Chương 5: Bữa Tiệc Ăn Mừng Trên Đống Sai Lầm Và Quả Bom Đang Đếm Ngược

Buổi sáng Thiên Phúc tổ chức lễ ký bổ sung hợp đồng tư vấn. Tôi xem phần phát trực tiếp từ văn phòng mới. Tôi nhìn thấy Đinh Yến Chi ngồi ở vị trí trung tâm, trước mặt là tập hồ sơ mở rộng nền tảng dự báo cho toàn bộ hai trăm cửa hàng. Cô mặc bộ trang phục trang trọng. Cô giữ nụ cười tự tin của một người vừa thắng một cuộc chiến. Phía sau lưng cô là dòng chữ lớn khẳng định Thiên Phúc bước vào giai đoạn tự chủ công nghệ hoàn toàn mới. Chỉ vài tuần trước, chính tại căn phòng mang hơi hướng tương tự, tên tôi đã bị xóa khỏi hệ thống do mình xây dựng suốt bảy năm. Hôm nay cô ngồi vào đúng chiếc ghế ấy. Cô ký tiếp những quyết định mà hậu quả của chúng sẽ không còn ai đủ hiểu để ngăn lại. Tôi không thấy giận dữ ồn ào, tôi chỉ thấy rõ một điều là họ đang ăn mừng trên nền của những con số chưa từng được kiểm chứng đến nơi đến chốn.

Ông Cao Văn Sơn đại diện nhà tư vấn đứng dậy trình bày phần mở rộng. Giọng ông ta trơn tru và đầy hứa hẹn. Ông ta nói rằng quy mô càng lớn thì chi phí bản quyền càng phải tăng tương xứng để bảo đảm tốc độ xử lý cho toàn mạng lưới. Ông ta đưa ra ba đợt thanh toán nối tiếp nhau. Đợt sau cao hơn đợt trước một cách bất thường. Nhưng ông ta lại khéo léo lấp khoảng tăng ấy bằng những cụm từ đẹp đẽ về chuyển đổi toàn diện và chuẩn hóa vận hành. Ngồi bên cạnh, Giám đốc Bảo lập tức đỡ lời bằng thái độ điềm đạm quen thuộc. Ông ta khẳng định rằng phương án tài chính đã được sắp xếp đầy đủ. Mọi thủ tục phê duyệt đều sẽ hoàn tất trong ngày để kịp tiến độ công bố với nhà đầu tư. Tôi nhìn hai người đàn ông thay nhau tung hứng trước ống kính. Tôi hiểu rằng Yến Chi không phải người duy nhất muốn chiếc ghế giám đốc công nghệ tỏa sáng. Phía sau sự háo thắng của cô còn có một bàn tay đang cần những chữ ký chuyên môn hợp lệ để dòng tiền được phép đi qua.

Ngay trước khi đặt bút, một trưởng nhóm vận hành của Thiên Phúc đứng dậy. Ông nhắc rằng dữ liệu huấn luyện mới chỉ chạy thử trên một phần rất nhỏ cửa hàng. Dữ liệu chưa hề đối chiếu với các khu vực ven biển, khu công nghiệp và vùng cao nguyên có mùa vụ hoàn toàn khác nhau. Cả hội trường thoáng lặng đi. Vài kỹ sư trẻ cúi xuống nhìn tập tài liệu trên tay. Thùy Linh ngồi ở hàng ghế phía sau nắm chặt cây bút đến mức các khớp ngón tay trắng bệch. Yến Chi ngẩng đầu nhìn người vừa lên tiếng. Nụ cười của cô không tắt nhưng ánh mắt đã lạnh xuống thấy rõ. Cô gạt đi bằng một câu trả lời ngắn gọn và đầy quyền lực. Cô nói với vẻ quả quyết không cho phép bàn thêm: "Nếu cứ chờ kiểm chứng đủ hai trăm cửa hàng thì Thiên Phúc sẽ bỏ lỡ thời điểm huy động vốn. Đội ngũ phải học cách tin vào quyết định của người phụ trách thay vì giữ mãi tư duy cũ kỹ của người tiền nhiệm." Sau câu nói ấy, cô ký tên vào bản mở rộng với nét bút dứt khoát. Người trưởng nhóm vận hành lặng lẽ ngồi xuống. Ông như vừa chạm vào một bức tường không thể lay chuyển.

