Chương 2: Bản Bàn Giao Năm Điểm Chết Và Đặc Quyền Bị Khóa Trắng

Đúng tám giờ sáng hôm sau, tôi đẩy cửa bước vào phòng lưu trữ kỹ thuật của đoàn Thiên Vũ, trên tay là chiếc hộp đựng toàn bộ bản thảo gốc và sổ tay thiết kế điểm rơi mà tôi đã giữ suốt tám năm. Không khí trong phòng đặc quánh mùi dầu máy và bụi vải cũ, nhưng thứ khiến tôi lạnh người không phải là những cuộn cáp nằm im trên kệ mà là sự im lặng chờ sẵn của những người từng cùng tôi đi qua những ngày đoàn sắp giải thể. Ông Nghiêm Vĩnh Tường đã ngồi ở vị trí đầu bàn từ trước, áo sơ mi phẳng phiu, nét mặt bình thản như thể đêm qua chưa từng có một tấm thẻ đạo diễn bị ném xuống sàn gỗ. Đặng Gia Huy đứng ngay bên cạnh ông ta, hai tay khoanh trước ngực, cằm hơi hếch lên, và trên cổ tay phải của cậu ta, vết sẹo dài từ vụ đứt cáp ba năm trước vẫn còn hằn rõ dưới ánh đèn trắng.

Ông Tường đan hai tay vào nhau trên mặt bàn, giọng ông ta chậm rãi và đầy vẻ bao dung giả tạo khi mở lời trước tiên rằng chuyện đêm qua chỉ là lúc nóng nảy, còn hôm nay mọi người ngồi đây là vì tương lai của cả đoàn. Ông ta dừng lại một nhịp. Ánh mắt ông ta cố ý liếc sang chiếc hộp hồ sơ tôi mang theo, đầy toan tính và dò xét. Rồi ông ta tiếp tục bằng thứ giọng của một người bề trên đang ban phát cơ hội cuối cùng khi nói: “Tám năm đồng cam cộng khổ, cậu nỡ nào chỉ vì một chức danh mà quay lưng với bao nhiêu nghệ sĩ đang trông chờ vào chương trình kỷ niệm này hay sao.”

Gia Huy cười nhẹ, nụ cười không còn chút kính trọng nào của người học trò từng gọi tôi là thầy, cậu ta chen vào bằng giọng tỉnh bơ khi nói: “Anh cũng nên nghĩ cho đại cục, anh giữ khư khư mấy sơ đồ điểm rơi thì được gì, động tác là do người biểu diễn làm ra, chứ giấy tờ đâu có bay lên không trung được.” Tôi nhìn cậu ta, nhìn từ vết sẹo trên cổ tay lên gương mặt đang tự tin đến mức ngạo mạn ấy, và chợt hiểu cậu ta đã thật sự tin rằng ân cứu mạng năm xưa chỉ là một câu chuyện cũ có thể gạt bỏ khi không còn cần đến. Nỗi đau trong tôi không bùng lên thành lời trách móc, nó chỉ lặng xuống thành một sự tỉnh táo lạnh lẽo, bởi tôi biết hôm nay mình đến đây không phải để giành lại lòng biết ơn đã mất.

Như để chứng minh quyền lực vẫn nằm trong tay mình, ông Tường kéo tờ danh sách biểu diễn kỷ niệm về phía trước, rút bút đỏ gạch thẳng một đường ngang qua tên của cô Mai Lan ngay trước mắt tôi. Ông ta ngẩng lên, giọng lạnh đi rõ rệt khi tuyên bố bà đã ngoài năm mươi, vai từng chấn thương, giữ lại chỉ làm xấu đội hình trẻ trung mà nhà tài trợ đang muốn xây dựng, rồi ông ta nói tiếp: “Người không còn phù hợp thì phải biết lui xuống, đoàn không thể vì tình riêng của cậu mà đánh mất hình ảnh trước nhà tài trợ được.” Hành động ấy không nhắm vào cô Mai Lan, nó nhắm vào tôi, là lời nhắn rằng nếu tôi dám rời đi, ông ta sẽ lần lượt loại bỏ những người tôi từng nâng đỡ để buộc tôi phải cúi đầu quay lại.

