gù và vỗ tay trong buổi công bố cắt thưởng của mình. Ngày đó họ chọn im lặng để giữ ghế và giữ phần lợi ích được hứa hẹn, hôm nay họ chọn lên tiếng chỉ để giữ lấy chính mình khi hậu quả ập đến. Tôi đứng dậy khi bà Thủy nhìn sang phía mình, giọng tôi giữ nguyên sự ngắn gọn và rạch ròi mà tôi đã dùng từ ngày đầu tiên đặt đơn nghỉ việc lên bàn. Tôi nói chậm rãi trước hội đồng: "Thứ nhất, tôi không yêu cầu công ty phải nhớ công lao của mình, tôi chỉ yêu cầu công ty tôn trọng những gì đã cam kết. Thứ hai, toàn bộ công cụ nghiên cứu độc lập đã được xác lập quyền sở hữu từ trước và không thuộc tài sản của Thiên Phong. Thứ ba, từ ngày bàn giao trở đi, thành công hay thất bại của hệ thống là trách nhiệm của người đang nắm quyền điều hành."

Đức Bằng nghe xong những lời ấy thì sắc mặt càng thêm tái nhợt, nhưng ông vẫn cố níu lấy khẩu hiệu quen thuộc như níu lấy chiếc phao cuối cùng giữa dòng nước xiết. Ông hướng về phía hội đồng, giọng ông mềm xuống một cách gượng gạo khi ông cố gắng lấp liếm bằng những lời lẽ cũ kỹ. Ông nói bằng giọng đầy khẩn khoản: "Thưa hội đồng, trong giai đoạn giao thời khó khăn, tập thể Thiên Phong đã phải đồng cam cộng khổ vì đại cục chung, có những việc làm chưa trọn vẹn cũng là để giữ ổn định cho toàn bộ hệ thống liên vùng. Mong hội đồng xem xét đến quá trình đóng góp lâu dài của chúng tôi mà cho chúng tôi thêm thời gian khắc phục." Ông vừa dứt lời, từ hàng ghế phía sau của đội kỹ thuật cũ, một chiếc ghế khẽ dịch ra sau và một bóng người chậm rãi đứng dậy giữa sự ngỡ ngàng của cả hội trường.

Nguyễn Thu Hằng đứng dậy với hai bàn tay nắm chặt tập tài liệu gốc đến mức các khớp ngón tay trắng bệch, vai cô run lên nhưng cô vẫn bước ra lối đi giữa hội trường. Cô ngẩng đầu nhìn về phía bà Thủy, giọng nói của cô nghẹn lại ở những chữ đầu tiên rồi dần trở nên rõ ràng và dứt khoát hơn. Cô gọi tôi đúng như cách cô từng gọi suốt những năm được tôi dìu dắt trong nghề, rồi cô quay sang hội đồng và nói trong sự run rẩy không giấu nổi: "Thưa bà Thủy, em xin phép được cung cấp tài liệu gốc mà em còn giữ. Đội kỹ thuật cũ đã bị yêu cầu ký xác nhận những thay đổi mà chúng em không hề thực hiện, sau đó còn bị ép chỉnh sửa hồ sơ nghiệm thu để che giấu thiệt hại đã xảy ra." Cô đặt tập tài liệu lên bàn của hội đồng bằng cả hai tay, như đặt xuống gánh nặng đã đè lên ngực mình suốt nhiều tuần qua.

Thu Hằng hít một hơi thật sâu, nước mắt cô đã dâng lên nhưng cô không để nó rơi xuống trước mặt những người từng khiến cô phải cúi đầu. Cô nói tiếp bằng giọng đã vững hơn, từng lời đều là sự tự thú và cũng là sự giành lại phẩm giá của chính mình. Cô thừa nhận trước toàn bộ hội trường: "Trước đây em đã im lặng trong buổi công bố cắt thưởng của anh Nguyên vì em sợ mất việc, em đã sai khi chọn sự an toàn của bản thân thay cho sự thật. Nhưng lần này em không thể tiếp tục ký vào những điều không có thật và em cũng không muốn trở thành người gánh tội thay cho những quyết định không phải của mình." Cả hội trường lặng đi trước lời nói ấy, còn tôi chỉ khẽ gật đầu với cô, bởi tôi biết cô không đứng lên vì món nợ ân tình với tôi mà vì cô đã hiểu ranh giới cuối cùng của một người làm nghề.

