Chương 8: Cái Giá Của Năm Năm Phản Bội Và Cuộc Sống Không Quay Đầu

Sáu tháng sau, trụ sở của Đại Thịnh vào một buổi sáng đầu tuần đã không còn cảnh nhân viên ra vào tấp nập như trước. Tấm biển lớn từng sáng đèn suốt đêm bị tháo xuống, để lại trên mặt kính những vệt bụi xám rõ đến nhức mắt. Trước sảnh, chủ nợ và nhà cung cấp thay nhau tìm đến, người cầm hợp đồng chưa được thanh toán, người chỉ yêu cầu một lời xác nhận rằng khoản tiền của mình không biến mất cùng những lời hứa cũ.

Quá trình sụp đổ không diễn ra trong một ngày, mà rơi xuống từng mảng như một tòa nhà bị rút hết cột chống. Ngân hàng do Võ Đức Thịnh đại diện là bên đầu tiên chấm dứt hợp tác, tiếp theo là những ngân hàng từng tin vào khả năng vận hành của Đại Thịnh trong nhiều năm. Khi niềm tin ấy mất đi, hàng nghìn cửa hàng cũng đồng loạt yêu cầu bồi thường vì những ngày giao dịch đình trệ, tiền của khách đã trừ nhưng xác nhận thanh toán không trở về.

Dòng tiền của Đại Thịnh cạn dần trong những khoản phải trả nối tiếp nhau không còn khoảng trống để thở. Tiền bồi thường cho đối tác, chi phí duy trì hệ thống, lương nhân viên và các khoản vay đến hạn cùng lúc đổ xuống, trong khi nguồn thu từ dịch vụ thanh toán gần như đóng băng. Những cuộc họp kéo dài từ sáng đến tối không tạo ra được một đồng doanh thu nào, chúng chỉ cho thấy một sự thật giản đơn là doanh nghiệp từng đứng vững bằng năng lực của người khác nay không còn ai đủ sức giữ nó lại.

Bành Quốc Hưng bị buộc rời khỏi ghế điều hành sau khi hội đồng mất hoàn toàn niềm tin vào khả năng xử lý khủng hoảng của ông. Căn phòng làm việc từng là nơi ông ký những quyết định cắt lương và chuyển thưởng của người khác nay bị niêm phong để phục vụ việc đối chiếu hồ sơ. Tài sản cá nhân của ông cũng bị áp dụng biện pháp phong tỏa theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền, nhằm bảo đảm trách nhiệm đối với những khoản chi bất thường đã được xác minh.

Điều khiến ông không thể quay lại bằng quan hệ hay tiền bạc chính là dòng tiền thưởng Tết của tôi từng bị chuyển qua một đơn vị tư vấn đào tạo không có hoạt động thực chất. Đơn vị ấy không tổ chức được một buổi đào tạo nào, không có đội ngũ làm việc thật, nhưng vẫn nhận tiền và chia lại theo chỉ đạo từ phía ông. Cùng với việc ép sửa đánh giá thành tích, hành vi ấy không còn là một quyết định điều hành sai lầm, mà trở thành trách nhiệm pháp lý và trách nhiệm hình sự mà ông phải tự đối diện.

Người đầu tiên quay lưng với ông không phải đối tác, cũng không phải những nhân viên từng bị ông xem nhẹ, mà chính là Bành Duy Khải. Hắn tìm đến trong tâm trạng hoảng loạn, không còn gọi những quyết định cũ là thành tích tái cấu trúc, chỉ liên tục nhắc rằng mình làm theo mong muốn của chú. Bành Duy Khải xưng cháu với giọng run rẩy, mắt không dám nhìn thẳng vào chú mình: "Cháu chỉ cần kết quả nhanh vì chú ép phải chứng minh năng lực, cháu chưa từng tự nghĩ ra chuyện chuyển tiền hay sửa hồ sơ của cô Khuê."