Tôi không tranh cãi về quyết định ấy. Tôi cũng không để ông ta nhìn thấy bất kỳ sự dao động nào trên gương mặt mình. Tôi chỉ mở hộp hồ sơ và đặt xấp biên bản bàn giao xuống mặt bàn, ngay ngắn và rạch ròi như mọi việc tôi đã làm suốt tám năm qua. Tôi nhìn thẳng vào ông ta và nói bằng giọng trầm, chậm, không một chút run rẩy: “Thứ nhất, những gì thuộc về đoàn, tôi trả lại đủ cho đoàn. Thứ hai, những gì thuộc về chất xám cá nhân của tôi, từ hôm nay sẽ chấm dứt quyền sử dụng miễn phí. Thứ ba, phần trách nhiệm sau giờ phút bàn giao này, các người ký tên thì các người tự gánh.”

Tôi lật biên bản đến trang thứ ba, nơi năm dòng cảnh báo đã được in đậm và đóng khung đỏ, rồi đẩy sang phía ông Tường và Gia Huy để cả hai cùng nhìn rõ từng chữ trước khi đặt bút. Trong đó ghi rõ góc neo cáp số hai tuyệt đối không được tăng tải khi nghệ sĩ thực hiện động tác xoắn kép, bốn nhịp chuyển tiếp ánh sáng không được rút ngắn vì đó là khoảng thở để người trên không lấy lại phương hướng, và bộ hãm xung dự phòng không được tháo bỏ trong bất kỳ tình huống nào. Hai cảnh báo còn lại nhắc rằng thứ tự hạ cáp lụa phải giữ nguyên để tránh va chạm giữa hai tuyến biểu diễn, và tiết mục ghép nối trên cao chỉ được thực hiện khi có người điều phối tâm lý đứng tại bàn trung tâm để ra hiệu điểm rơi an toàn. Tôi nói rõ đó không phải là những lời dọa dẫm của một người vừa bị tước quyền, đó là giới hạn sinh mạng được đúc kết từ chính những lần suýt mất người trên sân khấu này.

Ông Tường liếc qua những dòng chữ ấy với vẻ khó chịu ra mặt, rồi ông ta bật cười khẩy, cầm bút ký tên mình xuống mục xác nhận đã nắm rõ và tự chịu hoàn toàn trách nhiệm sau thời điểm bàn giao, vừa ký ông ta vừa mỉa mai: “Cậu đừng lấy mấy chữ này ra dọa người ở lại, đoàn Thiên Vũ không có cậu thì vẫn sáng đèn như thường.” Gia Huy ký tiếp ngay bên dưới, nét bút của cậu ta mạnh và dứt khoát như muốn chứng minh mình đã vượt qua người thầy cũ, cậu ta ngẩng đầu lên và nói bằng giọng đầy thách thức: “Anh yên tâm, mọi động tác trong ba tiết mục ấy tôi đều thuộc nằm lòng, tôi không cần đến mớ lý thuyết rườm rà giữ chân người khác đâu.” Tôi nhìn hai chữ ký còn chưa ráo mực trên trang giấy thứ ba, trong lòng không có sự hả hê ồn ào, chỉ có một cảm giác rõ ràng rằng chính tay họ đã khép lại mọi đường lui mà sau này họ sẽ tìm cách đổ lỗi cho tôi.

Sau khi biên bản được đóng dấu đỏ và chia làm ba bản, tôi mới lấy từ đáy hộp ra văn bản thông báo chấm dứt quyền khai thác, đặt lên trên cùng xấp hồ sơ và đẩy về phía ông Tường bằng hai ngón tay. Văn bản ghi rõ ba tiết mục Đôi Cánh Trọng Lực, Vòng Xoáy Không Gian và Khúc Độ Cao là tác phẩm do tôi đăng ký bản quyền cá nhân từ trước, đoàn chỉ được sử dụng miễn phí chừng nào tôi còn giữ vai trò Tổng đạo diễn của chương trình. Tôi nói với ông ta bằng giọng bình thản rằng điều khoản ấy không phải do tôi tự đặt ra trong lúc giận dữ, nó đã nằm trong thỏa thuận mà chính ông ta từng ký khi đoàn còn đứng bên bờ giải thể và cần những tiết mục ấy để sống sót, rồi tôi khép lại bằng một câu rõ ràng: “Từ hôm nay, nếu đoàn tiếp tục sử dụng mà không có sự đồng ý bằng văn bản của tôi, đó là lựa chọn vi phạm của các người, không còn liên quan gì đến tình nghĩa tám năm nữa.”