Chủ tịch Khiêm là người ký phê duyệt cuối cùng. Ông đặt bút xuống chậm rãi. Ông ngẩng lên nhìn khắp phòng rồi mỉm cười. Nụ cười ấy như thể bảy năm phụ thuộc vào một cá nhân cuối cùng cũng đã được ông tự tay chấm dứt. Tôi biết rõ chữ ký ấy không chỉ mở đường cho nền tảng của ông Cao Văn Sơn đi sâu hơn vào Thiên Phúc. Nó còn gắn trực tiếp với bộ hồ sơ nghiệm thu mà ông đã chấp thuận dù biết còn sai lệch. Tất cả chỉ để kịp hoàn thiện bức tranh công nghệ đẹp đẽ trước các nhà đầu tư. Trong khoảnh khắc ống kính chớp sáng liên tục, Giám đốc Bảo khẽ nghiêng người về phía ông Cao Văn Sơn. Ông ta nói nhỏ một câu. Thùy Linh tình cờ nghe được khi đi ngang qua hàng ghế đầu để nộp lại biên bản ký kết. Ông ta hạ thấp giọng nhưng từng chữ vẫn rõ ràng: "Phần thanh toán cứ theo đúng phụ lục đã thống nhất, trách nhiệm chuyên môn đã có Giám đốc Chi đứng tên, ông không cần lo về phía vận hành." Ông Cao Văn Sơn chỉ gật đầu. Bàn tay ông ta đặt lên tập hợp đồng dày cộm. Động tác ấy như đặt lên một nguồn thu đã được khóa chặt trong nhiều năm tới. Dòng tiền đã được khóa.

Buổi chiều cùng ngày, Thiên Phúc mở tiệc lớn ngay tại sảnh chính của trụ sở. Ban lãnh đạo mời đối tác, quản lý cửa hàng và đại diện các đơn vị liên kết đến chứng kiến. Đó là thời khắc mà họ gọi là thoát khỏi cái bóng của một cá nhân. Chủ tịch Khiêm nâng ly ở giữa sân khấu, giọng ông vang lên đầy đắc ý khi tuyên bố trước toàn thể khách mời. Ông nói với nụ cười của người nắm quyền sinh sát trong tay: "Từ hôm nay, Thiên Phúc đã chứng minh một tập đoàn lớn không thể bị trói buộc bởi bất kỳ cá nhân nào. Ai từng nghĩ mình là không thể thay thế thì người đó đã tự đánh giá quá cao vị trí của mình." Tiếng vỗ tay lập tức nổi lên khắp khán phòng. Nhưng tôi để ý thấy không ít quản lý cửa hàng chỉ vỗ tay theo nhịp của người bên cạnh. Ánh mắt họ vẫn còn vương nguyên nỗi lo từ những đợt phân phối sai lệch chưa được giải quyết đến tận gốc.

Yến Chi bước lên sau bố mình. Cô nhận lấy tràng pháo tay dài nhất buổi tiệc. Cô đứng thẳng người dưới ánh đèn như một người cứu tinh vừa hoàn thành sứ mệnh thay máu toàn bộ hệ thống. Cô xưng con với bố khi cảm ơn sự tin tưởng. Rồi cô quay sang khách mời và khẳng định bằng giọng điệu rành rọt. Cô nói rằng mình đã thay đổi toàn bộ tư duy công nghệ cũ. Từ nay Thiên Phúc không còn phải dựa vào bất kỳ công cụ riêng lẻ nào của người tiền nhiệm. Cô nói tiếp với vẻ tự hào không hề che giấu: "Thành công của giai đoạn này chứng minh lựa chọn thay đổi nhân sự là hoàn toàn đúng đắn. Tôi tin chỉ một thời gian ngắn nữa, người từng cho rằng Thiên Phúc không thể vận hành thiếu anh ta sẽ phải nhìn lại." Một số người trong đội kỹ thuật cũ nghe đến đó liền tránh ánh mắt của nhau. Họ biết rõ những cửa hàng đang thiếu hàng bán chạy. Những kho hàng đang chất đầy hàng dư thừa. Tất cả hoàn toàn không xuất hiện trong bài phát biểu trơn tru ấy. Thùy Linh là người duy nhất ở dãy ghế gần sân khấu không đứng dậy vỗ tay. Cô chỉ nhìn chằm chằm vào màn hình lớn. Nơi đó những con số tăng trưởng được trình chiếu lộng lẫy. Không có lấy một dòng nào nhắc đến dữ liệu gốc. Sự thật bị giấu kín.