Bành Quốc Hưng nhìn cháu trai bằng ánh mắt không còn chút che chở nào, bàn tay từng vỗ vai tôi trong phòng họp nay nắm chặt đến trắng bệch. Ông gọi hắn là cháu nhưng giọng đã mất hết sự thân tình của một người chú: "Chú trao cho cháu ghế và tiền, không trao cho cháu quyền tự ý làm sập hệ thống rồi quay về đổ hết lên đầu chú." Câu nói ấy khép lại liên minh gia đình trị từng được dùng để cướp đi năm năm của tôi, bởi đến cuối cùng, kẻ nâng đỡ và kẻ được nâng đỡ chỉ còn biết giành nhau phần trách nhiệm nhẹ hơn.

Bành Duy Khải bị tước chức giám đốc kỹ thuật ngay trong đợt xử lý trách nhiệm đầu tiên, trước cả khi Đại Thịnh tuyên bố không còn khả năng thanh toán. Những quyết định thay đổi vận hành do chính hắn ký duyệt được đối chiếu theo từng mốc thời gian, và không một cấp dưới nào còn chịu đứng ra nói thay rằng hắn chỉ là người làm theo lệnh. Chiếc ghế từng đến bằng quan hệ bị lấy lại bằng chính chữ ký của hắn, còn lời bao biện về sự non kinh nghiệm chỉ khiến những người trong ngành nhìn rõ hơn khoảng trống năng lực phía sau nó.

Hồ sơ du học được hắn dùng để bước vào Đại Thịnh bị giới chuyên môn chất vấn, bởi bằng cấp và lời giới thiệu không trả lời được vì sao một người tự nhận hiểu hệ thống lại phê duyệt thay đổi trên diện rộng ngay trước giờ cao điểm. Hắn nộp hồ sơ đến nhiều doanh nghiệp công nghệ, nhưng vị trí quản lý nào cũng đóng lại sau khi phía tuyển dụng nghe nhắc đến sự cố của Đại Thịnh. Chiếc xe từng dùng để phô trương vị thế bị bán đi để góp phần bồi thường, căn hộ cao cấp cũng không giữ nổi, và hắn phải tự đi tìm một công việc bình thường mà không ai còn gọi là lãnh đạo trẻ.

Phan Lệ Quyên rời Đại Thịnh trong im lặng còn nặng nề hơn tiếng tranh cãi của hai chú cháu. Bà từng là người truyền đạt quyết định giảm lương của tôi, ép đồng nghiệp xác nhận những điều không đúng và ký vào các văn bản sửa đổi thành tích để làm hài lòng tổng giám đốc. Khi những văn bản ấy được lật lại, từng chữ ký và từng lần chuyển hồ sơ đều trở thành dấu vết khiến bà không thể nói rằng mình chỉ đứng ngoài cuộc.

Bà cố giải thích rằng mình chỉ làm theo chỉ đạo, nhưng lời giải thích ấy không còn ai muốn nghe sau khi chính bà đã dùng quyền quản lý nhân sự để gây sức ép lên người khác. Các doanh nghiệp trong ngành không dám giao phòng nhân sự cho một người từng biến hồ sơ thành công cụ cướp công, còn đồng nghiệp cũ cũng lần lượt tránh mặt để không bị kéo vào trách nhiệm chung. Bà mất không chỉ một chức vụ, mà mất luôn thứ vốn liếng nghề nghiệp quan trọng nhất là sự tin cậy, và cái giá ấy không thể lấy lại bằng một lời phân trần muộn màng.

Diệp An Nhiên là người duy nhất trong nhóm cũ còn giữ được một cơ hội nghề nghiệp tử tế, nhưng cơ hội ấy không xóa được mặc cảm đã theo cô suốt sáu tháng. Cô chuyển sang môi trường làm việc khác, làm lại từ những phần việc cơ bản và không còn dám cúi đầu trước một quyết định bất công chỉ để giữ an toàn cho bản thân. Mỗi lần nhớ đến phòng họp ngày tôi đặt đơn nghỉ việc xuống bàn, cô vẫn nhớ rõ mình đã im lặng thế nào, và sự im lặng ấy trở thành bài học đắt nhất trong những năm đầu đi làm của cô.