Sắc mặt ông Tường sầm xuống, ông ta gõ mạnh đầu bút lên mặt bàn, giọng nói không còn giữ được vẻ bao dung như lúc đầu buổi nữa khi ông ta mỉa mai: “Cậu tưởng rời khỏi Thiên Vũ thì còn sân khấu nào dám chứa một người bảo thủ như cậu sao, ngoài kia người ta cần sự trẻ trung và biết điều, không cần một kẻ tính toán từng trang bản thảo như cậu.” Gia Huy đứng bên cạnh bật cười phụ họa, cậu ta cố ý nhắc lại rằng nhà tài trợ mới đã chọn cậu ta vì thế hệ trẻ mới là tương lai, còn tôi chỉ còn lại thói quen kiểm soát và áp đặt người khác. Tôi nghe hết, không cắt lời, bởi mỗi câu họ nói ra chỉ càng giúp tôi nhìn rõ hơn bộ mặt thật sau lớp vỏ tập thể mà họ đã khoác lên suốt những năm tháng cần đến tôi.

Tôi đứng dậy, tự tay kiểm đếm lại từng cuộn cáp chịu lực, từng móc khóa an toàn và từng bộ điều khiển ánh sáng thuộc tài sản chung, đọc rõ số lượng cho người ghi chép của đoàn nghe và yêu cầu ghi đúng vào biên bản trước mặt tất cả mọi người. Những thứ thuộc về đoàn, tôi để lại nguyên vẹn trên kệ và trên bàn điều khiển, không mang theo dù chỉ một con ốc nhỏ, để sau này không ai có thể nói rằng tôi ra đi trong sự thiếu minh bạch. Ngược lại, toàn bộ sổ tay thiết kế điểm rơi, bản thảo phân cảnh gốc và những ghi chép về nhịp thở của từng nghệ sĩ do tôi tự xây dựng trong nhiều năm, tôi xếp lại vào hộp của mình, vì đó là tài sản trí tuệ cá nhân chưa từng được đoàn mua đứt hay trả công xứng đáng. Sự rạch ròi ấy khiến căn phòng im lặng trong vài giây, một sự im lặng nặng nề hơn mọi lời cãi vã, bởi họ lần đầu tiên phải đối diện với sự thật rằng tám năm qua họ đã sử dụng miễn phí quá nhiều thứ không thuộc về họ.

Trước khi bước ra cửa, tôi dừng lại nhìn ông Tường lần cuối, không phải để chờ một lời xin lỗi muộn màng, mà để khép lại mối quan hệ này bằng những lời cần nói rõ một lần duy nhất, tôi nói bằng giọng điềm tĩnh: “Tôi chưa từng tiếc tám năm đã qua, vì đó là lựa chọn của tôi khi tôi còn tin vào đoàn này. Nhưng từ hôm nay, tôi sẽ không tiếp tục hiến tặng thời gian, chất xám và danh dự của mình cho những người đã chủ động xóa tên tôi khỏi thành quả do chính tôi tạo ra.” Ông Tường không đáp, chỉ siết chặt cây bút trong tay, còn Gia Huy tránh ánh mắt tôi, dù chỉ trong một khoảnh khắc rất ngắn cũng đủ để lộ ra sự chột dạ mà cậu ta cố giấu sau vẻ ngạo mạn. Tôi ôm chiếc hộp đựng bản thảo gốc vào ngực, cảm nhận sức nặng quen thuộc của những năm tháng làm nghề, rồi quay người bước ra hành lang mà không ngoái đầu lại thêm lần nào nữa.

Cánh cửa phòng lưu trữ kỹ thuật vừa khép lại sau lưng tôi, tôi đã nghe tiếng ghế bị kéo mạnh trên nền nhà và giọng của Gia Huy vang lên từ bên trong, cao và đầy tự tin như thể cậu ta muốn tôi nghe thật rõ khi ra lệnh: “Tháo bỏ bộ hãm xung dự phòng đi, giữ lại chỉ tổ vướng víu và làm chậm nhịp, anh Đăng xưa nay vẫn quen làm phức tạp hóa mọi thứ để người khác phải phụ thuộc vào mình.” Tôi dừng bước giữa hành lang trống, bàn tay siết nhẹ quanh chiếc hộp gỗ, và trang thứ ba của tờ biên bản với hai chữ ký tươi bỗng hiện lên trong tâm trí tôi rõ ràng đến lạnh người. Tôi không quay lại, không đẩy cửa vào để nhắc họ thêm một lần nào nữa, bởi lời cảnh báo đã được nói, đã được ký, và trách nhiệm từ giây phút này đã không còn nằm trên vai tôi.