Xem đoạn ghi hình của buổi tiệc qua màn hình tại văn phòng mới, tôi chợt thấy cảnh tượng này giống một vở diễn được dàn dựng quá tay. Người ta càng sợ sự thật bao nhiêu thì càng phải nói lớn tiếng bấy nhiêu. Một buổi tiệc có thể tạo ra rất nhiều tiếng vỗ tay. Nhưng không có tiếng vỗ tay nào đủ sức biến một kết quả thử nghiệm sai lệch thành kết quả đúng. Cũng không có ly rượu mừng nào làm cho kho hàng đang quá tải tự nhiên vơi đi. Thứ nhất, Thiên Phúc vừa tự khóa mình vào một hợp đồng bản quyền dài hạn dựa trên dữ liệu chưa được kiểm chứng. Thứ hai, mọi quyết định mở rộng đều mang chữ ký của chính những người đang ăn mừng, không còn đường nào để đẩy chúng về phía người đã rời đi. Thứ ba, và cũng là điều họ chưa chịu nhìn thẳng, hệ thống tiêu chuẩn mà tôi bàn giao vẫn nằm đó nguyên vẹn theo đúng thỏa thuận. Phần làm cho nó vận hành trơn tru suốt bảy năm thì thuộc về thư viện thuật toán cá nhân. Giấy phép sử dụng phần ấy đã hết kể từ ngày tôi bước ra khỏi cửa.

Trong lúc Thiên Phúc nâng ly, Tổng giám đốc Bùi Thanh Sơn đặt trước mặt tôi quyết định bổ nhiệm chính thức ở tập đoàn của ông. Quyết định kèm theo ngân sách, đội ngũ và quyền quyết định kỹ thuật được ghi rõ từng điều khoản. Ông Bùi Thanh Sơn không nói một lời nào về việc phải biết điều hay hy sinh vì đại cục. Ông chỉ nhìn thẳng vào hồ sơ bàn giao của tôi. Ông trao quyền bằng sự tôn trọng rất mực rõ ràng. Ông Bùi Thanh Sơn nói chậm rãi và đầy tin tưởng: "Tôi mời anh Triết về không phải để lấp một chỗ trống. Tôi mời anh về để xây một nền tảng mà người có năng lực được toàn quyền chịu trách nhiệm và toàn quyền nhận thành quả." Tôi ký nhận quyết định ấy trong một căn phòng không có ống kính, không có tiệc mừng rầm rộ. Chỉ có những con người hiểu rằng giá trị thật không cần phải tự xưng danh trên sân khấu mới tồn tại.

Ông Bùi Thanh Sơn hỏi tôi có muốn gửi một lời đáp trả nào tới Thiên Phúc sau những hồ sơ bôi nhọ đang lan trong ngành hay không. Chỉ cần một cuộc phỏng vấn ngắn cũng đủ khiến buổi tiệc của họ trở thành trò cười ngay trong đêm. Tôi lắc đầu, đặt cây bút xuống mặt bàn và trả lời ông bằng đúng nguyên tắc đã giữ mình đứng vững suốt từ ngày rời đi. Tôi nói rõ ràng từng ý một: "Tôi không cần chứng minh họ đã sai bằng lời nói. Tôi chỉ cần làm tốt công việc của mình. Phần còn lại, dữ liệu sẽ trả lời." Ông Bùi Thanh Sơn im lặng vài giây rồi gật đầu. Ông hiểu kiểu người nguy hiểm nhất trên thương trường không phải kẻ la hét đòi công bằng. Đó là kẻ lặng lẽ xây xong một hệ thống tốt hơn. Kẻ ấy để đối thủ tự đối diện với khoảng trống do chính họ tạo ra.

