Chương 4: Phong Sát Toàn Ngành Và Bản Báo Cáo Bị Sửa Sau Lưng Người Sáng Tạo

Ba ngày sau khi tôi rời Thiên Phúc, một tập hồ sơ dày được chuyển đến tận tay luật sư của tôi kèm theo thông báo yêu cầu bồi thường mười tám tỷ đồng. Thiên Phúc cáo buộc tôi đã không bàn giao đầy đủ công cụ vận hành, cố tình để lại điểm nghẽn trong hệ thống dự báo và gây thiệt hại cho đợt phân phối vừa qua tại hai trăm cửa hàng. Kèm theo đó là một văn bản riêng yêu cầu tôi giải trình về thư viện thuật toán cá nhân, với lập luận rằng mọi sản phẩm được tạo ra trong bảy năm làm việc đều mặc nhiên thuộc về doanh nghiệp. Tôi đọc hết từng trang mà không hề thấy bất ngờ, bởi khi một người đã quen cướp công trước mặt toàn bộ ban lãnh đạo, việc biến người sáng tạo thành bị đơn chỉ là bước tiếp theo trong cùng một vở diễn.

Luật sư của tôi đặt tập hồ sơ xuống bàn, giọng ông chậm rãi nhưng không giấu được sự lo lắng khi ông nói rằng phía Thiên Phúc còn gửi công văn tới một số đối tác trong ngành bán lẻ để cảnh báo về tranh chấp sở hữu trí tuệ. Ông nói rằng họ không chỉ muốn kiện, họ muốn đóng mọi cánh cửa trước khi tôi kịp bước vào nơi làm việc mới. Tôi nghe xong chỉ gật đầu, bởi tôi hiểu rõ cách Chủ tịch Khiêm vận hành quyền lực của mình suốt bao năm qua. Ông ta không cần thắng ngay tại tòa, ông ta chỉ cần khiến người khác sợ liên lụy đến mức tự rút lui, và sự im lặng của thị trường đôi khi còn đáng sợ hơn một bản án.

Chiều hôm đó, tôi đến gặp Tổng giám đốc Bùi Thanh Sơn tại trụ sở tập đoàn của ông theo lịch đã hẹn từ trước. Khác với vẻ niềm nở trong lần đầu gặp gỡ, lần này trên bàn làm việc của ông đã có thêm một tập tài liệu do bộ phận quản trị rủi ro chuẩn bị, trong đó ghi rõ những ám chỉ mà Thiên Phúc đang phát tán về tôi. Ông Sơn nhìn thẳng vào tôi, thái độ vẫn tôn trọng nhưng câu hỏi thì đi thẳng vào tử huyệt của vấn đề, ông hỏi rằng liệu tôi có chắc toàn bộ hồ sơ sở hữu của mình đủ sức đứng vững nếu Thiên Phúc quyết tâm kéo dài tranh chấp hay không.

Tôi mở cặp tài liệu của mình, lần lượt đặt lên bàn giấy đăng ký quyền sở hữu thư viện thuật toán được lập trước ngày tôi gia nhập Thiên Phúc, thỏa thuận cấp phép sử dụng có thời hạn, toàn bộ lịch sử phát triển mô hình trong bảy năm và biên bản bàn giao có chữ ký xác nhận của người tiếp quản. Tôi trả lời ông bằng giọng bình thản và rạch ròi từng ý một, tôi nói rằng thứ nhất tôi không yêu cầu ông tin lời tôi, thứ hai tôi chỉ đề nghị ông đối chiếu đúng hồ sơ, đúng thời điểm và đúng phạm vi quyền sở hữu, thứ ba mọi thay đổi gây hại cho hệ thống đều xảy ra sau ngày tôi chấm dứt quyền truy cập. Ông Sơn im lặng đọc lại dấu thời gian trên từng trang, rồi ông khẽ gật đầu, nhưng tôi vẫn nhìn thấy trong mắt ông sự cân nhắc chưa thể biến mất hoàn toàn. Một tập đoàn lớn không thể đặt cược danh tiếng vào một người đang bị đối thủ tìm mọi cách bôi nhọ, và đó chính là đòn hiểm nhất mà Chủ tịch Khiêm đã tính trước.

Tối hôm đó, khi tôi vừa trở về căn hộ, một số điện thoại lạ gọi đến liên tiếp ba lần mà không để lại tin nhắn. Đến lần thứ tư, tôi bắt máy và nghe thấy giọng của Thùy Linh run lên ở đầu dây bên kia, cô xưng em và gọi tôi là anh Triết như những ngày còn làm việc chung trong đội kỹ thuật. Cô nói rằng cô không thể tiếp tục im lặng được nữa, bởi báo cáo thử nghiệm của nhà tư vấn Cao Văn Sơn mà ban lãnh đạo nhận được hoàn toàn không phải là kết quả gốc từ đợt chạy thử trên dữ liệu của Thiên Phúc. Cô nói rằng cô đã giữ lại một phần dữ liệu ban đầu trước khi báo cáo bị sửa, và nếu tôi xem kỹ lịch sử chỉnh sửa, tôi sẽ hiểu vì sao Yến Chi dám tự tin thay toàn bộ mô hình cũ chỉ trong vài ngày.