Một buổi tối, cô gửi cho tôi một tin nhắn dài mà có lẽ đã viết rồi xóa rất nhiều lần trước khi dám gửi đi. Diệp An Nhiên xưng em, giọng nghẹn lại trong cuộc gọi sau đó: "Chị, em xin lỗi vì ngày hôm đó đã không dám nói sự thật, em đã sợ mất việc hơn sợ lương tâm của chính mình." Tôi nghe hết câu nói ấy mà không trách móc thêm, chỉ đáp lại bằng giọng bình tĩnh: "Chị nhận lời xin lỗi của em, nhưng từ nay em phải nhớ, một lần im lặng trước bất công cũng có thể khiến người khác phải trả giá thay cho sự an toàn của mình."

Cùng buổi sáng Đại Thịnh tháo nốt những tấm biển cuối cùng, trung tâm vận hành mới của Thanh Hải bước vào giờ cao điểm với nhịp làm việc đều đặn và sáng rõ. Hàng loạt giao dịch từ các tỉnh thành đổ về cùng lúc, nhưng bảng điều hành vẫn giữ trạng thái ổn định, từng nhóm kỹ thuật xử lý phần việc của mình theo đúng quyền hạn đã được phân định từ đầu. Không có tiếng quát tháo, không có những cuộc gọi cầu cứu trong hoảng loạn, chỉ có những con số xác nhận nối tiếp nhau như một lời trả lời lặng lẽ cho câu hỏi ai mới thật sự hiểu cách một hệ thống phải vận hành.

Võ Đức Thịnh đến làm việc cùng ngân hàng đối tác và dành thời gian đứng lại khá lâu trước khu vực điều hành trung tâm. Ông nhìn tôi bằng sự tôn trọng của một người đã từng nghi ngờ, từng yêu cầu thẩm định lại, nhưng cũng đủ thẳng thắn để thừa nhận kết quả trước mắt. Võ Đức Thịnh xưng tôi, giọng dứt khoát hướng về phía tôi: "Cô Khuê, ngân hàng của tôi chọn hợp tác lâu dài với Thanh Hải vì chúng tôi đã thấy rõ năng lực vận hành của cô trong chính thời điểm thị trường khó khăn nhất."

Hứa Trọng Tín không dùng lời khen để thay cho đãi ngộ, ông trao cho tôi quyền quyết định về nhân sự kỹ thuật, ngân sách phát triển và tiêu chuẩn vận hành của nền tảng mới. Mức thu nhập và vị thế tôi nhận được tại Thanh Hải cao hơn nhiều lần so với những gì Đại Thịnh từng hứa hẹn trong những lời nói suông, nhưng điều quan trọng hơn là không ai ở đây yêu cầu tôi phải hy sinh sức khỏe để đổi lấy sự công nhận. Tôi xây dựng một đội ngũ biết chịu trách nhiệm trong phạm vi của mình, biết nói không với những quyết định vượt quá hiểu biết, và biết rằng lòng trung thành không bao giờ là cái cớ để cấp trên bóc lột cấp dưới.

Cuộc họp với đội ngũ vừa kết thúc thì điện thoại cá nhân của tôi sáng lên, hiện rõ tên của Bành Quốc Hưng sau sáu tháng không còn bất kỳ liên hệ nào. Tôi nhìn dãy số quen thuộc ấy vài giây, không bất ngờ và cũng không tránh né, bởi tôi biết một người từng quen ra lệnh sẽ chỉ gọi vào lúc không còn ai để ra lệnh nữa. Khi tôi đưa máy lên nghe, đầu dây bên kia không có lời chào của một tổng giám đốc, chỉ có tiếng thở nặng nề của một người đã mất gần như tất cả.

Bành Quốc Hưng gọi tôi là cô bằng giọng khàn đặc, từng chữ như phải gắng sức mới nói thành lời: "Tôi biết trước đây mình đã xử lý không đúng, nhưng cô hiểu hệ thống hơn bất kỳ ai, nếu cô quay lại một lần, tôi sẽ tìm cách bù đắp tất cả." Ông không còn nhắc đến đại cục, không còn nói về tình nghĩa đồng cam cộng khổ, bởi những chiếc mặt nạ ấy đã rơi hết trong phòng hội nghị và trong sáu tháng sụp đổ vừa qua. Điều còn lại trong giọng nói của ông chỉ là sự tuyệt vọng của một người muốn níu lấy chiếc phao cuối cùng mà chính tay mình đã đẩy ra xa.

