Chương 8: Món Nợ Của Người Chết

Sáu tháng sau đêm đấu giá cuối cùng, phiên tòa sơ thẩm mở ra vào một buổi sáng mưa nặng hạt, còn Tống Lập Thành bước vào phòng xử án với mái tóc bạc đi gần nửa, bộ âu phục may đo ngày nào đã thay bằng quần áo trại giam rộng thùng thình. Chuỗi mẫu DNA thu trong khoang bảo quản dưới tầng hầm, tỷ lệ vật liệu do Kiều An Bình tự tay trộn, dữ liệu các cuộc gọi trực tuyến ghi sẵn và bản sao giao dịch của đường dây môi giới xếp thành một vòng chứng cứ khép kín, không chừa cho ông ta khoảng trống nào để núp sau hai chữ di sản. Tòa tuyên mức án nghiêm khắc nhất cho chuỗi hành vi sát hại, tráo xác, chiếm đoạt tài sản và che giấu tội phạm, đồng thời kê biên toàn bộ tài sản bất chính, đóng cửa sàn đấu giá và thu hồi những di vật từng bị biến thành món hàng. Khi thư ký đọc tới tên từng nạn nhân, ông ta co người lại như bị bóp chặt cổ họng, bởi mỗi cái tên được xướng lên rõ ràng đều là một cái tên ông ta từng cố xóa khỏi hồ sơ, khỏi quan tài và khỏi ký ức của người sống.

Những tháng ngày trong trại giam không cho ông ta cơ hội lấy lại vẻ lịch thiệp, bởi chiếc nhẫn đen trên ngón áp út vẫn không tháo ra được, phần da quanh các rãnh xoắn sưng thâm thành một vệt không lành dù bác sĩ đã thử mọi cách thông thường. Ban đêm, chỉ cần hành lang tắt đèn, ông ta lại giật mình ngồi dậy bịt tai, miệng lắp bắp van xin đừng gọi tên mình nữa, trong khi quản giáo ghi vào sổ trực rằng phạm nhân liên tục nói chuyện với những người không hề có mặt trong buồng giam. Gia đình ông ta không còn ai tới thăm sau khi tài sản bị phong tỏa và những bức chân dung trong phòng khách bị gỡ xuống, còn những vị khách từng nâng ly trong sảnh đấu giá thì đồng loạt nói rằng họ chỉ mua cổ vật, chưa từng quen biết người chủ sàn. Lục Cảnh Phong kể lại chuyện đó với tôi qua điện thoại, anh nói ngắn gọn bằng giọng của người làm hồ sơ lâu năm: "Pháp luật đã khóa xong phần của ông ta, còn phần còn lại thì không nằm trong biên bản của tôi." Tôi đáp tỉnh queo mà không hề thấy nhẹ nhõm thay cho kẻ ấy: "Như vậy cũng công bằng, có những món nợ tòa tuyên được bằng năm tháng, còn có những món nợ chủ nợ tự tìm tới gõ cửa mỗi đêm."

Kiều An Bình ra tòa với hai bàn tay không còn vững như khi anh ta vận hành khoang lạnh, bởi dấu vết vật liệu trên chính tay nghề của anh ta đã tố cáo anh ta rõ hơn bất kỳ lời buộc tội nào. Anh ta khai ra cách dựng hình ảnh ghi sẵn, cách thay lớp bảo quản để làm sai lệch thời điểm tử vong và vị trí khoang thi thể bị xóa khỏi sơ đồ, mong rằng sự hợp tác sẽ giúp mình nhẹ tội, nhưng không một lời khai nào xóa được việc anh ta đã trực tiếp che giấu thi thể và tiếp tay cho việc tráo danh. Bản án dành cho anh ta thấp hơn chủ mưu nhưng vẫn đủ dài để sự nghiệp, danh tiếng và khoản tiền bịt miệng từng giữ anh ta im lặng đều tan sạch, đến lúc phiên tòa kết thúc thì người thân của anh ta lặng lẽ rời ghế dự khán mà không ngoái lại. Trong lần lấy lời khai cuối cùng, Kiều An Bình cúi đầu nói với Lục Cảnh Phong bằng giọng khàn đặc: "Tôi vẫn nghĩ mình chỉ làm kỹ thuật, cho tới khi anh đặt mẫu vật liệu của chính tôi lên bàn." Lục Cảnh Phong nhìn anh ta rất lâu rồi đáp lạnh và rõ từng chữ: "Anh đã giúp kẻ giết người giấu cái chết của họ, pháp luật không bỏ qua sự khác biệt mà anh tự vẽ ra đâu."