Tôi hẹn cô gặp luật sư của tôi vào sáng hôm sau để chuyển giao dữ liệu đúng quy trình, và tôi dặn cô tuyệt đối không tự ý gửi thêm bất cứ thứ gì qua các kênh nội bộ của Thiên Phúc nữa. Cô im lặng một lúc lâu rồi nghẹn ngào thừa nhận rằng ngày tôi bị ép ký hồ sơ cướp công trong phòng họp, cô đã ngồi ở hàng ghế cuối và không dám đứng lên nói một lời nào. Tôi không trách cô, tôi chỉ nói rằng sự thật không cần người kể chuyện phải lớn tiếng, sự thật chỉ cần một dấu thời gian không thể bị sửa bằng lời nói và một người đủ tỉnh táo để giao nó cho đúng cơ quan thẩm định. Lời nói ấy khiến cô bật khóc, nhưng trong tiếng khóc của cô, tôi nghe thấy cả sự nhẹ nhõm của một người vừa quyết định không tiếp tục làm cái bóng câm lặng cho kẻ khác.

Ngay trong đêm, cô gửi đến hộp thư bảo mật của luật sư một tập tin đầu tiên kèm theo bản sao lưu từ máy chủ lưu trữ độc lập mà đội thử nghiệm từng sử dụng. Tôi mở dữ liệu gốc ra và đối chiếu từng chỉ số với bản báo cáo đã được trình lên Chủ tịch Khiêm trong buổi họp công bố chiến lược mới. Kết quả thử nghiệm ban đầu cho thấy mô hình của nhà tư vấn chỉ đạt độ chính xác dự báo rất thấp tại các khu vực ven biển và miền núi, nơi hành vi mua sắm thay đổi mạnh theo mùa vụ, thời tiết và biến động giá trong ngày. Thế nhưng trong bản báo cáo chính thức, những con số thấp nhất đã bị nâng lên một cách trơn tru, các cảnh báo về sai lệch tồn kho bị xóa sạch, và phần kết luận được viết lại thành một lời khẳng định rằng nền tảng mới sẵn sàng thay thế toàn bộ hệ thống cũ trên toàn mạng lưới.

Tôi phóng lớn phần lịch sử chỉnh sửa của tập tin và cảm thấy bàn tay mình lạnh đi vì một chi tiết không thể là trùng hợp. Thời điểm bản báo cáo bị sửa lần cuối cùng trùng khớp hoàn toàn với buổi chiều mà Giám đốc Bảo ký phê duyệt một khoản thanh toán tư vấn lớn cho doanh nghiệp của Cao Văn Sơn, chỉ vài giờ trước khi hồ sơ được đóng dấu và chuyển lên bàn của chủ tịch. Điều đó có nghĩa là sự sai lệch này không đơn thuần xuất phát từ sự dốt nát của một giám đốc công nghệ mới nhậm chức muốn chứng minh bản thân. Phía sau những con số đẹp đẽ ấy là một bàn tay đã cố ý dọn đường cho dòng tiền đi qua, và Yến Chi có thể chỉ là tấm bình phong hoàn hảo nhất mà họ dựng lên.

Tôi lập tức gọi cho luật sư và yêu cầu ông niêm phong toàn bộ dữ liệu vừa nhận được, đồng thời chỉ sao lưu lịch sử phiên bản và dấu thời gian để chuẩn bị cho bước đối chiếu độc lập sau này. Tôi biết rõ mình không thể vội vàng tung ra thứ này, bởi một mảnh chứng cứ chưa đầy đủ sẽ chỉ giúp phe bên kia có thời gian xóa sạch phần còn lại và quay sang cáo buộc Thùy Linh làm giả dữ liệu. Trong lúc chúng tôi đang trao đổi, Thùy Linh gửi thêm một dòng tin nhắn ngắn ngủi nói rằng phần cô vừa gửi mới chỉ là lớp ngoài cùng, phần còn lại nằm trong thư mục nghiệm thu mà Giám đốc Bảo đã yêu cầu khóa quyền truy cập ngay sau ngày tôi rời đi. Cô nói rằng nếu phần đó lộ ra, không chỉ Yến Chi mất ghế mà cả ban lãnh đạo Thiên Phúc cũng không còn chỗ để ngồi yên.

Đúng lúc tôi định trả lời cô, điện thoại của tôi rung lên vì một cuộc gọi khác chen ngang, màn hình hiện lên tên của Tổng giám đốc Bùi Thanh Sơn dù lúc ấy đã gần nửa đêm. Tôi bắt máy và nghe thấy giọng ông trầm xuống khác hẳn ban chiều, ông nói rằng tập đoàn của ông vừa nhận được một tài liệu tố cáo nặc danh gửi kèm hồ sơ xác nhận chuyển giao công nghệ của Thiên Phúc. Ông nói rằng người gửi khẳng định tôi đã đánh cắp chính hệ thống dự báo mà mình vừa bàn giao để đem bán cho đối thủ, và văn bản ấy có đầy đủ chữ ký của Chủ tịch Khiêm ở trang cuối cùng. Tôi còn chưa kịp lên tiếng, ông đã nói tiếp một câu khiến cả căn phòng như chùng xuống, ông bảo tôi phải xem ngay thứ họ vừa gửi tới, vì tên của người ký xác nhận đứng ngay bên dưới chữ ký của chủ tịch không phải là Yến Chi.