Đức Bằng bật dậy lần nữa, lần này ông không còn giữ nổi vẻ điềm tĩnh của một tổng giám đốc từng được cả hội trường đứng lên chào đón. Ông nhìn chằm chằm vào tập tài liệu trên bàn hội đồng, giọng ông lạc hẳn đi khi ông cố gắng phủ nhận trong tuyệt vọng. Ông nói trong hơi thở gấp gáp: "Cô Hằng, cô đang bị ai xúi giục mà đưa ra những tài liệu không có căn cứ như vậy ngay tại hội nghị này." Hữu Phát lập tức quay sang chú mình, giọng hắn cao lên đầy hoảng sợ khi hắn hỏi dồn dập mà không còn quan tâm ai đang lắng nghe. Hắn níu lấy tay áo của chú mình và hỏi trong sự vỡ vụn hoàn toàn: "Chú, bây giờ cháu phải làm gì, chú nói đi, nếu hội đồng kết luận như vậy thì cháu sẽ phải chịu trách nhiệm đến đâu."

Bà Thủy giơ tay yêu cầu toàn bộ hội trường giữ trật tự, sự im lặng lập tức trở lại nhưng lần này là sự im lặng của một phán quyết đang thành hình. Bà nhìn lần lượt qua Đức Bằng, Hữu Phát và những quản lý vừa phủ nhận lẫn nhau, giọng bà không hề cao nhưng lại khiến không một ai dám chen vào. Bà tuyên bố rõ ràng trước toàn bộ hội nghị: "Căn cứ vào tài liệu xác lập quyền sở hữu, lịch sử phê duyệt sau ngày bàn giao và lời trình bày cùng tài liệu gốc vừa được cung cấp, hội đồng quyết định chính thức bắt đầu xác minh dấu hiệu gian lận trong hồ sơ nghiệm thu của Thiên Phong. Trong thời gian xác minh, mọi kết luận về trách nhiệm kỹ thuật đối với anh Phạm Khải Nguyên đều không có cơ sở và sẽ bị loại bỏ khỏi hồ sơ thẩm định." Lời tuyên bố ấy rơi xuống như một nhát búa, khiến Đức Bằng đứng chết lặng, còn Minh Trí đã lặng lẽ lấy điện thoại ra và bắt đầu tìm cách gọi cho người quen để tự tách mình khỏi mọi liên quan.

Ngay khi bà Thủy vừa khép lại tập tài liệu, đại diện của đối tác lớn nhất trong liên vùng chậm rãi đứng dậy từ hàng ghế đầu tiên, sắc mặt ông nghiêm lại và giọng nói của ông vang lên khiến toàn bộ phe Thiên Phong đồng loạt quay đầu. Ông thông báo bằng giọng trầm và dứt khoát: "Chúng tôi tuyên bố xem xét chấm dứt toàn bộ hợp đồng với Thiên Phong do những sai lệch nghiêm trọng và nghi vấn về tính trung thực của hồ sơ, đồng thời chúng tôi yêu cầu dừng ngay mọi bước triển khai tiếp theo cho đến khi có kết quả xác minh chính thức." Điện thoại trên bàn của Đức Bằng rung lên liên tiếp không ngừng, Hữu Phát vẫn nắm chặt tay áo của chú mình mà không được đáp lại, còn tôi khép lại tập tài liệu của Đông Hải và không nói thêm một lời nào. Cánh cửa cuối cùng của Thiên Phong đã bắt đầu đóng lại ngay trước mắt họ, và tất cả mọi người trong hội trường đều hiểu rằng những gì sắp ập xuống sau cánh cửa ấy mới là phần tàn khốc nhất chưa được mở ra.