Ngay trong đợt vận hành đầu tiên tại tập đoàn mới, nền tảng dự báo do tôi trực tiếp xây dựng lại từ nền tảng kiến thức của chính mình đã cho kết quả chính xác. Kết quả vượt xa kỳ vọng thận trọng ban đầu của hội đồng điều hành. Những mặt hàng theo mùa được phân bổ đúng khu vực tiêu thụ. Lượng hàng tồn giảm xuống rõ rệt chỉ sau một chu kỳ ngắn. Các quản lý cửa hàng lần đầu tiên sau nhiều tháng không phải gọi điện khẩn cấp vì kệ hàng trống rỗng trong giờ bán cao điểm. Đội ngũ trẻ ở đây không ai hỏi tôi dùng mánh khóe gì. Họ chỉ nhìn vào bảng đối chiếu giữa dự báo và thực tế. Họ tự hiểu vì sao một người bị nơi cũ gọi là có thể thay thế lại đang tạo ra khoảng cách. Khoảng cách ấy tiền bạc và quan hệ không thể mua được trong vài ngày. Sự tương phản ấy không cần ai phải hô hào. Nó nằm ngay trong những con số không biết nói dối. Nó nằm trong sự yên tâm dần trở lại trên gương mặt của những người làm vận hành thật sự.

Ở một phía khác của thành phố, Thùy Linh hoàn tất việc chuyển toàn bộ dữ liệu thử nghiệm gốc cho chuyên gia Dương Ngọc Lan thông qua luật sư của tôi. Việc chuyển giao đúng quy trình niêm phong. Việc ấy đúng phạm vi mà cô có quyền cung cấp với tư cách người tham gia dự án. Cô gọi cho tôi vào buổi tối. Giọng cô vẫn còn run. Nhưng đó đã không còn là sự run rẩy của người định quay đầu bỏ cuộc như những ngày đầu. Cô nói khẽ mà kiên quyết: "Em đã gửi đủ phần gốc mà em giữ, anh Triết, lần này em không muốn tiếp tục im lặng nhìn người ta sửa số liệu rồi đổ hết lên đầu anh nữa." Tôi không khen cô dũng cảm. Tôi chỉ nhắc cô giữ toàn bộ liên lạc qua kênh chính thức. Cô không tự ý quay lại hệ thống nội bộ của Thiên Phúc. Cô không để bản thân biến thành công cụ trả thù cho bất kỳ ai. Bởi sự thật chỉ có giá trị khi nó đi qua đúng bàn tay có thẩm quyền đối chiếu.

Bà Lan bắt đầu công việc đối chiếu trong căn phòng làm việc yên tĩnh. Căn phòng yên tĩnh đến mức chỉ nghe thấy tiếng lật hồ sơ và tiếng gõ phím đều đặn. Trước mặt bà là lịch sử phiên bản của mô hình, hồ sơ nghiệm thu, hợp đồng tư vấn và toàn bộ chứng từ thanh toán. Đó là những tài liệu Thiên Phúc từng tin rằng chỉ nội bộ mới có thể nhìn thấy. Bà không hỏi tôi ai đúng ai sai. Bà chỉ lần theo từng dấu thời gian. Bà lần theo từng lần chỉnh sửa sau phê duyệt. Bà lần theo từng khoản chi được tách nhỏ một cách bất thường để tránh gây chú ý ở cấp kiểm soát cao hơn. Đến trang đối chiếu thứ ba, bà dừng bút rất lâu trên một dòng thanh toán. Dòng thanh toán mang tên một doanh nghiệp tư vấn trung gian. Doanh nghiệp ấy không trực tiếp vận hành bất kỳ hạng mục kỹ thuật nào. Nhưng doanh nghiệp ấy lại nhận tiền đều đặn sau mỗi lần nền tảng của ông Cao Văn Sơn được mở rộng thêm. Bà ngẩng lên nhìn tôi qua cặp kính. Giọng bà lạnh và chính xác như mọi văn bản thẩm định mà bà từng ký. Bà nói dứt khoát: "Phần báo cáo bị sửa mới chỉ là lớp vỏ, anh Triết. Dòng tiền đi vòng qua doanh nghiệp có liên hệ với gia đình Chủ tịch Khiêm mới là thứ sẽ khiến họ không còn đường nào lấp liếm bằng lý do thiếu kinh nghiệm chuyên môn."