Tôi im lặng vài giây, nhìn qua lớp kính vào trung tâm vận hành đang sáng đèn ổn định của Thanh Hải, nơi không ai phải gánh thay trách nhiệm cho một quyết định mà mình không ký. Tôi gọi ông bằng đúng vai vế cũ, giọng bình thản không cao lên một chút nào: "Tôi đã hoàn thành toàn bộ nghĩa vụ của mình, phần còn lại thuộc trách nhiệm của người đang điều hành." Câu trả lời không mang theo oán hận, nhưng nó khép lại mọi con đường mà ông từng dùng để buộc tôi quay về gánh vác thay cho bộ máy của ông.

Bành Quốc Hưng vẫn cố giữ cuộc gọi, ông nhắc đến năm năm tôi từng gắn bó với Đại Thịnh, nhắc đến những đêm tôi thức trắng để cứu hệ thống và những lần tôi chưa từng từ chối một sự cố nào. Ông nói như thể những năm tháng ấy là một món nợ ân tình mà tôi phải tiếp tục trả, dù chính ông là người đã cắt lương, cướp thưởng và phủi sạch công lao của tôi khi không còn cần che giấu nữa. Tôi chờ ông nói hết rồi mới đáp lại bằng giọng rõ ràng: "Năm năm ấy là công việc tôi đã hoàn thành, không phải món nợ tôi phải trả suốt đời."

Tôi kết thúc cuộc gọi ngay sau câu nói ấy, không thương lượng, không hứa hẹn và không để lại một khoảng mở nào cho hy vọng cứu vãn. Màn hình trở về trạng thái bình thường, dãy số của ông cũng không xuất hiện thêm lần nào nữa trong buổi sáng hôm đó. Ở phía bên kia, Đại Thịnh tiếp tục bước vào quá trình xử lý phá sản với những khoản nợ, những yêu cầu bồi thường và những con người từng tưởng mình đứng trên quy trình nay phải lần lượt trả lời cho từng chữ ký của chính họ.

Hứa Trọng Tín bước đến bên cạnh tôi với tập xác nhận vừa được gửi từ ngân hàng đối tác, vẻ mặt ông điềm đạm nhưng ánh mắt không giấu được sự hài lòng. Ông gọi tôi là cô, giọng trang trọng vang lên giữa phòng điều hành: "Ngân hàng đã xác nhận mở rộng hợp tác chiến lược, hội đồng đề nghị cô trực tiếp phụ trách giai đoạn phát triển tiếp theo của nền tảng." Tôi nhận tập hồ sơ, gật đầu nhận trách nhiệm mới, rồi quay lại với đội ngũ đang chờ quyết định của mình cho đợt mở rộng đầu tiên.

Tôi đặt điện thoại xuống mặt bàn, tiếp tục nhìn những giao dịch đang được xử lý ổn định trong giờ cao điểm, lòng nhẹ nhõm không phải vì kẻ khác đã gục ngã, mà vì tôi không còn đứng trong vòng xoáy của họ nữa. Trong sự im lặng rất rõ ràng của chính mình, tôi tự nhắc lại một điều đã phải mất năm năm mới học được: "Tôi từng nghĩ cống hiến hết mình sẽ khiến người khác trân trọng giá trị của mình, sau cùng tôi mới hiểu, không phải ai được trao lòng tin cũng biết cách giữ gìn nó, tôi đã hoàn thành phần việc của mình, và từ hôm nay, tôi chỉ chịu trách nhiệm cho những gì tôi lựa chọn." Sau câu nói thầm ấy, tôi mở trang kế hoạch mới trước mặt đội ngũ, bắt đầu một ngày làm việc bình thường ở nơi mà năng lực được tôn trọng bằng hành động, và không ngoái đầu lại phía sau thêm một lần nào nữa.