Liễu Thanh Hà bị phanh phui theo cách cay đắng đúng với lựa chọn của chị ta, bởi bản sao dữ liệu giao dịch chị ta giữ để phòng thân vừa cứu chị ta khỏi bị diệt khẩu, vừa phơi bày toàn bộ vai trò môi giới, sửa nguồn gốc di vật và xóa dấu vết mua bán của chính chị ta. Tài khoản hoa hồng bị phong tỏa, các mối quan hệ trong giới sưu tầm cắt đứt trong một đêm, còn những người từng nhờ chị ta nói một câu ngọt ngào để nâng giá món hàng nay lại thi nhau khai rằng mọi giấy tờ đều do chị ta tự ý làm giả. Từ bản sao ấy, cơ quan điều tra lần ra kẻ trả tiền mua chuộc nhân chứng đổi lời khai và những bàn tay từng gây sức ép để điều chuyển Lục Cảnh Phong khỏi vụ án, khiến từng người phải lần lượt làm việc với cơ quan chức năng và mất đi vị trí mà họ từng dùng để bịt miệng người khác. Lục Cảnh Phong đặt tập hồ sơ xuống bàn trong buổi làm việc cuối, anh nói thẳng với chị ta bằng giọng không cao nhưng đủ lạnh: "Chị có thể khai để tự cứu mình, nhưng dữ liệu không phải tấm vé để chị bước ra ngoài như chưa từng bán rẻ người chết."

Giang Thừa Vũ mất gần hai tháng mới dám trở về ngôi nhà của gia đình mình, lần trở về ấy anh ta không mang theo luật sư hay phong bì tiền như đêm đấu giá đầu tiên. Trước mặt họ hàng, anh ta đặt giấy tờ tùy thân xuống bàn, tự giới thiệu bằng tên khai sinh Giang Tiểu Thạch với giọng run mà không tránh né, rồi yêu cầu gia đình nói lại toàn bộ chuyện ba mươi năm trước đã bị chôn giấu. Cuộc họp kết thúc trong tiếng khóc và những lời cãi vã kéo dài tới khuya, nhưng sáng hôm sau anh ta chủ động tới cơ quan chức năng bổ sung lời khai, nộp lại giấy tờ liên quan tới di vật của gia tộc và từ chối mọi đề nghị dùng tiền để đổi lấy sự im lặng. Khi gặp tôi ở hành lang, Giang Thừa Vũ nắm chặt quai cặp đã sờn, anh ta nói mệt mỏi mà nhẹ đi trông thấy: "Tôi đã sống ba mươi năm dưới một cái tên không thuộc về mình, từ hôm nay tôi tự chọn cách sống tiếp, dù phải bắt đầu bằng việc nghe người ta gọi đúng tên mình mà giật mình." Tôi gật đầu rồi đáp vừa đủ nghe: "Anh tự chọn được là tốt, còn tiền công tìm sự thật của tôi thì vẫn tính theo hợp đồng, phần đó anh không cần chọn lại."

Vệ Tử Khiêm là người đầu tiên trong số những người sống sót ngủ được một giấc trọn đêm sau khi bản án có hiệu lực, bởi danh sách vật tế bị thu giữ đã chứng minh nỗi hoảng loạn của anh ta không phải hoang tưởng mà là lời cảnh báo đến sớm hơn cái chết. Anh ta rút lại khoản đặt cọc từng nhận của sàn đấu giá, giao nộp toàn bộ tập ảnh cũ cho cơ quan điều tra và đồng ý đứng ra làm chứng thêm một lần nữa dù mỗi lần nhắc tới khuôn mặt mình trên ảnh thi thể, tay anh ta vẫn run không giấu được. Trong buổi gặp cuối, Vệ Tử Khiêm nhìn tôi rồi hỏi nhỏ với vẻ vẫn chưa hết sợ: "Nếu hôm đó tôi không tới tìm cậu, liệu tấm ảnh kia có thành quan tài thật của tôi không?" Tôi không dọa anh ta thêm, chỉ đáp thật và chậm rãi: "Anh tới đúng lúc còn kịp, từ nay thấy mặt mình ở nơi không nên có thì cứ báo cảnh sát trước, báo tôi sau cũng được, nhưng đừng im lặng vì sợ người ta chê mình điên nữa."