Lời xác nhận ấy không làm tôi nhẹ nhõm. Cùng lúc đó những ám chỉ về việc tôi mang bí quyết ra ngoài vẫn đang được Thiên Phúc khéo léo đẩy tới một vài đối tác. Đó là những đối tác còn chưa biết toàn bộ sự thật. Một thành viên trong hội đồng của tập đoàn mới từng đặt câu hỏi thẳng trước mặt ông Bùi Thanh Sơn. Ông ta hỏi liệu việc trọng dụng tôi có kéo theo rủi ro tranh chấp kéo dài hay không. Câu hỏi ấy cho thấy đòn phong sát của Chủ tịch Khiêm chưa hề mất tác dụng hoàn toàn. Tôi không tranh cãi trong cuộc họp đó. Tôi chỉ nộp đầy đủ thỏa thuận sở hữu thư viện thuật toán, biên bản bàn giao có chữ ký xác nhận và lịch sử phát triển mô hình. Toàn bộ đều từ trước khi tôi gia nhập Thiên Phúc. Ông Bùi Thanh Sơn xem xong từng trang. Ông khép tập hồ sơ lại. Ông giữ nguyên quyết định bổ nhiệm của mình trước toàn bộ hội đồng. Ông chọn tin vào giấy trắng mực đen. Ông không tin vào những lời thì thầm được tung ra bởi chính những người đang sợ sự thật bị phơi bày.

Ba ngày sau buổi tiệc ăn mừng của Thiên Phúc, thư mời tham dự buổi trình diễn công nghệ trước nhà đầu tư quốc tế được gửi tới văn phòng của tôi. Thư mời ghi chú rõ ràng về vị trí ngồi cùng hàng ghế với hội đồng thẩm định và lãnh đạo các tập đoàn đối tác. Tên tôi xuất hiện trong danh sách khách mời chuyên môn với chức danh giám đốc chiến lược dữ liệu của tập đoàn mới. Tôi không đến với tư cách một nhân viên cũ quay lại cầu xin cơ hội. Tôi đến với tư cách một người sẽ trực tiếp chứng kiến Thiên Phúc trình diễn thứ mà họ cướp được bằng một quyết định bổ nhiệm. Tôi đọc thư mời hai lần. Trong lòng tôi không có cảm giác hả hê ồn ào. Chỉ có sự tỉnh táo lạnh lẽo của người biết rằng mọi lớp hồ sơ bà Lan đang đối chiếu rồi sẽ phải bước ra ánh sáng ở nơi đông người nhất. Cùng thời điểm ấy, Thiên Phúc phát đi thông báo chính thức. Thông báo khẳng định Đinh Yến Chi sẽ tự mình trình diễn nền tảng dự báo. Đó là nền tảng mà cô tuyên bố là thành quả thay đổi toàn diện do cô dẫn dắt.

Đêm trước ngày trình diễn, bà Lan hoàn tất bản đối chiếu đầu tiên. Bà gọi tôi đến chỉ để đặt lên bàn ba tập hồ sơ đã được đánh dấu bằng ba màu khác nhau. Tập mỏng nhất lại là tập khiến cả căn phòng chìm vào im lặng lâu nhất. Bà nói rằng báo cáo thử nghiệm đã bị thay đổi sau thời điểm phê duyệt. Hợp đồng tư vấn có những khoản thanh toán bất thường liên quan đến doanh nghiệp của gia đình chủ tịch. Nhưng lớp chứng cứ nguy hiểm nhất vẫn chưa đến lúc mở ra. Nó cần xuất hiện đúng chỗ và đúng người. Ngay khi bà vừa dứt lời, điện thoại của tôi rung lên. Đó là tin nhắn của Thùy Linh. Tin nhắn gửi kèm hình chụp một văn bản nội bộ vừa được đóng dấu tại Thiên Phúc cách đó chưa đầy mười phút. Đó là lệnh triển khai toàn diện mô hình mới cho toàn bộ hai trăm cửa hàng. Lệnh triển khai đúng vào giờ khai mạc buổi trình diễn quốc tế ngày mai. Người ký duyệt ở cuối trang không ai khác chính là Đinh Yến Chi. Quả bom đã điểm giờ.