Lục Cảnh Phong được khôi phục vị trí công tác sau khi quyết định điều chuyển bị hủy bỏ, bởi toàn bộ hướng điều tra anh kiên trì giữ lại từ đầu đều đứng vững trước hội đồng xét xử, từ vệt sáng lặp lại trong các cuộc gọi trực tuyến cho tới chuỗi mẫu sinh học trong khoang bảo quản. Cấp trên từng nghi ngờ anh để cảm tính xen vào vụ án phải ký văn bản ghi nhận kết quả điều tra, còn đồng đội trong tổ trọng án không nói lời hoa hòe nào, họ chỉ đặt lại chiếc thẻ ngành và cuốn sổ tay của anh lên bàn làm việc cũ. Anh vẫn không tin ma, vẫn ghi hiện tượng chiếc nhẫn không tháo được là tổn thương mô mềm chưa rõ nguyên nhân, vẫn cau mày mỗi khi tôi nhắc tới hai chữ tàn hồn. Nhưng tôi biết có một điều đã thay đổi, bởi từ sau vụ án này, mỗi khi tôi nói hiện trường có dấu vết không thuộc về người sống, Lục Cảnh Phong không gạt đi nữa, anh hỏi ngay bằng giọng nghiêm túc quen thuộc: "Cậu chỉ cho tôi thứ có thể kiểm chứng được, phần còn lại tôi sẽ tự tìm cách đưa vào hồ sơ."

Ngày bàn giao di cốt được tổ chức lặng lẽ trong một căn phòng nhỏ không có hoa tươi rực rỡ cũng không có tiếng nhạc, chỉ có từng chiếc hộp được đặt ngay ngắn trên bàn và tên của người đã khuất được ghi lại đúng từng chữ theo giấy tờ gốc. Các gia đình lần lượt bước vào, có người già phải vịn tay con cháu, có người vừa nhìn thấy tên thân nhân đã bật khóc mà không phát ra tiếng, không ai trong căn phòng ấy cần một lời an ủi được chuẩn bị sẵn. Đến lượt gia đình ông Mạc Văn Khiêm, vợ ông ôm chiếc hộp di cốt vào lòng bằng hai tay run rẩy, trên nắp hộp đặt chiếc nhẫn cưới đã cũ và tấm ảnh gia đình đã được khôi phục đủ người, không còn vết cắt lạnh lẽo chia đôi ký ức của họ nữa. Lục Cảnh Phong đứng bên cạnh lặng lẽ tháo găng tay khám nghiệm, còn tôi cúi đầu giữ im lặng, bởi trước nỗi mất mát đã kéo dài quá lâu ấy, bất kỳ câu nói khéo léo nào cũng trở thành thừa thãi. Tôi chỉ bước lên khi tới phần trấn hồn, đặt tay cách nắp hộp một khoảng ngắn rồi gọi trang trọng bằng giọng trầm xuống: "Ông Khiêm, cháu đã tìm được tên thật và di cốt thật của ông, hôm nay ông về với gia đình mình, không còn ai được quyền gọi ông là một món hàng nữa."

Luồng gió trong phòng lúc ấy rất nhẹ, chỉ đủ làm mép tấm ảnh khẽ rung và vệt nắng trên bàn dịch đi một chút, nhưng tôi cảm nhận rõ sự cuồng loạn từng bám chặt lấy tàn hồn ông Mạc Văn Khiêm đã tan ra như một nút thắt được tháo đúng chỗ. Ông không còn chỉ tay về phía quan tài hay gào lên những cái tên rời rạc, chỉ còn một sự im lặng bình thản phủ xuống căn phòng, thứ im lặng của người cuối cùng cũng được trở về đúng nhà mình. Những nạn nhân khác trong vụ án cũng lần lượt được gia đình đón nhận trong những ngày sau đó, mỗi chiếc hộp ra khỏi kho lưu trữ đều kéo theo một cái tên được viết lại trong sổ hộ tịch, trong bia mộ và trong lời kể của người ở lại. Khi cánh cửa phòng bàn giao khép lại, tôi mới thở ra một hơi dài và nhận ra vai mình mỏi nhừ, không phải vì hộp di cốt nặng, mà vì suốt sáu tháng qua chúng tôi đã mang theo quá nhiều cái tên bị đánh cắp.

Chiều hôm ấy tôi trở về phòng trọ với phong bì thù lao dày hơn mọi lần, vừa mở cửa đã thấy tin nhắn của bà chủ nhà hiện trên màn hình nhắc rằng tiền phòng tháng này không thể khất thêm một ngày nào nữa. Tôi ngồi xuống mép giường, đếm lại số tiền theo hợp đồng tìm hộp di cốt, phát hiện bên thuê còn thiếu đúng một phần tiền công cuối cùng ghi rõ trong phụ lục, không thừa một đồng và cũng không thiếu một đồng nào khác. Lục Cảnh Phong ngồi ở chiếc ghế nhựa đối diện, anh nhìn tôi đếm tiền lần thứ hai rồi hỏi với giọng vừa bất lực vừa buồn cười: "Vụ án lớn như vậy vừa khép lại, cậu không thể bớt thực dụng một lần được sao?" Tôi rút điện thoại ra soạn tin nhắn đòi phần tiền còn thiếu, mắt vẫn không rời con số trên hợp đồng rồi đáp tỉnh queo: "Công lý không thu tiền, nhưng tiền nhà thì có, anh Phong ạ, bà chủ trọ của tôi không chấp nhận thanh toán bằng nghiệp báo." Tôi ngừng một nhịp rồi nói thêm cho rõ ràng: "Từ nay tôi chỉ nhận vụ đấu giá nào có điều khoản bảo hiểm sinh mạng ghi trong hợp đồng, ma tôi không sợ, tôi chỉ sợ chết rồi vẫn bị nợ tiền phòng."

Tin nhắn vừa gửi đi, Lục Cảnh Phong đứng dậy định rời phòng thì ánh mắt tôi dừng lại ở chiếc hộp di cốt cuối cùng được bên bàn giao gửi kèm để tôi kiểm tra lớp lót trước khi chuyển cho gia đình còn lại vào sáng mai. Hộp đã rỗng, tro cốt đã được xác nhận và niêm phong ở phần hộp chính, nhưng khi tôi nhấc lớp vải lót dưới đáy lên, đầu ngón tay chạm phải một mép giấy mỏng bị giấu rất kỹ sát góc gỗ. Tôi kéo mảnh giấy ra bằng hai ngón tay, thấy mặt trước chỉ ghi một cái tên quen thuộc, là tên của một người đã chết từ lâu, chết trước cả khi sàn đấu giá của Tống Lập Thành mở cửa lần đầu tiên. Bên cạnh cái tên ấy không có lời nhắn, không có dấu triện và không có chữ ký, chỉ có một hàng ngày tháng được viết nắn nót bằng mực đen, hàng ngày tháng ấy lại là ngày mai.

Tôi lật mặt sau mảnh giấy lại, mặt giấy trắng trơn không có thêm một nét chữ nào để giải thích vì sao một người đã chết từ lâu lại được ghi cạnh một ngày chưa từng xảy ra. Tôi đối chiếu cái tên với những hồ sơ cũ đã thuộc nằm lòng, rồi nhìn lại chiếc hộp vừa được bàn giao, trong đầu hiện lên rõ ràng rằng người mang tên này chưa từng xuất hiện trong bất kỳ lời khai, danh sách vật tế hay bản sao giao dịch nào của vụ án. Lục Cảnh Phong thấy tôi im lặng quá lâu, anh dừng tay trên nắm cửa rồi hỏi với giọng hạ thấp xuống: "Có chuyện gì vậy, Lục Trần?" Tôi không trả lời ngay, chỉ lấy điện thoại kiểm tra ngày tháng một lần nữa và xác nhận hôm nay vẫn chưa phải ngày ghi trên giấy, đúng lúc ấy một tiếng gõ khẽ vang lên từ bên trong chiếc hộp đã rỗng. Tôi ngẩng đầu nhìn thẳng vào Lục Cảnh Phong, đặt mảnh giấy xuống bàn rồi nói rõ từng chữ: "Anh Phong, tôi nghĩ vụ này chưa kết thúc đâu, nhưng hợp đồng tiếp theo phải trả tiền đặt cọc trước."